Herbata oolong (ulung) – właściwości, sposób parzenia, zastosowanie smoczej herbaty

Napar herbaciany cieszy się na świecie ogromną popularnością, jest po wodzie drugim najczęściej wybieranym napojem. Przede wszystkim znane i pijane są odmiany czarna i zielona, niejednokrotnie spotykamy się też z herbatami białą lub czerwoną. Niezwykle tajemnicza wydaje się natomiast herbata… niebieska. Przyjrzyjmy się zatem bliżej tej mniej popularnej u nas odmianie, poznajmy sposób powstawania i walory herbaty oolong. 

Napar z liści herbaty znany i spożywany jest już od około 3000 lat. Początkowo stosowany był w celach leczniczych: wzmacniał i poprawiał samopoczucie. Wraz z opracowaniem i z rozwojem metod pozyskiwania oraz parzenia suszu herbacianego zaczęto doceniać inne atuty napoju: bogaty smak, aromat, a nawet wygląd. Liczne badania naukowe potwierdzają, że filiżanka herbaty to nie tylko chwila przyjemności dla zmysłów, ale i element zdrowej, zrównoważonej diety. 

Herbata oolong (ulung) – charakterystyka 

Herbata oolong (zwana też ulungiem, herbatą niebieską, turkusową, szmaragdową, a nawet smoczą) jest pozyskiwana z liści i pąków wiecznie zielonego krzewu Camellia sinensis – podobnie zresztą jak inne odmiany herbaty, np. herbata czarna lub herbata zielona. 

Liście po zbiorach poddaje się więdnięciu i wytrząsaniu, a po kilkukrotnym powtórzeniu tych procesów przeprowadza się ich fermentację – ta jednak, w odróżnieniu od całkowitej fermentacji liści herbaty czarnej, na pewnym etapie zostaje zatrzymana. Z tego względu oolong nazywa się herbatą półfermentowaną.

Herbata oolong – skład smoczej herbaty

Herbatę niebieską nazywa się często ogniwem pomiędzy herbatami czarną i zieloną. Łączy w sobie cechy obu tych odmian, również pod względem składu: zawiera podobny do nich zestaw witamin (np. A, C, E, B1, B2) i minerałów (np. magnez, cynk, wapń, fosfor); zawiera również kofeinę, jednak w ilości zdecydowanie mniejszej niż inne odmiany herbat. 

Najważniejszymi składnikami aktywnymi są polifenole, głównie katechiny, z których w procesie fermentacji powstają teaflawiny i tearubiginy. Ogólna zawartość katechin (np. charakterystycznego dla naparów herbacianych EGCG, czyli galusanu epigallokatechiny) jest w oolongu niższa niż w herbacie zielonej, jednak zdecydowanie wyższa niż w herbacie czarnej. 

Herbata oolong – właściwości lecznicze 

Herbata ulung ze względu na wysoką zawartość katechin wykazuje przede wszystkim właściwości antyoksydacyjne: neutralizując wolne rodniki, hamuje niekorzystne procesy utleniania. Tym samym zapobiega uszkodzeniom komórek i tkanek, spowalnia rozwój wielu chorób układu sercowo-naczyniowego (miażdżyca, udar mózgu), nowotworów oraz innych chorób cywilizacyjnych: nadciśnienia, cukrzycy, choroby Alzheimera, Parkinsona. 

Niebieska herbata działa również przeciwpróchniczo: hamuje wzrost bakterii próchnicotwórczych, obniża adherencję (przelegania) bakterii do powierzchni zębów, zawiera fluor regulujący procesy demineralizacji i remineralizacji szkliwa. 

Herbata oolong – przeciwwskazania 

Herbata oolong uznawana jest za bezpieczną i nietoksyczną. Ewentualne skutki uboczne, przeciwwskazania i interakcje mogą mieć związek z zawartością teiny w naparze – chociaż nie jest jej wiele (w porównaniu z innymi odmianami herbat), to osoby wrażliwe na jej działanie nie powinny wypijać zbyt wielu filiżanek ulunga dziennie. 

Herbata oolong – cena, gdzie kupić, na co zwracać uwagę przy zakupie? 

Herbaty niebieskie dostępne są w specjalistycznych stacjonarnych lub internetowych sklepach z herbatami. Ich ceny kształtują się od kilkunastu do nawet 60–70 zł za 50 g suszu. 

Można wybierać spośród herbat czystych lub aromatyzowanych. Wśród herbat czystych warto zwrócić uwagę na stopień fermentacji liści, na miejsce pochodzenia: region, wysokość upraw n.p.m. – wszystko to ma wpływ na jakość i smak naparu. 

Herbata oolong – jak parzyć, co można do niej dodawać? 

Optymalna temperatura parzenia oolongów to około 90-95ºC. Używamy jednej łyżeczki suszu na filiżankę i zaparzamy od 1 do 5 minut. Chcąc zwiększyć moc naparu, dodajemy więcej liści, ale nie wydłużamy czasu parzenia.

W sklepach dostępne są herbaty niebieskie z dodatkami, np. z cytryną, z mango, z hibiskusem lub z kwiatem opuncji. Same oolongi są jednak tak bogate w różnorodne smaki i aromaty, że warto pijać je również w wersji czystej, bez dodatków.