RTG dłoni – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena prześwietlenia
Michalina Mendyka

RTG dłoni – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena prześwietlenia

Prześwietlenie dłoni wykonywane jest najczęściej w przypadku urazu tego obszaru. RTG jest badaniem bezbolesnym i szybkim. Wskazaniami do przeprowadzenia rentgenu dłoni mogą być również ból, sztywność i zauważalnie niższa ruchomość stawów. W których przypadkach należy odstąpić od RTG dłoni, ile kosztuje to badanie i czy do jego wykonania niezbędne jest skierowanie lekarskie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

RTG dłoni (rentgen, prześwietlenie) to szybkie, łatwo dostępne oraz nieinwazyjne badanie, dzięki któremu możliwa jest dalsza diagnostyka pacjenta w kierunku możliwych schorzeń układu kostno-stawowego. Prześwietlenie dłoni można stosować również jako badanie kontrolne ze względu na jego powtarzalność.

RTG dłoni – co to jest i na czym polega badanie?

Prześwietlenie dłoni to jedno z podstawowych badań, na które jest kierowany pacjent, skarżący się na ból oraz obrzęk w tym obszarze. Przy pomocy promieniowania jonizującego specjalista jest w stanie dostrzec na zdjęciu nieprawidłowości w budowie kości oraz stawów, a także przerwanie ich ciągłości (np. złamanie). Badanie najczęściej przeprowadza się na aparatach cyfrowych, co oznacza, że wykonane zdjęcie jest przesyłane bezpośrednio z pracowni obrazowej na konsolę lekarską, a następnie osoba badana otrzymuje je na płycie CD/DVD.

Standardowo wykonuje się zdjęcie w projekcji AP (przednio-tylna), projekcję skośną oraz (zdecydowanie rzadziej) boczną. RTG można robić pojedynczo (prawej lub lewej dłoni) oraz porównawczo obu. Na prawidłowo wykonanych zdjęciach będą widoczne kości palców, śródręcze oraz kości nadgarstka.

RTG dłoni – wskazania do badania

Najczęstsze wskazanie do wykonania RTG dłoni to wykluczenie zmian zapalnych, pourazowych (np. stłuczeń, złamań) oraz kontrola kości po przebytym urazie. Pacjent z podejrzeniem ciała obcego w tkankach miękkich dłoni także będzie skierowany na wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. Ponadto prześwietlenie służy do wykrywania zmian reumatoidalnych w obrębie stawów, m.in. reumatoidalnego zapalenia stawów – RZS  oraz osteoporozy (ubytek masy kostnej). Lekarz skieruje pacjenta na RTG również wówczas, jeśli podejrzewa martwicę kości lub zmianę nowotworową. Z kolei w przypadku zaburzeń wzrastania wśród dzieci, np. w małorosłości, wykonanie zdjęcia RTG zostanie wykonane w celu ustalenia jego wieku kostnego. Jest to metoda określenia tzw. wieku biologicznego dziecka na podstawie oceny dojrzewania jego układu kostnego. Na badanie będą kierowani chorzy odczuwający głównie ból, sztywność i ograniczenie ruchomości w stawach.

Polecane dla Ciebie

RTG dłoni – przeciwwskazania do badania

Jedynym przeciwwskazaniem do wykonania badania jest ciąża. W tym przypadku należy wykonać inne, bezpieczniejsze badania obrazowe, np. USG lub rezonans magnetyczny. Ciąża jest jednak przeciwwskazaniem względnym, co oznacza, że jeśli badanie jest absolutnie niezbędne do zdiagnozowania pacjentki, wówczas zostanie ono wykonane. Przed badaniem pacjentka musi koniecznie powiadomić elektroradiologa o tym, czy jest w ciąży. Jeśli natomiast nie jest pewna, powinna odstąpić od badania i wykonać test ciążowy.

RTG dłoni – jak wygląda badanie?

Pacjent nie musi się specjalnie przygotowywać do RTG dłoni. Jeśli posiada poprzednie wyniki badań dotyczące badanego obszaru, powinien zabrać je ze sobą. Przed badaniem należy ściągnąć wszystkie przedmioty z dłoni oraz nadgarstka (m.in. pierścionki, zegarki, bransoletki). Podczas prześwietlenia pacjent znajduje się w pozycji siedzącej z wyciągniętą przed siebie ręką, położoną na detektorze (urządzenie, które przetwarza promieniowanie jonizujące). Ręka znajduje się na wysokości barku osoby badanej, a lampa rentgenowska umieszczona jest nad badaną częścią ciała. Całkowity czas trwania badania wynosi od 5 do 10 min.

RTG dłoni – najczęstsze pojęcia diagnostyczne w opisach badań

W opisie badania RTG dłoni specjalista posługuje się nazewnictwem poszczególnych palców, rozpoczynając od kciuka (palec I) i kończąc na małym palcu (palec V). Jedną z najczęściej występujących patologii są zmiany zwyrodnieniowe. Choroba zwyrodnieniowa rąk (artroza) dotyczy głównie ostatnich stawów palców (stawów międzypaliczkowych dalszych) oraz stawu u podstawy kciuka. Mogą być one również opisane jako zmiany przeciążeniowe, a widoczne na zdjęciu, chociażby jako zwężenia szpar stawowych oraz zaostrzenia kostne. W przypadku widocznego zaniku kostnego specjalista stwierdzi osteoporozę. Niestety, na zdjęciu RTG nie będzie widoczne wczesne stadium tej choroby. W przypadku wykrycia złamania, radiolog będzie posługiwał się terminami, takimi jak „szczelina złamania”, „całkowity zrost”, bądź „jądro kostnienia”. Są to określenia stopnia zaawansowania zrastania się kości po przebytym złamaniu.

RTG dłoni –  skierowanie, cena/refundacja badania

Na RTG dłoni pacjent musi posiadać skierowanie zarówno do badania refundowanego przez NFZ, jak i wykonywanego prywatnie. Wynika to z narażenia na promieniowanie jonizujące, które jest wykorzystywane podczas prześwietlenia. Skierowanie można uzyskać od lekarza POZ (podstawowej opieki zdrowotnej) lub lekarza specjalisty. Cena badania zależy od ilości wykonanych zdjęć oraz od pracowni diagnostycznej, w której pacjent chce je przeprowadzić. RTG dłoni kosztuje od 24 zł do 40 zł.

  1. B. Pruszyński, Diagnostyka obrazowa: podstawy teoretyczne i metodyka badań, Warszawa 2014.
  2. J. P. Lampignano i in., Pozycjonowanie w radiografii klasycznej dla techników elektroradiologii, Wrocław 2019.
  3. H. Imhof i in., Diagnostyka obrazowa układu mięśniowo-szkieletowego, Warszawa 2020.
  4. M. Majdan, Choroba zwyrodnieniowa stawów. Współczesne spojrzenie, Warszawa 2019.
  5. R. Rupiński, Ból ostry i przewlekły w chorobach układu ruchu, Warszawa 2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG jąder – jak wygląda badanie? Jak się do niego przygotować?

    Wykonanie USG jąder pozwala ocenić zarówno stan jąder, najądrzy, jak i całej moszny. Jest bardzo pomocnym badaniem w sytuacji podejrzenia chorób jąder, takich jak żylaki powózka nasiennego, guz jądra, skręt i przyczepka jądra czy wodniaki. Ultrasonografia to metoda ogólnie dostępna, pozwalającą na szybką diagnozę niepokojących objawów męskiej strefy intymnej oraz na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Jak wygląda USG jąder i jak się do niego przygotować?

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij