Noworodek z żółtaczka podczas naświetlania lampą UV
Maciej Toczek

Żółtaczka u noworodka – przyczyny, objawy, leczenie i hospitalizacja. Czy jest to groźna choroba?

Żółtaczka u noworodka to stosunkowo często występujące zjawisko, gdyż dotyczy około 60% maluchów. Najbardziej charakterystycznym objawem żółtaczki noworodkowej jest zmiana koloru skóry i białek oczu na żółty lub pomarańczowy. Czy żółtaczka noworodkowa jest groźna dla zdrowia dziecka? Jak wygląda leczenie tego schorzenia w warunkach szpitalnych?

Zażółcenie powłok u noworodka zwykle bardzo niepokoi rodziców. Z tego względu warto wiedzieć, z czym związane jest pojawienie się żółtaczki oraz jakie potencjalne skutki może nieść dla zdrowia dziecka. Czym jest żółtaczka u noworodka oraz jak wygląda jej leczenie?

  1. Czym jest żółtaczka u noworodka?
  2. Żółtaczka u noworodka – przyczyny
  3. Jakie są objawy żółtaczki u noworodka?
  4. Leczenie żółtaczki noworodkowej
  5. Jak długo trwa hospitalizacja noworodka z żółtaczką?
  6. Powikłania po żółtaczce noworodkowej

Czym jest żółtaczka u noworodka?

Żółtaczka u noworodka to sytuacja kliniczna, w której dochodzi do zażółcenia powłok skórnych dziecka. Ma to miejsce na skutek jednoczesnego rozpadu znaczącej ilości erytrocytów oraz hemoglobiny, która jest nadrzędnym elementem ich struktury. To właśnie ona w toku przemian metabolicznych zostaje przekształcona do bilirubiny, a więc żółtego barwnika fizjologicznie wydalanego przed wątrobę.

Chociaż w przypadku dorosłych pojawienie się zażółcenia powłok kojarzy się jednoznacznie z procesem patologicznym, tak u noworodków w znacznej większości przypadków podwyższony poziom bilirubiny nie jest zjawiskiem niepokojącym.

Żółtaczka u noworodka – przyczyny

Hemoglobina w życiu płodowym różni się strukturalnie od tej obecnej w krwinkach czerwonych każdego człowieka. Jest to związane z faktem, iż płód potrzebuje, żeby jego hemoglobina bardziej „przyciągała” tlen niż hemoglobina matki, aby wymiana gazowa między jego krwią a krwią matki była efektywna. W profesjonalnym języku medycznym można powiedzieć, że hemoglobina płodowa ma większe powinowactwo do tlenu, dlatego też wychwytuje go od matki w łożysku, co pozwala dziecku przeżyć. W świecie zewnętrznym krwinki zawierające w swoim składzie hemoglobinę płodową nie są już potrzebne. Z tego względu rozpoczyna się proces wymiany erytrocytów na te posiadające hemoglobinę przystosowaną do transportu cząsteczek tlenu w warunkach zewnętrznych. Rozpadających się erytrocytów jest jednak tak wiele, że niedojrzała wątroba dziecka czasem nie jest w stanie wydalić bilirubiny w odpowiednim tempie, co doprowadza do odkładania się jej w skórze noworodka i wystąpienia zażółcenia powłok. Są to przyczyny tzw. fizjologicznej żółtaczki noworodków.

Przedłużająca się żółtaczka może być natomiast związana z karmieniem pokarmem kobiecym, gdyż w mleku znajdują się enzymy powodujące utrudniony wychwyt bilirubiny przez wątrobę. Nie jest to jednak przeciwwskazanie do karmienia piersią. Co więcej, żółtaczka może pojawić się również na skutek zbyt małej ilości przyjmowanych przez dziecko kalorii wraz z pokarmem kobiecym. Wśród innych przyczyn żółtaczki, będących odstępstwem od fizjologii, wymienia się dodatkowo: infekcje, konflikt serologiczny, wrodzone choroby wątroby czy też poważną chorobę, jaką jest atrezja dróg żółciowych. Schorzeniom tym towarzyszą jednak nieco inne objawy, niż ma to miejsce w przypadku prawidłowo rozwijającego się noworodka.

Powiązane produkty

Jakie są objawy żółtaczki u noworodka?

Objawy związane z żółtaczką noworodka zależne są od tego, czy mamy do czynienia z żółtaczką fizjologiczną, czy też z patologicznym zażółceniem powłok skórnych.

Żółtaczkę fizjologiczną cechuje:

  • rozpoczęcie po upływie przynajmniej 36 godzin od porodu,
  • samoistne ustąpienie do ok. 10. doby życia dziecka,
  • nieprzekraczanie przez bilirubinę prawidłowych wartości dla wieku dziecka.

W sytuacji, kiedy żółtaczka nie spełnia wymienionych cech, mówimy o tzw. żółtaczce patologicznej, która:

  • pojawiła się w pierwszej dobie życia dziecka lub po okresie trwania żółtaczki fizjologicznej,
  • przekracza przyjęte normy bilirubiny,
  • przebiega z odbarwieniem stolca oraz ciemnym zabarwieniem moczu,
  • utrzymuje się ponad 14 dni,
  • sprawia, że w trakcie jej przebiegu dziecko jest niespokojne, apatyczne, niechętnie je, nie przybiera prawidłowo na wadze, pojawiły się drgawki lub niepokojący pisk dziecka.

Jeżeli zabarwienie skóry dziecka budzi wątpliwości rodziców, zawsze lepiej zasięgnąć porady lekarza, który w oparciu o posiadaną wiedzę stwierdzi, czy dziecko potrzebuje interwencji, czy też wystarczy jedynie obserwacja.

Leczenie żółtaczki noworodkowej

Leczenie żółtaczki noworodków zależne jest od przyczyny jej wystąpienia. W znaczącej większości przypadków, kiedy to mamy do czynienia z żółtaczką fizjologiczną, żadna interwencja nie jest konieczna, a delikatne zażółcenie powłok skórnych mija samoistnie. Jeśli jednak żółtaczka u noworodka nie spełnia wymienionych kryteriów, konieczne jest poszerzenie diagnostyki. W niektórych przypadkach, kiedy poziom bilirubiny przekracza przyjęte granice, stosowane są naświetlania dziecka w warunkach szpitalnych lampą UV. Dzięki temu bilirubina zlokalizowana w skórze rozkłada się i może być łatwiej wydalona przez organizm dziecka. W przypadku podejrzenia, że za przedłużającą się żółtaczkę odpowiada pokarm kobiecy, zaleca się zwiększenie częstości karmień, co zwykle poprawia stan skóry dziecka. Z kolei jeśli pojawią się odbarwione stolce i mocz o ciemnej barwie, konieczne jest wykluczenie atrezji dróg żółciowych, która jest wadą wrodzoną stanowiącą bezpośrednie zagrożenie dla życia dziecka. W przypadku jej stwierdzenia w badaniach obrazowych wymagane jest przeprowadzenie skomplikowanej operacji sposobem Kasai. W sytuacji występowania innych przyczyn nieprawidłowej żółtaczki u noworodka leczenie jest zindywidualizowane i dobrane w odpowiedzi do innych symptomów jej towarzyszących.

Jak długo trwa hospitalizacja noworodka z żółtaczką?

Hospitalizacja noworodka z żółtaczką uzależniona jest od przyczyny jej wystąpienia oraz stanu ogólnego dziecka. Jeżeli nie towarzyszą jej inne nieprawidłowości, takie jak podwyższony poziom białka C-reaktywnego – CRP, patologie w badaniach obrazowych, niepokojące zachowanie dziecka, brak przyrostu masy ciała czy też wysokie wartości bilirubiny, dziecko spędza w szpitalu kilka dni. Jeżeli jednak lekarze stwierdzą wymienione wyżej odchylenia, konieczne może być wdrożenie leczenia, a pobyt dziecka w szpitalu może znacząco się przedłużyć.

Powikłania po żółtaczce noworodkowej

W znaczącej większości przypadków żółtaczka u noworodka, nawet ta przedłużająca się, nie powoduje trwałych następstw i nie jest niebezpieczna dla dziecka. Nie oznacza to jednak, że nie istnieją sytuacje kliniczne, w których zażółcenie powłok u noworodka prowadzi do poważnych konsekwencji. Najpoważniejszym powikłaniem przedłużającej się ekspozycji dziecka na zbyt wysokie wartości bilirubiny jest wystąpienie tzw. żółtaczki jąder podkorowych. Może to prowadzić do trwałej niepełnosprawności umysłowej, padaczki czy też porażenia mózgowego. Jednak w czasach, kiedy dostęp do opieki zdrowotnej jest znacznie większy, a sposoby eliminowania nadmiaru bilirubiny z organizmu dziecka coraz lepsze, powikłanie to jest skrajnie rzadkie.

Drugim poważnym powikłaniem jest nieleczona atrezja dróg żółciowych. W momencie niepodjęcia na odpowiednim etapie działania chirurgicznego dochodzi do uszkodzenia wątroby, a następnie do powstania wodobrzusza, kiedy to stan dziecka staje się ciężki, a rokowanie niepomyślne. Inne przyczyny nieprawidłowej żółtaczki, takie jak infekcje czy też wrodzone choroby wątroby, mogą skutkować charakterystycznymi dla każdej jednostki powikłaniami, jednak nie sposób wymienić ich wszystkich w jednym krótkim opracowaniu.

Ze względu na przytoczone potencjalne – jednak bardzo rzadko występujące – powikłania i stany noworodek z żółtaczką niespełniającą kryteriów żółtaczki fizjologicznej wymaga dokładniejszej opieki lekarskiej i częstszych kontroli w pierwszych tygodniach swojego życia.

  1. Piotr Sawiec, Żółtaczka noworodków, Medycyna Praktyczna, [online] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/prawidlowyrozwoj/rozwojfizyczny/52302,zoltaczka-noworodkow [dostęp:] 25.04.2023.
  2. Piotr Czubkowski, Niedrożność dróg żółciowych, Medycyna Praktyczna, [online] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/ukladpokarmowy/50824,niedroznosc-drog-zolciowych [dostęp:] 25.04.2023.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • ADHD u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej

    ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) jest jednym z najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci. Do objawów pozwalających rozpoznać ADHD należą: nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji oraz impulsywność. Nieleczone ADHD prowadzi do rozwoju problemów emocjonalnych, trudności w funkcjonowaniu społecznym, do obniżenia osiągnięć w nauce oraz do problemów w kontaktach z rówieśnikami. Jak rozpoznać to zaburzenie i jak pomóc dziecku z ADHD?

  • Standardowe mleko modyfikowane. Co znajduje się w mleku dla niemowląt?

    Kiedy dziecko jest zdrowe, nie ma alergii i większych problemów z trawieniem, można podawać mu tzw. standardowe mleko modyfikowane odpowiednie dla jego wieku. Takie preparaty mają na rynku status tzw. środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Ich skład jest regulowany prawem i ściśle nadzorowany. Dlaczego jednak takie mleko jest nazywane modyfikowanym i na czym te modyfikacje polegają? Jednym z głównych składników mleka modyfikowanego jest mleko krowie. Mleko krowie różni się od ludzkiego pod wieloma względami. Zawartość podstawowych składników odżywczych – tłuszczu, białka i węglowodanów – jest inna w każdym z nich.

  • Aspirator do nosa — jak używać ręcznego, a jak elektrycznego?

    U noworodków i niemowląt katar może stanowić znaczące zagrożenie, ponieważ dzieci do ok. 1 roku życia oddychają wyłącznie przez nos. Występująca u najmłodszych zalegająca wydzielina w nosku powstrzymuje oddychanie, jedzenie i picie. Dodatkowo nieusunięta wydzielina może prowadzić do powikłań w postaci stanów zapalnych w obrębie oka, ucha, oskrzeli lub płuc, co może stanowić zagrożenie dla zdrowia dziecka. Z pomocą przychodzą aspiratory do nosa, które można stosować u dzieci już od chwili narodzin. Są prostą, wygodną i bezpieczną metodą usuwania zalegającej wydzieliny u maluszka.

  • Wymioty u dziecka – przyczyny i skutki. Co robić, gdy dziecko wymiotuje?

    Ostatnio obserwujemy w Polsce gwałtowny wzrost liczby dzieci zgłaszających się do przychodni i szpitali z silnymi wymiotami. U dzieci wywoływane są one zwykle przez zakażenia wirusowe, bakteryjne, a także przez błędy dietetyczne. Co ma zrobić rodzic, gdy dziecko wymiotuje? Podpowiadamy.

  • Łuszczyca u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i leczenie. Jak dbać o skórę łuszczycową u dziecka?

    Łuszczyca u niemowląt i dzieci to przewlekła choroba zapalna skóry, która nastręcza wielu trudności małym pacjentom. Na skórze dziecka pojawiają się zmiany (grudki) pokryte tzw. blaszką łuszczycową przypominającą łuskę. Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną, ale duży wpływ na jej pojawienie się mają czynniki genetyczne. W jaki sposób się ją leczy? Jak wygląda profilaktyka łuszczycy u dzieci?

  • Bostonka – przyczyny, objawy, leczenie choroby bostońskiej

    Bostonka to choroba zakaźna wywoływana przez enterowirusy, głównie wirusa Coxsackie A16. Najczęściej chorują dzieci do 5. roku życia, choć mogą na nią zachorować także dorośli. Nazywana jest chorobą dłoni, stóp i jamy ustnej (HFMD), ponieważ jej najbardziej charakterystycznym objawem jest wysypka – wykwity skórne – bolesne, nieswędzące pęcherzyki występujące na podeszwach stóp, dłoniach oraz na błonie śluzowej jamy ustnej. Sprawdź, jak można się zarazić – czy konieczny jest bezpośredni kontakt? Jak leczy się chorobę bostońską?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Masaż Shantala – na czym polega? Jakie korzyści przynosi masowanie niemowląt?

    Masaż Shantala to technika masowania niemowląt i małych dzieci, która swoje korzenia ma w starożytnych Indiach, a do Europy trafiła za sprawą francuskiego położnika Frederique’a Leboyera. Ma ona pozytywny wpływ na rozwój psychoruchowy malucha, wycisza i relaksuje, poprawia jakość snu, reguluje trawienie. Masaż Shantala umożliwia nawiązanie bliskiej relacji z dzieckiem, zapewnia mu poczucie bezpieczeństwa. Mogą go wykonywać zarówno rodzice, jak i terapeuci.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij