Chlorki (Cl) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hipochloremia, hiperchloremia
Barbara Sitek

Chlorki (Cl) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hipochloremia, hiperchloremia

Badanie stężenia chlorków (Cl-) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu chlorków jest bardzo istotne. Poziom chlorków we krwi jest uzależniony od tego, czym się odżywiamy i jak dużo płynów przyjmujemy w ciągu dnia. O tym, jak się przygotować do badania chloru we krwi oraz jak groźne dla zdrowia mogą być zaburzenia elektrolitowe i kwasowo-zasadowe? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

Badanie stężenia jonów chlorkowych jest wykorzystywane zazwyczaj w diagnostyce zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz kwasowo-zasadowych, mogących być skutkiem wszystkich chorób, którym towarzyszy zwiększona utrata lub zatrzymanie płynów w organizmie, np. na skutek wymiotów czy biegunek. Oznaczenie poziomu chlorków we krwi zleca się najczęściej razem z oznaczeniami innych elektrolitów – sodu, potasu i jonów wodorowęglanowych, jako część tak zwanego jonogramu, czyli badania obrazującego poziom wszystkich podstawowych elektrolitów w osoczu.

Czym są chlorki?

Chlorki są to ujemnie naładowane jony, należące do grupy elektrolitów, czyli atomów i cząsteczek obdarzonych ładunkiem elektrycznym, które występują w tkankach i płynach organizmu w postaci rozpuszczonych soli i odpowiadają za utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej (nadzorują one rozkład i objętość wody obecnej w organizmie) i kwasowo-zasadowej organizmu. Elektrolity uczestniczą także w transporcie składników odżywczych do komórek oraz usuwaniu z nich metabolitów, czyli zbędnych produktów przemiany materii.

Odpowiednia równowaga pomiędzy jonami dodatnimi, takimi jak sód i potas, a ujemnymi, takimi jak chlorki i jony wodorowęglanowe utrzymuje pH krwi na odpowiednim poziomie, bez którego niemożliwy byłby prawidłowy przebieg jakichkolwiek procesów życiowych.

Rola chlorków w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu

Chlorki to jony naładowane ujemnie, które są zawieszone w roztworach wodnych i skoncentrowane głównie w przestrzeniach poza komórkami ciała, podobnie jak towarzyszące im jony sodowe. Ponad 80% wszystkich chlorków obecnych w organizmie lokalizuje się w płynie pozakomórkowym, w tym w osoczu krwi. Reszta jonów chlorkowych znajduje się w żołądku, gdzie wchodzą one w skład kwasu solnego, a także w ślinie, kościach, skórze i tkance podskórnej. Połączenie jonu chlorkowego i sodowego, czyli sól kuchenna jest głównym źródłem pokarmowym chlorków dla człowieka i w takiej postaci są mu one najczęściej dostarczane.
Właściwe stężenie jonów chlorkowych jest konieczne do utrzymania prawidłowego działania układu nerwowego i mięśniowego oraz do skutecznego trawienia pokarmów – chlorki aktywują enzymy trawienne obecne w ślinie i są niezbędne do wytwarzania kwasu solnego w żołądku. Jony te regulują także osmolarność płynów obecnych w organizmie, zapewniając odpowiedni przepływ wody pomiędzy komórkami, co ma ogromne znaczenie dla prawidłowego nawodnienia oraz produkcji odpowiedniej ilości moczu przez nerki.

Polecane dla Ciebie

Badanie poziomu chlorków we krwi. Jak się przygotować do badania?

Oznaczenie stężenia chlorków w osoczu lub surowicy krwi wykonuje się w próbce krwi żylnej. Do badania najlepiej jest przystąpić na czczo, zachowując minimum 8h przerwy w spożywaniu posiłków. Przez 2 do 3 dni poprzedzających test warto ograniczyć spożywanie alkoholu oraz wykonywanie intensywnych treningów fizycznych. W celu wykonania oznaczenia poziomu chlorków we krwi skierowanie od lekarza nie jest wymagane i wówczas koszt tego badania będzie wynosił nie więcej niż 10 zł. Analiza stężenia chlorków może być także zlecona przez lekarza i wtedy jest badaniem refundowanym przez NFZ. Podobna zasada obowiązuje w przypadku jonogramu,

Chlorki – norma dla kobiety, mężczyzny i dziecka w wynikach badań

Na stężenie chlorków we krwi wpływa przede wszystkim ilość soli dostarczanej wraz z pożywieniem oraz ich utrata wraz z moczem, potem i innymi wydzielinami organizmu, takimi jak wymioty czy biegunki.
Prawidłowy poziom chlorków dla dzieci i osób dorosłych mieści się najczęściej w przedziale od 95 do 105 mmol/l. Spadek ich stężenia poniżej 70 mmol/l jest stanem zagrażającym życiu, dlatego warto zwrócić uwagę na wszystkie wyniki znajdujące się poza zakresem norm i skonsultować je z lekarzem pierwszego kontaktu. Wyniki takie oznaczone są często symbolami literowymi: H (od ang. High – wysoki), gdy poziom chlorków jest podwyższony lub L (od ang. Low – niski), gdy jest obniżony. Niektóre laboratoria używają także symboli strzałek, pokazujących kierunek zmian.

Przyczyny i objawy za niskiego poziomu chlorków w organizmie

Do obniżenia poziomu chlorków (nazywanego inaczej hipochloremią) dochodzi najczęściej w wyniku ich nadmiernej utraty z organizmu w postaci wymiotów, biegunek, czy masywnego pocenia się, a także z moczem, na skutek przyjmowania leków moczopędnych. Pojawia się ono także we wszystkich zaburzeniach, w których przebiegu obniża się stężenie jonów sodowych. Hipochloremia towarzyszy również niektórym stanom chorobowym, np. chorobie Addisona, zastoinowej niewydolności krążenia, przewlekłym chorobom płuc – w tym rozedmie płuc, zespołowi Schwartza-Barttera (zespołowi nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego) i chorobom nerek. Niekiedy bywa też skutkiem hiperproteinemii, czyli nadmiernej ilości białka w osoczu krwi lub wynikiem przyjmowania dużych ilości leków zobojętniających kwas żołądkowy.
Objawy wskazujące na obniżone stężenie chlorków to przede wszystkim bóle i zawroty głowy, drżenie mięśni, poczucie zmęczenia i osłabienia, problemy z koncentracją i pamięcią oraz zaburzenia trawienia. Jeśli utrzymują się one przez kilka dni z rzędu, warto udać się do lekarza i wykonać kontrolne badania krwi.

Przyczyny i objawy zbyt wysokiego poziomu chlorków w organizmie

Do podwyższenia stężenia chloru (czyli do stanu hiperchloremii) może dochodzić w przebiegu zespołu Cushinga, cukrzycy, moczówki prostej, zespołu nerczycowego, kłębuszkowego zapalenia nerek i innych chorób układu moczowego, a także na skutek nadmiernej podaży soli w diecie lub w wyniku odwodnienia i zaburzeń wodno-elektrolitowych (kwasicy metabolicznej lub zasadowicy oddechowej, gdy pH krwi znajduje się poza zasięgiem normy).

Objawy sugerujące, że warto wykonać badanie chlorków i pozostałych elektrolitów, to w tym wypadku przede wszystkim wysokie ciśnienie krwi, poczucie pragnienia i picie dużych ilości wody, wysuszenie błon śluzowych, uczucie osłabienia, a także nudności i wymioty.

Stężenie chlorków na poziomie wyższym niż 120 mmol/l jest stanem zagrażającym życiu, nie należy więc ignorować doświadczanych symptomów.

Jak zadbać o prawidłowe stężenie chlorków?

Aby utrzymywać chlorki, a także sód na właściwym poziomie należy dostosować dzienne spożycie soli kuchennej i wszystkich produktów ją zawierających do norm zalecanych przez dietetyków. Dla osób dorosłych rekomenduje się przyjmowanie ok. 2300 mg chlorków dziennie. Warto także dbać o odpowiednie nawadnianie organizmu, a w przypadku występowania wymiotów czy biegunek dodatkowo o uzupełnianie poziomu elektrolitów.

  1. R. Caquet, 250 badań laboratoryjnych, Warszawa, 2007, s. 81 – 82.
  2. A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, Kraków, 2006.
  3. A. Szutowicz i in., Diagnostyka laboratoryjna, tom II, Gdańsk 2009, str. 195 – 197.
  4. Lena Nowak-Łoś i in., Chlorek,”labtestonline.pl” [online] https://www.labtestsonline.pl/test/chlorek [dostęp:] 14.12.2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wymaz z gardła – ile kosztuje badanie i gdzie można je wykonać?

    Wielokrotnie każdy z nas cierpiał z powodu bólu gardła czy chrypki. Są to najczęściej występujące choroby gardła. Czasem zdarza się jednak, że infekcje gardła dopadają nas zbyt często oraz ciągle nawracają pomimo stosowania właściwego leczenia. Co można zrobić w takiej sytuacji? Wtedy można zdecydować się na wykonanie wymazu z gardła, który może pomoc naszemu lekarzowi prowadzącemu w postawieniu właściwej diagnozy i ułatwi też włączenie najlepszego dla nas leczenia.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Insulina – normy we krwi, wskazania, cena. Badanie insuliny po obciążeniu. Czy hiperglikemia i hipoglikemia są groźne dla życia?

    Insulina i normy z nią związane są jednym z głównych wskaźników prawidłowej pracy trzustki. Badanie poziomu tego hormonu pozwala na dokonanie oceny zmian w gospodarce węglowodanowej, a w przypadku wystąpienia hipoglikemii lub hiperglikemii wdrożenie odpowiedniego leczenia tych zaburzeń, których zaniedbane może się rozwinąć w szereg chorób metabolicznych, w tym przede wszystkim w cukrzycę typu II. Osoby, które zauważyły u siebie zaburzenia widzenia, zawroty głowy, przyspieszoną akcję serca lub zlewne poty powinny koniecznie zgłosić się na badanie poziomu insuliny.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij