Chlorki (Cl) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hipochloremia, hiperchloremia
Barbara Sitek

Chlorki (Cl) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hipochloremia, hiperchloremia

Badanie stężenia chlorków (Cl-) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu chlorków jest bardzo istotne. Poziom chlorków we krwi jest uzależniony od tego, czym się odżywiamy i jak dużo płynów przyjmujemy w ciągu dnia. O tym, jak się przygotować do badania chloru we krwi oraz jak groźne dla zdrowia mogą być zaburzenia elektrolitowe i kwasowo-zasadowe? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

Badanie stężenia jonów chlorkowych jest wykorzystywane zazwyczaj w diagnostyce zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz kwasowo-zasadowych, mogących być skutkiem wszystkich chorób, którym towarzyszy zwiększona utrata lub zatrzymanie płynów w organizmie, np. na skutek wymiotów czy biegunek. Oznaczenie poziomu chlorków we krwi zleca się najczęściej razem z oznaczeniami innych elektrolitów – sodu, potasu i jonów wodorowęglanowych, jako część tak zwanego jonogramu, czyli badania obrazującego poziom wszystkich podstawowych elektrolitów w osoczu.

Czym są chlorki?

Chlorki są to ujemnie naładowane jony, należące do grupy elektrolitów, czyli atomów i cząsteczek obdarzonych ładunkiem elektrycznym, które występują w tkankach i płynach organizmu w postaci rozpuszczonych soli i odpowiadają za utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej (nadzorują one rozkład i objętość wody obecnej w organizmie) i kwasowo-zasadowej organizmu. Elektrolity uczestniczą także w transporcie składników odżywczych do komórek oraz usuwaniu z nich metabolitów, czyli zbędnych produktów przemiany materii.

Odpowiednia równowaga pomiędzy jonami dodatnimi, takimi jak sód i potas, a ujemnymi, takimi jak chlorki i jony wodorowęglanowe utrzymuje pH krwi na odpowiednim poziomie, bez którego niemożliwy byłby prawidłowy przebieg jakichkolwiek procesów życiowych.

Rola chlorków w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu

Chlorki to jony naładowane ujemnie, które są zawieszone w roztworach wodnych i skoncentrowane głównie w przestrzeniach poza komórkami ciała, podobnie jak towarzyszące im jony sodowe. Ponad 80% wszystkich chlorków obecnych w organizmie lokalizuje się w płynie pozakomórkowym, w tym w osoczu krwi. Reszta jonów chlorkowych znajduje się w żołądku, gdzie wchodzą one w skład kwasu solnego, a także w ślinie, kościach, skórze i tkance podskórnej. Połączenie jonu chlorkowego i sodowego, czyli sól kuchenna jest głównym źródłem pokarmowym chlorków dla człowieka i w takiej postaci są mu one najczęściej dostarczane.
Właściwe stężenie jonów chlorkowych jest konieczne do utrzymania prawidłowego działania układu nerwowego i mięśniowego oraz do skutecznego trawienia pokarmów – chlorki aktywują enzymy trawienne obecne w ślinie i są niezbędne do wytwarzania kwasu solnego w żołądku. Jony te regulują także osmolarność płynów obecnych w organizmie, zapewniając odpowiedni przepływ wody pomiędzy komórkami, co ma ogromne znaczenie dla prawidłowego nawodnienia oraz produkcji odpowiedniej ilości moczu przez nerki.

Badanie poziomu chlorków we krwi. Jak się przygotować do badania?

Oznaczenie stężenia chlorków w osoczu lub surowicy krwi wykonuje się w próbce krwi żylnej. Do badania najlepiej jest przystąpić na czczo, zachowując minimum 8h przerwy w spożywaniu posiłków. Przez 2 do 3 dni poprzedzających test warto ograniczyć spożywanie alkoholu oraz wykonywanie intensywnych treningów fizycznych. W celu wykonania oznaczenia poziomu chlorków we krwi skierowanie od lekarza nie jest wymagane i wówczas koszt tego badania będzie wynosił nie więcej niż 10 zł. Analiza stężenia chlorków może być także zlecona przez lekarza i wtedy jest badaniem refundowanym przez NFZ. Podobna zasada obowiązuje w przypadku jonogramu,

Chlorki – norma dla kobiety, mężczyzny i dziecka w wynikach badań

Na stężenie chlorków we krwi wpływa przede wszystkim ilość soli dostarczanej wraz z pożywieniem oraz ich utrata wraz z moczem, potem i innymi wydzielinami organizmu, takimi jak wymioty czy biegunki.
Prawidłowy poziom chlorków dla dzieci i osób dorosłych mieści się najczęściej w przedziale od 95 do 105 mmol/l. Spadek ich stężenia poniżej 70 mmol/l jest stanem zagrażającym życiu, dlatego warto zwrócić uwagę na wszystkie wyniki znajdujące się poza zakresem norm i skonsultować je z lekarzem pierwszego kontaktu. Wyniki takie oznaczone są często symbolami literowymi: H (od ang. High – wysoki), gdy poziom chlorków jest podwyższony lub L (od ang. Low – niski), gdy jest obniżony. Niektóre laboratoria używają także symboli strzałek, pokazujących kierunek zmian.

Przyczyny i objawy za niskiego poziomu chlorków w organizmie

Do obniżenia poziomu chlorków (nazywanego inaczej hipochloremią) dochodzi najczęściej w wyniku ich nadmiernej utraty z organizmu w postaci wymiotów, biegunek, czy masywnego pocenia się, a także z moczem, na skutek przyjmowania leków moczopędnych. Pojawia się ono także we wszystkich zaburzeniach, w których przebiegu obniża się stężenie jonów sodowych. Hipochloremia towarzyszy również niektórym stanom chorobowym, np. chorobie Addisona, zastoinowej niewydolności krążenia, przewlekłym chorobom płuc – w tym rozedmie płuc, zespołowi Schwartza-Barttera (zespołowi nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego) i chorobom nerek. Niekiedy bywa też skutkiem hiperproteinemii, czyli nadmiernej ilości białka w osoczu krwi lub wynikiem przyjmowania dużych ilości leków zobojętniających kwas żołądkowy.
Objawy wskazujące na obniżone stężenie chlorków to przede wszystkim bóle i zawroty głowy, drżenie mięśni, poczucie zmęczenia i osłabienia, problemy z koncentracją i pamięcią oraz zaburzenia trawienia. Jeśli utrzymują się one przez kilka dni z rzędu, warto udać się do lekarza i wykonać kontrolne badania krwi.

Przyczyny i objawy zbyt wysokiego poziomu chlorków w organizmie

Do podwyższenia stężenia chloru (czyli do stanu hiperchloremii) może dochodzić w przebiegu zespołu Cushinga, cukrzycy, moczówki prostej, zespołu nerczycowego, kłębuszkowego zapalenia nerek i innych chorób układu moczowego, a także na skutek nadmiernej podaży soli w diecie lub w wyniku odwodnienia i zaburzeń wodno-elektrolitowych (kwasicy metabolicznej lub zasadowicy oddechowej, gdy pH krwi znajduje się poza zasięgiem normy).

Objawy sugerujące, że warto wykonać badanie chlorków i pozostałych elektrolitów, to w tym wypadku przede wszystkim wysokie ciśnienie krwi, poczucie pragnienia i picie dużych ilości wody, wysuszenie błon śluzowych, uczucie osłabienia, a także nudności i wymioty.

Stężenie chlorków na poziomie wyższym niż 120 mmol/l jest stanem zagrażającym życiu, nie należy więc ignorować doświadczanych symptomów.

Jak zadbać o prawidłowe stężenie chlorków?

Aby utrzymywać chlorki, a także sód na właściwym poziomie należy dostosować dzienne spożycie soli kuchennej i wszystkich produktów ją zawierających do norm zalecanych przez dietetyków. Dla osób dorosłych rekomenduje się przyjmowanie ok. 2300 mg chlorków dziennie. Warto także dbać o odpowiednie nawadnianie organizmu, a w przypadku występowania wymiotów czy biegunek dodatkowo o uzupełnianie poziomu elektrolitów.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • FSH – badanie, norma, za wysokie, za niskie. Czy poziom hormonu folikulotropowego wpływa na płodność i rozwój PCOS?

    Badanie poziomu FSH jest jednym z podstawowych oznaczeń, na jakie kieruje się pacjentów podczas prowadzenia procesu diagnostycznego niepłodności, zaburzeń miesiączkowania i owulacji oraz chorób przysadki mózgowej. Norma FSH u kobiet zmienia się w zależności o dnia cyklu miesiączkowego. Na wynik badania hormonu folikulotropowego wpływają również zażywane leki, w tym doustne środki antykoncepcyjne. Z kolei u dzieci, u których na podstawie objawów fizycznych stwierdza się opóźnienie dojrzewania płciowego, zarówno poziom LH, jak i FSH może być obniżony.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij