Chlorki (Cl) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hipochloremia, hiperchloremia
Barbara Sitek

Chlorki (Cl) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hipochloremia, hiperchloremia

Badanie stężenia chlorków (Cl-) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu chlorków jest bardzo istotne. Poziom chlorków we krwi jest uzależniony od tego, czym się odżywiamy i jak dużo płynów przyjmujemy w ciągu dnia. O tym, jak się przygotować do badania chloru we krwi oraz jak groźne dla zdrowia mogą być zaburzenia elektrolitowe i kwasowo-zasadowe? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

Badanie stężenia jonów chlorkowych jest wykorzystywane zazwyczaj w diagnostyce zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz kwasowo-zasadowych, mogących być skutkiem wszystkich chorób, którym towarzyszy zwiększona utrata lub zatrzymanie płynów w organizmie, np. na skutek wymiotów czy biegunek. Oznaczenie poziomu chlorków we krwi zleca się najczęściej razem z oznaczeniami innych elektrolitów – sodu, potasu i jonów wodorowęglanowych, jako część tak zwanego jonogramu, czyli badania obrazującego poziom wszystkich podstawowych elektrolitów w osoczu.

Czym są chlorki?

Chlorki są to ujemnie naładowane jony, należące do grupy elektrolitów, czyli atomów i cząsteczek obdarzonych ładunkiem elektrycznym, które występują w tkankach i płynach organizmu w postaci rozpuszczonych soli i odpowiadają za utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej (nadzorują one rozkład i objętość wody obecnej w organizmie) i kwasowo-zasadowej organizmu. Elektrolity uczestniczą także w transporcie składników odżywczych do komórek oraz usuwaniu z nich metabolitów, czyli zbędnych produktów przemiany materii.

Odpowiednia równowaga pomiędzy jonami dodatnimi, takimi jak sód i potas, a ujemnymi, takimi jak chlorki i jony wodorowęglanowe utrzymuje pH krwi na odpowiednim poziomie, bez którego niemożliwy byłby prawidłowy przebieg jakichkolwiek procesów życiowych.

Rola chlorków w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu

Chlorki to jony naładowane ujemnie, które są zawieszone w roztworach wodnych i skoncentrowane głównie w przestrzeniach poza komórkami ciała, podobnie jak towarzyszące im jony sodowe. Ponad 80% wszystkich chlorków obecnych w organizmie lokalizuje się w płynie pozakomórkowym, w tym w osoczu krwi. Reszta jonów chlorkowych znajduje się w żołądku, gdzie wchodzą one w skład kwasu solnego, a także w ślinie, kościach, skórze i tkance podskórnej. Połączenie jonu chlorkowego i sodowego, czyli sól kuchenna jest głównym źródłem pokarmowym chlorków dla człowieka i w takiej postaci są mu one najczęściej dostarczane.
Właściwe stężenie jonów chlorkowych jest konieczne do utrzymania prawidłowego działania układu nerwowego i mięśniowego oraz do skutecznego trawienia pokarmów – chlorki aktywują enzymy trawienne obecne w ślinie i są niezbędne do wytwarzania kwasu solnego w żołądku. Jony te regulują także osmolarność płynów obecnych w organizmie, zapewniając odpowiedni przepływ wody pomiędzy komórkami, co ma ogromne znaczenie dla prawidłowego nawodnienia oraz produkcji odpowiedniej ilości moczu przez nerki.

Badanie poziomu chlorków we krwi. Jak się przygotować do badania?

Oznaczenie stężenia chlorków w osoczu lub surowicy krwi wykonuje się w próbce krwi żylnej. Do badania najlepiej jest przystąpić na czczo, zachowując minimum 8h przerwy w spożywaniu posiłków. Przez 2 do 3 dni poprzedzających test warto ograniczyć spożywanie alkoholu oraz wykonywanie intensywnych treningów fizycznych. W celu wykonania oznaczenia poziomu chlorków we krwi skierowanie od lekarza nie jest wymagane i wówczas koszt tego badania będzie wynosił nie więcej niż 10 zł. Analiza stężenia chlorków może być także zlecona przez lekarza i wtedy jest badaniem refundowanym przez NFZ. Podobna zasada obowiązuje w przypadku jonogramu,

Chlorki – norma dla kobiety, mężczyzny i dziecka w wynikach badań

Na stężenie chlorków we krwi wpływa przede wszystkim ilość soli dostarczanej wraz z pożywieniem oraz ich utrata wraz z moczem, potem i innymi wydzielinami organizmu, takimi jak wymioty czy biegunki.
Prawidłowy poziom chlorków dla dzieci i osób dorosłych mieści się najczęściej w przedziale od 95 do 105 mmol/l. Spadek ich stężenia poniżej 70 mmol/l jest stanem zagrażającym życiu, dlatego warto zwrócić uwagę na wszystkie wyniki znajdujące się poza zakresem norm i skonsultować je z lekarzem pierwszego kontaktu. Wyniki takie oznaczone są często symbolami literowymi: H (od ang. High – wysoki), gdy poziom chlorków jest podwyższony lub L (od ang. Low – niski), gdy jest obniżony. Niektóre laboratoria używają także symboli strzałek, pokazujących kierunek zmian.

Przyczyny i objawy za niskiego poziomu chlorków w organizmie

Do obniżenia poziomu chlorków (nazywanego inaczej hipochloremią) dochodzi najczęściej w wyniku ich nadmiernej utraty z organizmu w postaci wymiotów, biegunek, czy masywnego pocenia się, a także z moczem, na skutek przyjmowania leków moczopędnych. Pojawia się ono także we wszystkich zaburzeniach, w których przebiegu obniża się stężenie jonów sodowych. Hipochloremia towarzyszy również niektórym stanom chorobowym, np. chorobie Addisona, zastoinowej niewydolności krążenia, przewlekłym chorobom płuc – w tym rozedmie płuc, zespołowi Schwartza-Barttera (zespołowi nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego) i chorobom nerek. Niekiedy bywa też skutkiem hiperproteinemii, czyli nadmiernej ilości białka w osoczu krwi lub wynikiem przyjmowania dużych ilości leków zobojętniających kwas żołądkowy.
Objawy wskazujące na obniżone stężenie chlorków to przede wszystkim bóle i zawroty głowy, drżenie mięśni, poczucie zmęczenia i osłabienia, problemy z koncentracją i pamięcią oraz zaburzenia trawienia. Jeśli utrzymują się one przez kilka dni z rzędu, warto udać się do lekarza i wykonać kontrolne badania krwi.

Przyczyny i objawy zbyt wysokiego poziomu chlorków w organizmie

Do podwyższenia stężenia chloru (czyli do stanu hiperchloremii) może dochodzić w przebiegu zespołu Cushinga, cukrzycy, moczówki prostej, zespołu nerczycowego, kłębuszkowego zapalenia nerek i innych chorób układu moczowego, a także na skutek nadmiernej podaży soli w diecie lub w wyniku odwodnienia i zaburzeń wodno-elektrolitowych (kwasicy metabolicznej lub zasadowicy oddechowej, gdy pH krwi znajduje się poza zasięgiem normy).

Objawy sugerujące, że warto wykonać badanie chlorków i pozostałych elektrolitów, to w tym wypadku przede wszystkim wysokie ciśnienie krwi, poczucie pragnienia i picie dużych ilości wody, wysuszenie błon śluzowych, uczucie osłabienia, a także nudności i wymioty.

Stężenie chlorków na poziomie wyższym niż 120 mmol/l jest stanem zagrażającym życiu, nie należy więc ignorować doświadczanych symptomów.

Jak zadbać o prawidłowe stężenie chlorków?

Aby utrzymywać chlorki, a także sód na właściwym poziomie należy dostosować dzienne spożycie soli kuchennej i wszystkich produktów ją zawierających do norm zalecanych przez dietetyków. Dla osób dorosłych rekomenduje się przyjmowanie ok. 2300 mg chlorków dziennie. Warto także dbać o odpowiednie nawadnianie organizmu, a w przypadku występowania wymiotów czy biegunek dodatkowo o uzupełnianie poziomu elektrolitów.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona

    Cholinoesterazy to enzymy, które są syntezowane głównie w wątrobie, trzustce, mięśniach i mózgu. Badanie poziomu tych białek zaleca się osobom, u których planuje się zabiegi operacyjne oraz wśród tych, którzy regularnie zażywają antydepresanty czy leki przeciwdrgawkowe. Obniżenie poziomu cholinoesterazy możne nastąpić na skutek wystąpienia szeregu chorób wątroby, ale także zatrucia pestycydami czy w trakcie ciąży. Z kolei podwyższenie poziomu tych enzymów obserwuje się u osób otyłych, z problemem alkoholowym i cukrzyków. Ile kosztuje oznaczenie cholinoesterazy, czy na badanie należy stawić się na czczo i czy konieczne jest posiadanie skierowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

    Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytologia – wskazania do badania cytologicznego. Jak interpretować wyniki cytologii szyjki macicy?

    Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. 

  • RTG stopy – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena prześwietlenia

    RTG stopy wykonywany jest najczęściej w przypadku urazu lub stanu zapalnego tego obszaru. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia z użyciem promieniowania jonizującego jest ciążą. Rentgen stopy jest badaniem, na które można się zgłosić jedynie ze skierowaniem lekarskim. Wskazaniami do badania są także objawy miejscowe w postaci ostrego bólu, obrzęku czy zaczerwienienia stopy. Jak się przygotować do prześwietlenia stopy, ile trwa badanie i co oznaczają pojęcia „szczelina złamania", „całkowity zrost" lub „jądro kostnienia"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG barku – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    Ból barku, zaburzenia ruchomości barku oraz sztywność w stawie barkowym – to główne wskazania do wykonania RTG tego obszaru. Prześwietlenie barku można zrobić pojedynczo lub podwójnie (porównawczo obu barkom). Rentgen jest szybkim badaniem, które jest wykorzystywane w procesie diagnostycznym zmian pourazowych, zapalnych i reumatoidalnych, w tym także osteoporozy stawu barkowego. Ile kosztuje rentgen, jakie są przeciwwskazania do wykonania prześwietlania barku i co oznacza zespół bolesnego barku czy „zamrożony bark"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG kręgosłupa lędźwiowego – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    Ból kręgosłupa lędźwiowego, określany przez pacjentów także jako ból krzyża, ból korzonków lub ból na dole pleców, jest głównym wskazaniem do wykonania RTG tego obszaru. Aby wykonać prześwietlenie lędźwi konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, które można uzyskać od lekarza pierwszego kontaktu lub ortopedy czy neurologa. Jak wygląda przygotowanie do rentgenu kręgosłupa lędźwiowego, czy kobieta w ciąży może mieć wykonane RTG tego obszaru i ile kosztuje to prześwietlenie wykonane prywatnie? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij