Chlorki (Cl) – badanie elektrolitów we krwi. Norma, hipochloremia, hiperchloremia
Barbara Sitek

Chlorki (Cl) – badanie elektrolitów we krwi. Norma, hipochloremia, hiperchloremia

Badanie stężenia chlorków (Cl-) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu chlorków jest bardzo istotne. Poziom chlorków we krwi jest uzależniony od tego, czym się odżywiamy i jak dużo płynów przyjmujemy w ciągu dnia. O tym, jak się przygotować do badania chloru we krwi oraz jak groźne dla zdrowia mogą być zaburzenia elektrolitowe i kwasowo-zasadowe, dowiesz się w niniejszym artykule.

Badanie stężenia jonów chlorkowych jest wykorzystywane zazwyczaj w diagnostyce zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz kwasowo-zasadowych, mogących być skutkiem wszystkich chorób, którym towarzyszy zwiększona utrata lub zatrzymanie płynów w organizmie, np. w wyniku wymiotów czy biegunek. Oznaczenie poziomu chlorków we krwi zleca się najczęściej razem z oznaczeniami innych elektrolitów – sodu, potasu i jonów wodorowęglanowych – jako część tak zwanego jonogramu, czyli badania obrazującego poziom wszystkich podstawowych elektrolitów w osoczu.

Czym są chlorki?

Chlorki są to ujemnie naładowane jony należące do grupy elektrolitów, czyli atomów i cząsteczek obdarzonych ładunkiem elektrycznym, które występują w tkankach i płynach organizmu w postaci rozpuszczonych soli i odpowiadają za utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej (nadzorują one rozkład i objętość wody obecnej w organizmie) i kwasowo-zasadowej organizmu. Elektrolity uczestniczą także w transporcie składników odżywczych do komórek oraz usuwaniu z nich metabolitów, czyli zbędnych produktów przemiany materii.

Odpowiednia równowaga pomiędzy jonami dodatnimi, takimi jak sód i potas, a ujemnymi, takimi jak chlorki i jony wodorowęglanowe, utrzymuje pH krwi na odpowiednim poziomie, bez którego niemożliwy byłby prawidłowy przebieg jakichkolwiek procesów życiowych.

Rola chlorków w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu

Chlorki to jony naładowane ujemnie, które są zawieszone w roztworach wodnych i skoncentrowane głównie w przestrzeniach poza komórkami ciała podobnie jak towarzyszące im jony sodowe. Ponad 80% wszystkich chlorków obecnych w organizmie lokalizuje się w płynie pozakomórkowym, w tym w osoczu krwi. Reszta jonów chlorkowych znajduje się w żołądku, gdzie wchodzą one w skład kwasu solnego, a także w ślinie, kościach, skórze i tkance podskórnej. Połączenie jonu chlorkowego i sodowego, czyli sól kuchenna, jest głównym źródłem pokarmowym chlorków dla człowieka i w takiej postaci są mu one najczęściej dostarczane.

Właściwe stężenie jonów chlorkowych jest konieczne do utrzymania prawidłowego działania układu nerwowego i mięśniowego oraz do skutecznego trawienia pokarmów – chlorki aktywują enzymy trawienne obecne w ślinie i są niezbędne do wytwarzania kwasu solnego w żołądku. Jony te regulują także osmolarność płynów obecnych w organizmie, zapewniając odpowiedni przepływ wody pomiędzy komórkami, co ma ogromne znaczenie dla prawidłowego nawodnienia oraz produkcji odpowiedniej ilości moczu przez nerki.

Polecane dla Ciebie

Badanie poziomu chlorków we krwi. Jak się przygotować do badania?

Oznaczenie stężenia chlorków w osoczu lub surowicy krwi wykonuje się w próbce krwi żylnej. Do badania najlepiej jest przystąpić na czczo, zachowując minimum 8 h przerwy w spożywaniu posiłków. Przez 2 do 3 dni poprzedzających test warto ograniczyć spożywanie alkoholu oraz wykonywanie intensywnych treningów fizycznych. W celu wykonania oznaczenia poziomu chlorków we krwi skierowanie od lekarza nie jest wymagane i wówczas koszt tego badania będzie wynosił nie więcej niż 10 zł. Analiza stężenia chlorków może być także zlecona przez lekarza i wtedy jest badaniem refundowanym przez NFZ. Podobna zasada obowiązuje w przypadku jonogramu.

Chlorki – norma dla kobiety, mężczyzny i dziecka w wynikach badań

Na stężenie chlorków we krwi wpływa przede wszystkim ilość soli dostarczanej z pożywieniem oraz ich utrata wraz z moczem, potem i innymi wydzielinami organizmu, takimi jak wymioty czy biegunki.

Prawidłowy poziom chlorków dla dzieci i osób dorosłych mieści się najczęściej w przedziale od 95 do 105 mmol/l. Spadek ich stężenia poniżej 70 mmol/l jest stanem zagrażającym życiu, dlatego warto zwrócić uwagę na wszystkie wyniki znajdujące się poza zakresem norm i skonsultować je z lekarzem pierwszego kontaktu. Wyniki takie oznaczone są często symbolami literowymi: H (od ang. High – wysoki), gdy poziom chlorków jest podwyższony, lub L (od ang. Low – niski), gdy jest obniżony. Niektóre laboratoria używają także symboli strzałek pokazujących kierunek zmian.

Przyczyny i objawy za niskiego poziomu chlorków w organizmie

Do obniżenia poziomu chlorków (nazywanego inaczej hipochloremią) dochodzi najczęściej w wyniku ich nadmiernej utraty z organizmu w postaci wymiotów, biegunek czy masywnego pocenia się, a także z moczem na skutek przyjmowania leków moczopędnych. Pojawia się ono także we wszystkich zaburzeniach, w których przebiegu obniża się stężenie jonów sodowych. Hipochloremia towarzyszy również niektórym stanom chorobowym, np. chorobie Addisona, zastoinowej niewydolności krążenia, przewlekłym chorobom płuc – w tym rozedmie płuc, zespołowi Schwartza-Barttera (zespołowi nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego) i chorobom nerek. Niekiedy bywa też skutkiem hiperproteinemii, czyli nadmiernej ilości białka w osoczu krwi, lub wynikiem przyjmowania dużych ilości leków zobojętniających kwas żołądkowy.

Sprawdź, jakie izotoniki i elektrolity znajdziesz na DOZ.pl

Objawy wskazujące na obniżone stężenie chlorków to przede wszystkim bóle i zawroty głowy, drżenie mięśni, poczucie zmęczenia i osłabienia, problemy z koncentracją i pamięcią oraz zaburzenia trawienia. Jeśli utrzymują się one przez kilka dni z rzędu, warto udać się do lekarza i wykonać kontrolne badania krwi.

Przyczyny i objawy zbyt wysokiego poziomu chlorków w organizmie

Do podwyższenia stężenia chloru (czyli do stanu hiperchloremii) może dochodzić w przebiegu zespołu Cushinga, cukrzycy, moczówki prostej, zespołu nerczycowego, kłębuszkowego zapalenia nerek i innych chorób układu moczowego, a także na skutek nadmiernej podaży soli w diecie lub w wyniku odwodnienia i zaburzeń wodno-elektrolitowych (kwasica metaboliczna lub zasadowica oddechowej, gdy pH krwi znajduje się poza zasięgiem normy).

Objawy sugerujące, że warto wykonać badanie chlorków i pozostałych elektrolitów, to w tym wypadku przede wszystkim wysokie ciśnienie krwi, uczucie pragnienia i picie dużych ilości wody, wysuszenie błon śluzowych, uczucie osłabienia, a także nudności i wymioty.

Stężenie chlorków na poziomie wyższym niż 120 mmol/l jest stanem zagrażającym życiu, nie należy więc ignorować doświadczanych symptomów.

Jak zadbać o prawidłowe stężenie chlorków?

Aby utrzymywać chlorki i sód na właściwym poziomie, należy dostosować dzienne spożycie soli kuchennej i wszystkich produktów ją zawierających do norm zalecanych przez dietetyków. Dla osób dorosłych rekomenduje się przyjmowanie ok. 2300 mg chlorków dziennie. Warto także dbać o odpowiednie nawadnianie organizmu, a w przypadku występowania wymiotów czy biegunek dodatkowo o uzupełnianie poziomu elektrolitów.

  1. R. Caquet, 250 badań laboratoryjnych, Warszawa 2007, s. 81–82.
  2. A. Szczeklik, Choroby wewnętrzne, Kraków 2006.
  3. A. Szutowicz i in., Diagnostyka laboratoryjna, tom II, Gdańsk 2009, str. 195–197.
  4. Lena Nowak-Łoś i in., Chlorek, labtestonline.pl [online] https://www.labtestsonline.pl/test/chlorek [dostęp:] 14.12.2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przesiewowe badanie słuchu

    Badania przesiewowe wykonywane są rutynowo w celu określenia prawdopodobieństwa wystąpienia choroby lub wczesnego jej wykrycia. Już w pierwszych dniach życia dziecka wykonuje się przesiewowe badanie słuchu. Na czym ono polega? Ile trwa?

  • RTG kręgosłupa – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG kręgosłupa jest metodą obrazową, którą od wielu lat wykorzystuje się podczas diagnozowania wad postawy, zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych, a także w przypadku urazów i bóli kręgosłupa. Co prawda interpretacja wyników prześwietlenia kręgosłupa może stanowić problem dla pacjenta, niemniej samo RTG kręgosłupa nie jest badaniem bolesnym lub długotrwałym. Ile kosztuje rentgen kręgosłupa, jak należy się przygotować do badania i czy istnieją przeciwwskazania do jego wykonania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny kręgosłupa – przebieg badania, wskazania, cena

    Rezonans magnetyczny kręgosłupa to badanie pozwalające na ocenę elementów kostnych tego obszaru, jego tkanek miękkich oraz rdzenia kręgowego. Dzięki niemu możliwe jest wykrycie wszelkich zmian zapalnych, zwyrodnieniowych i nowotworowych. Najczęściej bada się pacjentów, którzy zgłaszają się do neurologa z bólami pleców i drętwieniem kończyn – zarówno rąk, jak i nóg. Częstym wskazaniem do badania jest także uraz kręgosłupa. Ile kosztuje MRI, jak długo trwa badanie i czy kobiety w ciąży mogą przystąpić do rezonansu magnetycznego kręgosłupa? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną poronień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Badanie genetyczne BRCA1 i BRCA2 – na czym polega i jak interpretować wyniki?

    Ryzyko wystąpienia nowotworu piersi i jajników u osoby posiadającej mutację genu BRCA wzrasta odpowiednio do około 60% w przypadku raka piersi i do około 40% w przypadku raka jajnika. Badania mutacji BRCA zaleca się kobietom, u których bliskich krewnych wystąpiły co najmniej dwa przypadki zachorowań na złośliwy nowotwór piersi i/lub jajnika, zwłaszcza gdy choroba pojawiła się u krewnego przed 50. rokiem życia.

  • Jakie badania należy zrobić, żeby sprawdzić pracę tarczycy?

    Badanie poziomów hormonów, które wpływają na pracę tarczycy, powinno się wykonywać regularnie, a nie tylko wówczas, kiedy u pacjenta występują charakterystyczne objawy zaburzeń pracy tego gruczołu. Które badania wchodzą w skład trójki tarczycowej, jak obliczyć konwersje i ile to kosztuje?

  • Jakie badania na bezdech senny?

    Bezdech senny, a mówiąc ściślej obturacyjny bezdech senny, to częsta przypadłość, w trakcie której dochodzi do znacznego spłycenia, a nawet zatrzymania oddechu. Nawet chwilowe niedotlenienie organizmu może powodować szereg poważnych konsekwencji zdrowotnych. Jak rozpoznać bezdech senny? Czy istnieją rzetelne badania?

  • Co to jest antybiogram i jak wygląda to badanie?

    W 1928 roku Alexander Fleming odkrył pierwszy szeroko stosowany antybiotyk – penicylinę. Ten przełomowy moment w historii medycyny doprowadził nie tylko do zmniejszenia liczby zgonów z powodu zakażeń, lecz również zapoczątkował erę antybiotykoterapii. Szerokie zastosowanie leków przeciwdrobnoustrojowych doprowadziło jednak do sytuacji, w której bakterie potrafią wymykać się leczeniu. Dlatego w podjęciu decyzji o wyborze jak najskuteczniejszego leku z pomocą przychodzi antybiogram.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij