Cukinia – właściwości, wartości odżywcze i przepisy. Dlaczego warto jeść cukinię?
Maria Brzegowy

Cukinia – właściwości, wartości odżywcze i przepisy. Dlaczego warto jeść cukinię?

Cukinia należy do rodziny dyniowatych. Jako niskokaloryczne warzywo i o niskim indeksie glikemicznym jest polecana m.in. osobom zmagającym się z insulinopornością czy cukrzycą. Jakich wartości odżywczych i witamin dostarczymy organizmowi, jedząc cukinię?  

Cukinia nadziewana mięsem lub kaszą, grillowana albo pieczona, a także w postaci leczo – to najbardziej znane dania z jej wykorzystaniem, jedzone zwłaszcza w sezonie jesiennym. Dlaczego warto jeść cukinię? Jakich wartości odżywczych dostarczy nam to warzywo i jak może wpłynąć na nasze zdrowie? 

Cukinia – charakterystyka i rodzaje 

Cukinia jest botaniczną odmianą dyni – należy do rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae). Stanowi roślinę jednopienną z kwiatami żeńskimi i męskimi znajdującymi się w środkowej jej części. Do jadalnych części cukinii należą jej owoce o maczugowatym, cylindrycznym i wydłużonym kształcie. Ich wielkość zależna jest od fazy dojrzałości, jednak jesteśmy w stanie wyhodować spore okazy sięgające nawet 65 cm. Również kwiaty cukinii są jadalne i mają w sobie wiele wartości odżywczych. 

Na rynku dostępnych jest wiele odmian cukinii. Do najbardziej znanych i powszechnie dostępnych należy zielona cukinia Astra Polka, która jest najczęściej uprawiana w prywatnych gospodarstwach. Odznacza się dobrym smakiem oraz odpornością na choroby. Inne znaną odmianą jest cukinia Atena Polka o żółtopomarańczowym kolorze skórki, Nefretiti o regularnych i kształtnych zielonych owocach, a także cukinia Nimbę, Soraya czy Lajkonik będący odmianą o dwukolorowej i zielonej skórce. 

Cukinia – wartość odżywcza, właściwości 

Cukinia to warzywo zaliczane do produktów niskokalorycznych. Spożycie 100 g części jadalnych cukinii dostarczy nam jedyne 16 kcal i około 1 g błonnika pokarmowego. Ponadto znajdziemy w niej również niewielkie ilości białka (1,2 g/100 g), tłuszczów (0,1 g/100 g) oraz węglowodanów (3,2 g/100 g). Cukinia bogata jest także w witaminy i składniki mineralne. W miąższu tych warzyw znajduje się m.in. potas, magnez, żelazo, a także witaminy z grupy B oraz witaminy A, C i K.  

Cukinia zaliczana jest do tak zwanych warzyw ekologicznych nie kumulujących metali ciężkich ani azotanów. Nadaje się nie tylko do spożycia na świeżo po przeprowadzonej wcześniej obróbce termicznej, ale także w postaci surowej (np. do sałatki bądź na kanapkę) oraz do przetwarzania, głównie w formie kiszenia czy marynowania.

Dzięki zawartości wspomnianej wyżej witaminy C cukinia będzie wpływała na poprawę funkcjonowanie układu odpornościowego, a dzięki witaminie A – na prawidłowe widzenie. Warzywo wykazuje także właściwości antyoksydacyjne, tzn. pomaga zwalczać nadmiar wolnych rodników tlenowych w organizmie będących przyczyną rozwoju wielu chorób o charakterze przewlekłym niezakaźnym. 

Ponadto cukinia należy do warzyw odznaczających się niskim indeksem glikemicznym (IG cukinii wynosi 15). Produkty z taką wartością polecane są szczególnie osobom zmagającym się z insulinoopornością czy chorującym na cukrzycę. Obok niskiej kaloryczności tej rośliny, będzie to miało również znaczenie w diecie osób z nadwagą lub otyłością pozostającym na diecie redukcyjnej.  

Powiązane produkty

Zdrowe przepisy z cukinią  

Cukinia jest warzywem, które może być spożywane zarówno przez dzieci, jak i dorosłych. Przygotowywać ją można na wiele sposobów – gotując, piecząc, grillując, smażąc czy po prostu chrupiąc od razu na surowo. Cukinia jest polecana nie tylko przy dietach niskokalorycznych, ale również w dietach na zaparcia oraz w dietach przy problemach z pęcherzykiem żółciowym.

Przykładowe przepisy z wykorzystaniem cukinii: 

Pełnoziarnisty makaron z cukinią, indykiem, suszonymi pomidorami, fetą i prażonymi pestkami słonecznika

Makaron ugotuj według instrukcji na opakowaniu. Mięso z piersi indyka oczyść i pokrój na mniejsze kawałki. Dopraw ulubionymi ziołami oraz czosnkiem i wymieszaj z oliwą z oliwek. Następnie, wyłóż na rozgrzaną patelnię i smaż przez kilka minut, dodaj pokrojoną w kosteczkę cukinię i duś do uzyskania jej miękkości. Pod koniec, dodaj pokrojone suszone pomidory i fetę oraz przyprażony wcześniej słonecznik. Całość wymieszaj z makaronem. Opcjonalnie danie można posypać serem typu grana padano. 

Warzywna zapiekanka z cukinią, batatami, marchewkami i mozzarellą

Batat, cukinię, cebulę i 2–3 marchewki obierz i pokrój w drobną kostkę (marchewki w paski). Dopraw je ulubionymi przyprawami, w tym ziołami prowansalskimi, oregano i pieprzem. Całość wymieszaj z oliwą z oliwek i wyłóż do naczynia żaroodpornego. Włóż do piekarnika nagrzanego do 190 stopni i piecz przez około pół godziny. Po tym czasie dorzuć starty na tarce ser mozarella i pomidorki koktajlowe przekrojone na pół. Zapiekaj jeszcze przez około 10 minut. Po wyjęciu z piekarnika, całość posyp świeżymi listkami bazylii. 

Sałatką z grillowaną cukinią, serem pleśniowym, warzywami i miętą

Cukinię pokrój w słupki, polej oliwą z oliwek i zgrilluj. Do miski wrzuć mix sałat z rukolą, dodaj pokrojoną w małą kosteczkę czerwoną cebulę, ser pleśniowy, pomidory i orzechy włoskie. Na wierzch wyłóż wcześniej przygotowaną cukinię i dopraw ziołami i solą. Polej sosem przygotowanym z oliwy z oliwek, soku z cytryny, soli, pieprzu i odrobiny miodu. Całość posyp świeżymi listkami mięty. Zjedz z grzankami przygotowanymi z pieczywa żytniego.  

  1. M. Jarosz, Dietetyka. Żywność, żywienie w prewencji i leczeniu, Wydawnictwo IŻŻ, Warszawa 2017. 
  2. A. Korzeniewska, D. Sobocińska, M. Romać, K. Niemirowska-Szczytt, 2013, Charakterystyka jednopędowych form cukinii (Cucurbita pepo L.), "Polish Journal of Agronomy", nr 12 2013. 
  3. B. Ślaska-Grzywna, A. Starek, Wpływ obróbki cieplnej na jakość cukinii, "Inżynieria Rolnicza", nr 6 2011. 
  4. H. Kunachowicz, B. Przygoda, I. Nadolna, K. Iwanow, Tabele składu i wartości odżywczej żywności, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2017. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – stanowią barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Co kupić mamie na Dzień Matki?

    Wielkimi krokami zbliża się Dzień Matki. To szczególne święto jest doskonałą okazją, aby podziękować mamom za ich bezwarunkową miłość i akceptację, trud wychowania, okazywane serce. Tego dnia każda mama powinna czuć się doceniona. Produkty pomagające zachować zdrowie i dbać o urodę to świetne inspiracje na wyjątkowy prezent dla najukochańszej mamy.

  • Co pić na stres i zmęczenie?

    Stres jest reakcją organizmu na zaburzenie stanu równowagi. Przewlekły stres przyczynia się do ogólnego obniżenia jakości życia i szerokiej gamy zaburzeń, w tym nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, chorób układu krążenia, chorób zapalnych jelit oraz trudności natury psychologicznej czy psychiatrycznej. Dobrze wiadomo, że prawidłowy stan nawodnienia organizmu korzystnie wpływa na samopoczucie psychofizyczne. Oprócz samej wody można wyszczególnić kilka gorących napojów, których regularne picie może wspomagać organizm w radzeniu sobie ze stresem, niepokojem i nadmiernym zmęczeniem.

  • Jakie suplementy mogą pomóc na stres i zmęczenie?

    Dbałość o zdrowie psychiczne sprowadza się do odpowiedniego stylu życia, który uwzględnia systematycznie wykonywaną aktywność fizyczną, właściwy sposób odżywiania, należytą higienę snu, dobre relacje z bliskimi, wsparcie społeczne oraz znajdowanie czasu na odpoczynek i relaks. Wiele osób zmagających się z chronicznym stresem i zmęczeniem decyduje się często na suplementację diety preparatami bogatymi w bioaktywne składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego oraz gospodarki hormonalnej. Istnieje co najmniej kilka substancji bioaktywnych, które rzeczywiście mogą wspomagać organizm w walce ze stresem oraz wzmożonym napięciem i zmęczeniem.

  • Jak wyciągnąć psu i kotu kleszcza? Instrukcja krok po kroku

    Kleszcze to uciążliwe pasożyty, które mogą przenosić groźne choroby na zwierzęta. Na szczęście ich usunięcie jest stosunkowo proste, o ile wiemy, jak się do tego zabrać. Jak bezpiecznie i skutecznie wyciągnąć kleszcza psu i kotu, by zminimalizować ryzyko infekcji? Co zrobić z kleszczem?

  • Jak wygląda ugryzienie meszki? Czy można je czymś złagodzić?

    Lato to czas spędzany na świeżym powietrzu, co niestety wiąże się z uciążliwością owadów takich jak meszki. Ich bolesne ugryzienia potrafią skutecznie uprzykrzyć nam wypoczynek. Czy meszki w Polsce przenoszą choroby? Jak poradzić sobie ze swędzącym ugryzieniem meszki?

  • Jak chronić się w trakcie burzy? Co zrobić w razie uderzenia pioruna?

    W związku ze zmianami klimatu gwałtowne zjawiska pogodowe są coraz częstsze w naszej szerokości geograficznej. Dlatego też warto znać zasady bezpieczeństwa podczas burzy. Porażenie piorunem może być poważnym zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia – dowiedz się, jak się zachować w trakcie nawałnicy, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji.

  • Etapy gojenia ran. Jak przyspieszyć proces?

    Czas gojenia się rany jest kwestią indywidualną. Jest to uzależnione od wielu czynników, w tym od obecności chorób przewlekłych, np. cukrzycy typy 2, palenia papierosów, nadużywania alkoholu, przyjmowania niektórych leków, a nawet występowania schorzeń o podłożu autoimmunologicznym. Proces gojenia przebiega w kilku etapach. Warto pamiętać, że można go znacznie przyspieszyć – zarówno za pomocą domowych sposobów, jak i preparatów aptecznych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij