Koronawirus a przeszczepy – grozi nam zapaść w transplantologii
Katarzyna Szulik

Koronawirus a przeszczepy – grozi nam zapaść w transplantologii

Pandemia koronawirusa dotkliwie wpłynęła na wiele sfer naszego życia, zaczynając od szeroko pojętej ochrony zdrowia przez gospodarkę, kończąc na codzienności i zmianie reguł życia społecznego. Wiele mówi się o pacjentach zaatakowanych chorobami innymi niż COVID-19, których sytuacja pogorszyła się w związku z pandemią. Światowe dane pokazują, że pośrednimi ofiarami pandemii mogą być m. in. osoby oczekujące na przeszczep, ponieważ liczba narządów do transplantacji znacząco spadła w ostatnich miesiącach. 

Przeszczepy w czasie pandemii

Chorzy, którzy mają znacznie obniżoną odporność immunologiczną, a takimi bez wątpienia są pacjenci oczekujący na przeszczep oraz osoby po transplantacjach, są szczególnie narażeni na zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2. W ich przypadku szansa na ciężki przebieg COVID-19 zakończony zgonem jest bardzo wysoka. Poltransplant bezwzględnie zaleca odroczenie pobrań narządów od żywych dawców. Transplantacje organów od dawców zmarłych są natomiast mocno ograniczone – dawca musi mieć zebrany wywiad epidemiologiczny zgodnie z aktualnymi zaleceniami Głównego Inspektoratu Sanitarnego. To wszystko wpływa na ogromny spadek liczby wykonywanych przeszczepów. 

Liczba transplantacji we Francji spadła o ponad 90 proc.

Te niepokojące informacje płyną z badania autorstwa naukowców z Uniwersytetu w Pensylwanii i organizacji Paris Transplant Group, opublikowanego w prestiżowym piśmie The Lancet. Wzięło ono pod lupę sytuację w transplantologii w Stanach Zjednoczonych i we Francji, czyli krajach, gdzie pandemia zebrała i wciąż zbiera ogromne żniwo.

W przypadku Francji liczba przeszczepów w kwietniu zmniejszyła się aż o 91 proc. w porównaniu z poprzednimi miesiącami, natomiast w USA odsetek ten wyniósł 50 proc. Przyczyną tego stanu rzeczy jest fakt, że w obecnej sytuacji wszyscy dawcy organów muszą być sprawdzani pod kątem ewentualnego zakażenia SARS-CoV-2, co przy skali pandemii i niewystarczającej liczbie testów stanowi ogromny problem.

Ośrodki zajmujące się przeszczepami nie mogą wykorzystywać organów od dawców, którzy byli zarażeni koronawirusem lub też istnieje duże prawdopodobieństwo, że mogli się nim zakazić, ponieważ byli na niego eksponowani. Największą redukcję zaobserwowano w przypadku przeszczepów nerek, które często są wykonywane dzięki donacji altruistycznej, czyli od dawców żywych. Poza nimi spadła również liczba wykonywanych transplantacji serc, płuc czy wątroby. 

Mniej dawców to mniej przeszczepów

Takie wnioski wyciągnięto z analizy danych z trzech jednostek zajmujących się przeszczepami w obu krajach, czyi Francji i USA. Naukowcy porównali statystyki dotyczące przeszczepów w okresie sprzed wybuchu pandemii (jako umowną datę wybuchu przyjęto 6 marca 2020 r.) do końca pierwszego miesiąca trwania pandemii, czyli 5 kwietnia. Obserwacje pokazały wyraźny spadek transplantacji wraz ze wzrostem liczby osób zakażonych, mówimy więc o relacji odwrotnie proporcjonalnej – wraz z liczbą zakażeń organów do przeszczepów ubywało. 

W USA liczba narządów pobranych do przeszczepu zmniejszyła się ze 110 dziennie w okresie sprzed pandemii do zaledwie 60 na dobę w miesiącu pandemicznym. W przypadku transplantacji nerek, ich liczba spadła z niemal 65 dziennie przed do 35 w pierwszym miesiącu pandemii. W przypadku Francji tak ogromny spadek wykonywanych przeszczepów, przekraczający 90 proc., jest związany z bardzo ścisłą kwarantanną nałożoną na obywateli, która w znacznym stopniu uniemożliwiła nie tylko normalne funkcjonowanie i poruszanie się, ale też wykonywanie wielu procedur medycznych.

W USA nie doszło do nałożenia odgórnych restrykcji na wszystkich obywateli. O ich natężeniu i dotkliwości decydują władze stanowe, a w efekcie w niektórych stanach USA panuje reżim sanitarny, natomiast w innych ograniczenia są znacznie mniej uciążliwe. Ten fakt wpłynął co prawda na mniejszy spadek liczby przeszczepów, ale prawdopodobnie przyczynił się z kolei do ogromnego rozpowszechnienia SARS-CoV-2 w całych Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, które pod tym względem przegoniły kolebkę pandemii, czyli Chiny. 

Polska transplantologia także odczuła skutki pandemii

Skutki pandemii odbiły się także na skali przeszczepów w Polsce. Nasza transplantologia od lat boryka się z niedoborami, a obecna sytuacja z pewnością nie wpłynie pozytywnie na ten stan.

W porównaniu z pierwszymi trzema miesiącami tego roku, w kwietniu wyraźnie zmalała liczna zmarłych dawców narządów. W pierwszym kwartale 2020 r. średnia miesięczna liczba dawców narządów wynosiła około 50, w kwietniu zaledwie 23 (odpowiednio: 30 i 16 dawców rzeczywistych).

Znacząco spadła także liczba wykonanych w kwietniu przeszczepów. W styczniu, lutym i marcu wykonywano nie mniej niż 90 transplantacji miesięcznie (w rekordowym styczniu 111), natomiast w kwietniu tylko 52. 

Spadek, podobnie jak w przypadku USA i Francji, dotyczy głównie przeszczepów nerek. W kwietniu wykonano ich 32, podczas gdy w poprzednich miesiącach liczba ta tylko w marcu była niższa niż 60. Znaczny spadek dotyczy też transplantacji wątroby, płuc czy serca. Poltransplant prowadzi także statystyki dotyczące przeszczepiania tkanek oka i w tym względzie również spadek jest znaczący. W styczniu i lutym wykonano odpowiednio 127 i 111 takich operacji, w marcu, czyli na początku pandemii, było ich 70, a w kwietniu już tylko 33.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij