Ból pięty – jakie mogą być przyczyny bolącej pięty i jak leczy się bóle pięt?

Ból pięty pojawiający się podczas chodzenia lub spoczynku może świadczyć o poważnym schorzeniu, np. o chorobie Haglunda czy podagrze. Ból pięty, kłucie pięty czy pieczenie nie zawsze musi jednak oznaczać chorobę. Wzrastające obciążenie spowodowane dużym przyrostem masy ciała również może powodować bóle pięt – może powstawać np. u kobiet w ciąży. Sprawdź, jakie jeszcze mogą być przyczyny bolącej pięty, jakie są metody leczenia i domowe sposoby na ból w pięcie.

Ból pięty – przyczyny

Wśród najczęstszych chorób, które mogą być przyczyną bólu pięty należy wymienić jałową martwicę kości piętowej, inaczej chorobę Haglunda (pięta Haglunda, zespół Haglunda), dotycząca najczęściej dzieci w okresie pokwitania. Chorobę Haglunda wiąże się z przeciążeniami podczas wysiłku fizycznego, bardzo często obejmuje ona obydwa guzy piętowe – pojawia się ból prawej i lewej pięty. 

Ból pięty promieniujący do łydki (z tyłu lub z boku) czy kłucie w pięcie może być oznaką groźnego schorzenia stawów, jakim jest dna moczanowa, znana także jako podagra. Skaza moczanowa jest wynikiem zbyt wysokiego stężenia kwasu moczowego w organizmie. Ostry ból pięty osiąga swoje apogeum po nocy, w ciągu kilkunastu godzin od wystąpienia. Zaawansowana cukrzyca i związana z nią neuropatia obwodowa również przysparza charakterystycznych dolegliwości w rejonie stóp. Znamienny jest tu silny, kłujący ból – który może mieć również związek z awitaminozą.

Z kolei stan zapalny, jaki towarzyszy ostrogom piętowym (ostroga piętowa to wyrostek kostny pojawiający się na podeszwowej stronie kości piętowej) może wywoływać ból pięty przy chodzeniu, jak również po spoczynku. Zlokalizowany jest on najczęściej od spodu (pod piętą), bywa wyjątkowo dokuczliwy i trudny do zniesienia. Ostrogi piętowe (a właściwie zapalenie rozcięgna podeszwowego) pojawiają się u osób, które mają stojącą pracę, są bardzo aktywne fizycznie, a także u osób z nadwagą.

Dolegliwości występujące początkowo po bieganiu, a w raz z upływem czasu także podczas chodzenia i w spoczynku, mogą oznaczać natomiast złamanie zmęczeniowe w obrębie kości stopy. Złamanie przeciążeniowe jest najczęstsze u biegaczy i wynikać może z przeciążenia lub niewłaściwej, niedostatecznej regeneracji po wysiłku.

Wśród innych czynników mogących wywołać ból pięt można wymienić także osteoporozę, choroby zwyrodnieniowe – ból rano i w nocy, złamania – np. po silnym uderzeniu, po mocno obciążającym biegu oraz patologie kręgosłupa i miednicy. Ból pięty może być także spowodowany zapaleniem ścięgna Achillesa, jest on wtedy zlokalizowany na dole łydki i promieniuje do stopy, ustępuje przeważnie w trakcie wysiłku fizycznego lub zerwaniem ścięgna Achillesa, ból jest nagły, pojawia się zasinienie i obrzęk łydki oraz pięty, ta sytuacja wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej.

Ból pięty – diagnostyka

Wszystko jest oczywiście uzależnione od przyczyny i patomechanizmu dolegliwości. Aby dokładnie je poznać, specjalista może zlecić badania laboratoryjne – najczęściej w przypadku podejrzenia ogólnoustrojowych przyczyn bólu kości piętowej. Pomocne może okazać się obrazowanie z wykorzystaniem ultrasonografii (USG) – przy symptomach zapalenia rozcięgna podeszwowego. Objawy typowe dla jałowej martwicy guza kości piętowej (pięty Haglunda) wymagają z kolei potwierdzenia, wykorzystując rentgenogram (RTG). Skomplikowane urazy, złamania, mogą wymagać wykonania dokładniejszych badań w postaci tomografii komputerowej (CT), rezonansu magnetycznego (MRI) czy też scyntygrafii – w przypadku podejrzenia złamań zmęczeniowych.

Bolące pięty – leczenie

Leczenie również jest uzależnione od przyczyny bólu. Jeśli nie mamy do czynienia z chorobą ogólnoustrojową, to wykorzystuje się najczęściej farmaceutyki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych – w postaci środków doustnych, iniekcji i maści na ból mięśni i stawów. Niekiedy stosuje się miejscowe ostrzykiwania bogatopłytkowym osoczem, które ma doskonałe właściwości regenerujące i stymulujące. 

W przypadkach bardziej zaawansowanych i opornych na farmakologię konieczne może okazać się bardziej inwazyjne postępowanie. I tak w sytuacji bardzo dużej ostrogi piętowej niezbędna może być operacja – korekcja tego rodzaju deformacji stopy. Zabiegi chirurgiczne wykonuje się także kiedy dochodzi do tzw. usidlenia nerwu. 

Bóle pięty – rehabilitacja

Fizjoterapia i rehabilitacja to także stosowanie zabiegów. Pacjenci najczęściej korzystają z masażu, terapii manualnej oraz technik rozluźniania mięśniowo–powięziowego. Ból w okolicy guza piętowego spowodowany obecnością ostrogi piętowej wymusza zastosowanie następujących metod: krioterapii, laseroterapii, jonoforezy i fonoforezy. Dzięki aplikowaniu maści w połączeniu z elektroterapią i ultradźwiękami umożliwiamy głębsze wnikanie środka leczniczego. Kinesiotaping natomiast pomaga redukować stan zapalny i normalizować napięcie mięśniowe. Wśród wyjątkowo skutecznych metod rehabilitacji podaje się również stosowanie fali uderzeniowej. Już kilka sesji jest w stanie skutecznie usunąć ostrogę i tym samym wyeliminować związane z nią dolegliwości. Zabieg ten ma jednak jedną wadę – może być bolesny. 

Domowe sposoby na ból pięty obejmują ćwiczenia, które skupiają się głównie na rozluźnianiu rozcięgna podeszwowego oraz pozostałego obszaru kończyny dolnej. Ich zasadność stosowania zależy od czego bolą pięty. W przypadku ostróg skuteczne jest rolowanie piłeczki tenisowej pod stopą. W pozycji stojącej lub siedzącej należy umieścić piłkę pod stopą, a następnie, utrzymując mocny nacisk na nią, należy ją rolować tak, aby przesuwała się od palców do pięty. Celem opracowania wyższych partii kończyny dolnej najlepiej zastosować tzw. foam roller do rolowania wybranych grup mięśniowych. Ćwiczenia z wykorzystaniem takiego przyrządu polegają na rolowaniu mięśni we właściwej pozycji z użyciem nacisku własnego ciała. Częścią rehabilitacji często jest także noszenie sprzętu ortopedycznego umożliwiającego właściwe ułożenie i odciążenie – głównie w stanach ostrych i w okresie pooperacyjnym. 

Boląca pięta – domowe sposoby

Skuteczne domowe i naturalne sposoby na bóle pięt wykorzystują środki mające za zadanie minimalizować nieprzyjemne objawy. Warto zadbać o odpowiednio zbilansowaną dietę, unikając w ten sposób nadwagi. Ważne jest wspomniane noszenie dobrze wyprofilowanych wkładek i właściwego obuwia. Kilkunastominutowy okład z lodu lub zimny kompres także mogą przynieść ulgę w bólu – mają działanie lekko analgetyczne, czyli znoszące ból. Naprzemienne polewanie bardzo ciepłą i bardzo zimną wodą pod niewielkim ciśnieniem, np. z prysznica pozwoli poprawić ukrwienie (w stanach przewlekłych).

Chwilową ulgę może przynieść delikatny automasaż od spodu, z tyłu oraz z boku, od zewnętrznej i wewnętrznej strony stóp. Zaleca się łagodne, zdecydowane ruchy wykonywane przez kilka minut. Porównywalny rezultat można osiągnąć, wykorzystując ogólnodostępne urządzenia do masażu z trybem wibracyjnym, bąbelkowym i relaksacyjnym, z opcją napełniania wodą.