×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Herbatka z kopru włoskiego dla niemowląt i dorosłych – właściwości, działanie i przeciwwskazania

W średniowieczu używano kopru włoskiego w kuchni jako przyprawy oraz środka łagodzącego na wzdęcia i inne problemy gastryczne. Obecnie, za sprawą popularności fitoterapii, ponownie zyskuje on na znaczeniu. Do czego może się nam przydać koper?

Mniej soli, więcej ziół

W czasach, w których sól była towarem dosyć drogim i deficytowym, kuchnia polska obfitowała w szereg różnych ziół. Używano ich nie tylko jako przypraw, ale i jako środków łagodzących rozmaite dolegliwości. I tak przykładowo podczas bólu zęba płukano jamę ustną szałwią, do tłustych potraw – dla lepszego ich trawienia – dodawano majeranek, tymianek oraz macierzankę, a w przypadku występowania wzdęć polecano napary z mięty, kminku oraz właśnie kopru włoskiego.

Ponieważ sól stanowiła niegdyś dość drogi towar, gospodynie sięgały po mnóstwo ziół, które dodawały do potraw, a także leczyły nimi przeróżne dolegliwości. Również i dziś poleca się zastępowanie soli naturalnymi przyprawami – wraz z ziołami znalazły się one nawet w uaktualnionej piramidzie zdrowego żywienia i aktywności fizycznej.

Koper włoski (Foeniculum vulgare var. azoricum Mill.), zwany też fenkułem włoskim, to dwuletnia roślina zielna pochodząca z obszarów śródziemnomorskich, co już na starcie może sugerować szereg korzystnych dla naszego organizmu właściwości – model diety śródziemnomorskiej jest bowiem uznawany za najlepszy na świecie. Koper uprawia się w wielu krajach Azji oraz Europy, ale również w Polsce. Nie jest on jednak u nas zbyt popularny – częściej bowiem kojarzymy ten ogrodowy, którego używamy jako dodatku do naszych tradycyjnych polskich potraw. Tymczasem jest to już inna roślina.

Koper włoski – właściwości

Do celów leczniczych wykorzystuje się owoce kopru oraz jego olejek. Aby najpełniej móc wykorzystać jego właściwości, zbiorów dokonuje się we wrześniu. Dojrzałe owoce zawierają do 6% oleju eterycznego, flawonoidy (czyli przeciwutleniacze ważne dla naszego zdrowia), białko oraz cukry.

Zdaniem św. Hildegardy „koper włoski nie szkodzi żadnemu człowiekowi jedzony na surowo. W każdej postaci spożyty uszczęśliwi człowieka, nada on skórze ładnego koloru i przyjemnego zapachu, wspomaga też trawienie”.

Działanie kopru włoskiego

Jak już wcześniej wspomnieliśmy, koper włoski odznacza się szeregiem ważnych i potwierdzonych korzystnych dla nas właściwości. Przyjrzyjmy się im bliżej.

Koper włoski prawdopodobnie działa:

  • rozkurczająco na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego (działanie przydatne w zaburzeniach trawienia, stanach skurczowych żołądka i jelit);
  • wiatropędnie (jak wyżej);
  • moczopędnie;
  • wykrztuśnie, zwiększając objętość wydzieliny oskrzelowej, równocześnie zmniejszając również jej gęstość, co będzie miało istotne znaczenie podczas infekcji w obrębie dróg oddechowych;
  • przeciwdrobnoustrojowo, np. na rozwój grzybów;
  • leczniczo podczas infekcji dróg moczowych;
  • hipotensyjnie (czyli obniżająco na za wysokie ciśnienie tętnicze krwi).

Herbatka z kopru włoskiego może złagodzić dolegliwości bólowe, gdy po tłustym posiłku dopadły nas wzdęcia i nadmierna produkcja gazów. Preparaty na bazie kopru mogą również stanowić dobrą alternatywę dla środków stosowanych podczas częstych infekcji dróg moczowych oraz przy problemach z odkrztuszeniem zalegającej w drogach oddechowych gęstej wydzieliny. Jak zawsze jednak przypominamy – wszelkie kuracje, gdy dotyczy nas już konkretna jednostka chorobowa, należy konsultować z lekarzem.

Wykorzystanie kopru włoskiego w przemyśle oraz w kuchni

Koper włoski wykorzystuje się do przygotowywania znanej nam dobrze herbatki, jako dodatek np. podczas kiszenia ogórków, a także do wyrobu tzw. miodu koprowego. W przemyśle spożywczym olejek koprowy jest także używany do aromatyzowania wódek oraz wyrobów cukierniczych. W kosmetyce przygotowuje się preparaty na bazie korzenia kopru włoskiego służące do leczenia trudno gojących się ran. Ciekawostką może być również fakt, że w medycynie ludowej zarówno ziele jaki i owoc uważano za afrodyzjak, a także jako środek łagodzący w trakcie menstruacji, pojawienia się klimakterium, a nawet przyspieszający poród. Oczywiście brak wiarygodnych badań w tym kierunku wnosi o rozsądek podczas wybierania ziół podczas wymienionych wyżej sytuacji.

Koper włoski to nie tylko niezbędny dodatek podczas kiszenia ogórków. To również surowiec do wyrobu miodu oraz środek aromatyzujący wódki i wyroby cukiernicze.

Herbatka z kopru włoskiego na kolki i laktację? Niekoniecznie

Pomimo częstego polecania herbatki z kopru w trakcie laktacji, np. w przypadku występowania kolki u maluchów, jej podawanie im (oraz matce) jest przeciwwskazane. Oznacza się je nawet jako zioło o wysokim ryzyku podczas karmienia piersią. Koper włoski nie pobudza też laktacji. Zgodnie ze stanowiskiem ESPGHAN (The European Society for Paediatric Gastroenterology Hepatology and Nutrition) nie należy podawać go dzieciom młodszym niż 4 lata.

Oczywiście trzeba pamiętać, że koper włoski to nie ten koperek, który dodajemy do młodych ziemniaków czy dipu tzatziki. Ten, stanowiąc wartościowy element naszej diety, spokojnie można serwować milusińskim.

Kolka niemowlęca to niedojrzałość układu pokarmowego u maluszka – nie istnieje wiarygodny i skuteczny preparat na jej pozbycie się. Również i koper włoski do picia na niewiele się zda – wręcz będzie przeciwwskazany. Jedyna rada to cierpliwość i próby łagodzenia jej objawów np. poprzez masaż brzuszka czy noszenie. Zwykle mija po pierwszych kilku miesiącach.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Kania M., Baraniak J., Grys A., Ziołolecznictwo i zalecenia żywieniowe wg. św. Hildegardy z Bingen. Cz. II, „Postępy Fitoterapii”, 2/2014, s. 104-109.
  2. www.e-lactancia.org
  3. www.hafija.pl

Podziel się: