Bulgotanie w jelitach - przyczyny, objawy, leczenie
Anna Rutkowska

Bulgotanie w jelitach - przyczyny, objawy, leczenie

Zapewne każdy z nas choć raz doświadczył uczucia, że jego brzuch żyje własnym życiem. Bulgotanie w jelitach, przelewanie, dziwne odgłosy, a nawet wyraźnie wyczuwalne ruchy w okolicach jelit – zupełnie jakby zamieszkał w nas obcy... Czy te objawy powinny nas niepokoić?

Co powoduje bulgotanie w jelitach?

Dźwięki, które wydaje nasz brzuch, pochodzą z przewodu pokarmowego, w którym to, co z radością zjedliśmy i wypiliśmy, miesza się z enzymami trawiennymi. Skurcze jelit powodujące przesuwanie się treści pokarmowej nie byłyby dla nas słyszalne, gdyby nasze jelita wypełnione były wyłącznie płynem. Jednak trawienie to proces, któremu towarzyszy również obecność gazów – zarówno powietrza, połkniętego podczas jedzenia i picia, jak i produktów zachodzącej w jelicie grubym fermentacji niestrawionych resztek. I to właśnie gazy, współwystępujące z płynną treścią, słyszymy jako burczenie czy bulgotanie w jelitach. Najgłośniej słyszalne są one wtedy, gdy od posiłku minęło już sporo czasu i nasz brzuch pustoszeje. 

Bulgotanie w jelitach – jestem znów głodny!

To właśnie wtedy nasz żołądek i jelita rozpoczynają ważny proces zwany wędrującym kompleksem motorycznym (z ang. migrating motor complex, MMC). Jest on inicjowany przez produkowany przez tkanki jelita cienkiego hormon zwany motyliną. Proces ten, który polega na skurczach jelit, służy opróżnieniu układu pokarmowego z resztek jedzenia, śluzu, bakterii i innych produktów trawienia – dlatego bulgotanie w jelitach słyszymy nawet wtedy – a raczej szczególnie wtedy – gdy jesteśmy znów głodni. Zaburzenia MMC mogą być przyczyną wiązanych właśnie z uczuciem głodu dolegliwości, takich jak bóle brzucha, mdłości, a nawet wymioty.

Bulgotanie w niemal pustych jelitach świadczy więc o zupełnie prawidłowym MMC, ale jeśli czujemy ból lub nas mdli, to znak, że coś tu nie gra i warto zgłosić się do lekarza. 

Co ciekawe, naukowcy zaczęli w ostatnich latach badać związek motyliny, odpowiedzialnej za MMC, z takimi problemami jak nagłe spadki wagi czy otyłość. Prof. Jan Tack z Uniwersytetu Leuven w Belgii podejrzewa, że to właśnie nieprawidłowy poziom tego hormonu może być jedną z ich przyczyn. Przypuszcza również, iż to m.in. motylina odpowiada za odczucie przyjemności po jedzeniu czy poczucie nagrody, co oznacza, że możliwość farmakologicznego regulowania jej poziomu mogłaby być nadzieją dla otyłych lub zbyt szczupłych pacjentów. 

Bulgotanie w jelitach – świąteczna niestrawność

Zostawmy jednak głód. Często bywa, że niepokojące odgłosy, takie jak bulgotanie w jelitach, pojawiają się właśnie po posiłku. Mogą towarzyszyć im inne dolegliwości: ból brzucha, uczucie napięcia, wzdęcia czy zgaga

Jeśli te problemy pojawiają się sporadycznie, nie ma raczej powodów do niepokoju. Najczęściej tego typu sytuacje przytrafiają nam się przy okazji świąt czy innych imprez, spędzanych przy bogato zastawionym stole. Kusi nas wtedy, by spróbować wszystkiego, co podano, więc zapominamy o umiarze, zasadach prawidłowego łączenia produktów i jedzenia ich we właściwej kolejności. Przez to do naszych jelit trafia więcej niestrawionych cząstek, które fermentują, powodując powstawanie dużej ilości gazów. Nawet jeśli wydaje nam się, że nie pochłonęliśmy zbyt dużo, nasz brzuch szybko zamienia się w balon i głośno domaga się ratunku. Aby temu zapobiec, warto pamiętać o kilku mądrych zasadach ucztowania: 

- Żujmy powoli i dokładnie – ograniczymy połykanie powietrza i sprawimy, że do naszego żołądka dostanie się mniej dużych, trudnych do strawienia kęsów, co z kolei zmniejszy ryzyko nadmiernej fermentacji i produkcji gazów w jelitach.
- Ograniczmy produkty uważane za wzdymające.
- Jeśli to my gotujemy, użyjmy ziół wspomagających trawienie.

Z reguły dolegliwości wynikające z przejedzenia przechodzą samoczynnie, jednak warto wesprzeć swój brzuch w walce z niestrawnością i sięgnąć po napary z ziół, takich jak kminek, mięta, koper włoski, szałwia czy anyż, ewentualnie pomóc sobie dostępnymi bez recepty środkami z apteki, które ułatwią pozbycie się nadmiaru gazów z jelit (np. tymi na bazie symetykonu). 

Gdy bulgotanie w jelitach lub ból nie mijają

Przyczyną utrzymujących się przez więcej niż dobę dolegliwości może być poważniejsze zatrucie pokarmowe. Jeśli mimo upływu czasu i kolejnych wizyt w toalecie nasze jelita wciąż szaleją, należy udać się do lekarza, który może zalecić antybiotykoterapię lub inne leki. Warto pamiętać jednak, że antybiotyki usuną nie tylko szkodliwe drobnoustroje, ale również te potrzebne. Dlatego już w trakcie leczenia pacjent powinien przyjmować suplementy pomagające odbudować naturalną florę bakteryjną jelit.

Bulgotanie w jelitach – alergia i nietolerancje pokarmowe

Jeśli po kilku czy kilkunastu dniach wciąż czujemy się źle, możliwe, że dopadła nas jedna z przewlekłych chorób układu pokarmowego. Statystyki pokazują, że coraz częściej cierpimy na alergie i nietolerancje pokarmowe. Wbrew pozorom to nie to samo, jakkolwiek objawy mogą być podobne. Należą do nich biegunki, silne bóle brzucha, wzdęcia czy bulgotanie w jelitach. Alergie pokarmowe często wiążą się też z problemami skórnymi, jak wysypki, afty czy atopowe zapalenie skóry. W przypadku obu typów schorzeń powinniśmy regularnie odwiedzać lekarza. Najczęściej stosowaną metodą leczenia jest dieta eliminacyjna (a w przypadku alergii również leki przeciwalergiczne czy odczulanie), zaś zignorowanie objawów może wpędzić nas w dalsze kłopoty – stany zapalne, zniszczenie tkanek jelit czy złą pracę innych układów naszego organizmu.

Bulgotanie w jelitach a nieswoiste zapalenie jelit

To wspólne miano dla dwóch jednostek chorobowych – wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna, zawsze wymagających stałej pomocy lekarza. Chorzy mogą skarżyć się na bulgotanie w jelitach, ale prawie na pewno będą odczuwać także inne, znacznie bardziej uciążliwe dolegliwości. Należą do nich przewlekłe biegunki, nudności i wymioty, obecność krwi w stolcu, bóle brzucha różnego typu, problemy z wypróżnianiem, gorączka. Takich objawów nigdy nie wolno bagatelizować! Kierunek? Gastroenterolog.

Bulgotanie w jelitach – to mogą być bakterie

Coraz częściej mówi się też o schorzeniu zwanym SIBO (z ang. small intestinal bacterial overgrowth) oznaczającym nadmiernie rozrośniętą florę bakteryjną jelit. Ta może wystąpić, gdy do jelita cienkiego dostaną się bakterie specyficzne dla jelita grubego, co dzieje się często w wyniku zaburzeń wyżej opisanego procesu MMC. Jeśli w jego trakcie nie dojdzie do skutecznego oczyszczenia jelit z resztek pokarmu i bakterii, te namnażają się, powodując nie tylko bulgotanie w jelitach, ale też bóle brzucha, biegunki czy mdłości. Uważa się nawet, że SIBO może być przyczyną większości przypadków popularnej już niestety dolegliwości znanej jako zespół jelita drażliwego1.

Bulgotanie w jelitach a celiakia

To poważna choroba, w której na skutek kontaktu z glutenem, białkiem występującym w większości hodowanych przez człowieka zbóż, dochodzi do zniszczenia kosmków jelitowych. Do jej objawów zaliczamy nie tylko bóle brzucha, wzdęcia, wymioty, biegunki, bulgotanie w jelitach, ale też m.in. anemię, bóle mięśni i stawów czy przewlekłe zmęczenie. Nieleczona może prowadzić do wyniszczenia organizmu. 

Wprowadzenie ścisłej, bezglutenowej diety to na razie jedyny skuteczny sposób zapobiegania objawów celiakii. Pewne nadzieje można też wiązać z opracowaniem przez amerykańskich farmaceutów2 nowego leku na tę chorobę, nad którym badania przechodzą właśnie do trzeciej – klinicznej – fazy. 

Bulgotanie w jelitach a stres 

To właśnie brzuch jest zazwyczaj jedną z pierwszych ofiar nierównej walki ze stresem. Egzaminy, trudności w pracy, ważne spotkanie – zapewne każdy z nas ma na koncie związane z nimi szybkie biegi do toalety, mdłości, ściśnięty żołądek, bulgotanie w jelitach, brak apetytu (lub odwrotnie – kompulsywne wrzucanie w siebie dużych ilości jedzenia). Pewną pomocą mogą być wtedy zioła działające rozkurczowo i uspokajająco, takie jak melisa czy mniej znane szyszki chmielu. Jeśli stresogenne czynniki występują dłużej, mogą dopaść nas wszelkiego typu bóle brzucha, przewlekła niestrawność, bezsenność, stany zapalne żołądka czy jelit, a w konsekwencji wiele poważniejszych chorób. Warto znaleźć więc swój własny sposób walki ze stresem. Może w tym pomóc sport (dziś już na pewno wiadomo, że to niezbędny element w naszej piramidzie zdrowia), hobby i zachowanie równowagi między odpoczynkiem a obowiązkami. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

  • Światłowstręt – na czym polega i o czym świadczy? Co robić, gdy się pojawi?

    Światłowstręt jest objawem polegającym na odczuciu bólu i pieczenia oczu podczas patrzenia na źródła światła lub przebywania w nasłonecznionych pomieszczeniach. Światłowstręt nie jest odrębną jednostką chorobową, a objawem choroby, dlatego postępowanie zależne jest od przyczyny nadwrażliwości na światło. Wśród najczęstszych przyczyn światłowstrętu wymienia się zapalenie spojówek, migrenę oraz infekcje wirusowe.  

  • Bóle miednicy – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu miednicy

    Przyczyn bólu miednicy może być wiele, inne z nich będą dotyczyły kobiet, inne mężczyzn. Wśród kobiecych przyczyn zespołu bólowego miednicy mniejszej znajdują się przede wszystkim czynniki i schorzenia ginekologiczne oraz choroby układu moczowego, m.in. endometrioza, mięśniaki macicy, zapalenie pęcherza moczowego. U mężczyzn najczęstszą przyczyną dolegliwości w okolicy miednicy są natomiast choroby gruczołu krokowego oraz układu pokarmowego, np. zaparcia czy IBS. 

  • Wole tarczycy – przyczyny i leczenie powiększonej tarczycy

    Terminem wole określa się nieprawidłowe powiększenie tarczycy. Może ono oznaczać niedoczynność tarczycy, schorzenie autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa, lecz może również świadczyć o niedoborze jodu  czy niektórych witamin i minerałów (selenu, żelaza, witaminy A). Jakie rodzaje wola tarczycy się wyróżnia? Czym jest wole guzkowe? 

  • Rumień wędrujący – jak go rozpoznać? Diagnostyka i leczenie rumienia po kleszczu

    Rumień wędrujący (łac. erythema migrans) to charakterystyczna wysypka skórna pojawiająca się jako objaw wczesnego stadium boreliozy. Rumień po ukłuciu kleszcza ma kolisty kształt, wędruje, stopniowo się powiększając (przypomina tarczę strzelniczą – pomiędzy jego centrum a okręgiem zewnętrznym pojawia się blada obręcz). Rumień wędrujący jest widoczny średnio od 1 do 3 tygodni od ukąszenia u ok. 80 % chorych na boreliozę. Jak odróżnić go od reakcji alergicznej? Jak długo utrzymuje się rumień wędrujący?

  • Zaburzenia równowagi – najczęstsze przyczyny, diagnostyka i leczenie zachwiań równowagi

    Przyczyn zaburzeń równowagi może być wiele, najczęściej są to schorzenia neurologiczne, takie jak choroba Parkinsona, laryngologiczne, np. choroba Meniere'a czy też zaburzenia psychiczne, m.in. nerwica. Problemy z zachowaniem równowagi mogą również pojawić się w przebiegu chorób kardiologicznych, migreny, cukrzycy, a także jako skutek zatrucia alkoholem bądź lekami. Ponieważ zaburzenia stabilności ciała mogą zwiastować również stany zagrażające życiu, takie jak guz mózgu czy udar, w przypadku nasilonych dolegliwości zawsze należy zasięgnąć porady lekarskiej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij