Czosnek. Co warto wiedzieć o naturalnym antybiotyku?
Joanna Naczyńska

Czosnek. Co warto wiedzieć o naturalnym antybiotyku?

Uważa się, że przeciwbakteryjne działanie czosnku po raz pierwszy opisał w 1858 roku Louis Pasteur, jednak działanie to było wykorzystywane już od najdawniejszych czasów w medycynie ludowej. Czosnek stosowano do leczenia chorób zakaźnych, leczenia ran i owrzodzeń. Często był stosowany w chorobach płuc, górnych dróg oddechowych, zakażeniach przewodu pokarmowego i skóry. Obecnie, wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia sprawia, że właściwości czosnku są szczególnie cenione.

Co wiemy o czosnku?

Czosnek pospolity (Allium sativum) należy do rodziny Liliowatych (Liliaceae). Powszechnie czosnek uważany jest za naturalny antybiotyk, skuteczny w łagodzeniu przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych i przeziębienia. Właściwości czosnku zostały szeroko zbadane i opisane w literaturze, na ich podstawie można stwierdzić, że czosnek ma szerokie działanie przeciwdrobnoustrojowe. Wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe i przeciwpierwotniakowe. Wyciąg z czosnku hamuje również wzrost prątków gruźlicy. Wykazuje ponadto działanie obniżające ciśnienie krwi i poziom cholesterolu. U osób przyjmujących codziennie czosnek stwierdzono również mniejsze ryzyko wystąpienia nowotworu żołądka lub okrężnicy.

W czosnku zidentyfikowano prowitaminy A, D, witaminy B1, B2, C, PP oraz wiele istotnych dla organizmu człowieka mikropierwiastków. Czosnek ponadto, jest ceniony za walory smakowe i stosowany od wieków jako przyprawa.

Czemu zawdzięczamy dobroczynne działanie czosnku?

W świeżym czosnku występuje bezwonna alliina, która po uszkodzeniu tkanek czosnku rozpada się na allicynę o silnym zapachu i właściwościach bakteriobójczych wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Czosnek wykazuje właściwości hamowania enzymów bakteryjnych, swoim działaniem obejmuje szczepy z rodzaju Escherichia, Salmonella, Klebsiella, Proteus, Staphylococcus, Streptococcus, Bacillus i Clostridium. Co ważne, większość szczepów bakterii nie jest w stanie wytworzyć oporności na allicynę. Uważa się, że wytworzenie oporności na antybiotyki beta-laktamowe jest 1000 razy łatwiejsze niż na allicynę. 

Kiedy warto sięgnąć po czosnek?

•    w profilaktyce i przebiegu przeziębienia i infekcji górnych dróg oddechowych.
U osób dorosłych profilaktyczne stosowanie czosnku może zmniejszyć częstość przeziębień.
•    w leczeniu zakażeń w obrębie jamy ustnej. 
Zaobserwowano, że po zastosowaniu wyciągu z czosnku w formie płukanki, znacznie obniża się ogólna liczba bakterii występujących w ślinie oraz bakterii patogennych dla przyzębia.
•    wspomagająco w zakażeniach bakteryjnych przewodu pokarmowego człowieka. 
Istnieją doniesienia o skuteczności działania wyciągów z czosnku wobec pałeczek Helicobacter pylori.

W jakiej postaci najlepiej spożywać czosnek?

•    świeżo rozdrobniony czosnek posiada najwięcej cennych składników
•    silne właściwości przeciwdrobnoustrojowe wykazuje np. świeży sok czosnkowy
•  jeżeli przeszkadza nam zapach czosnku, warto sięgnąć po preparaty z liofilizowanym, sproszkowanym surowcem lub olejowym ekstraktem czosnku dostępnymi w postaci kapsułek. 

Jak obchodzić się z czosnkiem, aby nie stracić jego cennych właściwości?

Aby pozyskać jak najwięcej cennych właściwości czosnku, warto wiedzieć, że:

•    przed dodaniem do potraw, najlepiej rozdrobnić czosnek rozgniatając go za pomocą noża lub specjalnej prasy,
•  nie należy poddawać świeżego czosnku obróbce termicznej, dłuższe ogrzewanie czosnku w wysokiej temperaturze prowadzi do inaktywacji enzymu allinazy i utraty aktywności przeciwdrobnoustrojowej.

Czy mogą wystąpić działania niepożądane?

Stosując czosnek nie należy używać go w nadmiernych ilościach. U osób uczulonych, może wystąpić reakcja alergiczna objawiająca się pokrzywką, zapaleniem skóry, nieżytem nosa, a nawet reakcją anafilaktyczną.

W przypadku przyjmowania na stałe leków, warto skonsultować stosowanie czosnku z lekarzem prowadzącym. Kobiety w ciąży i matki karmiące również powinny zasięgnąć porady lekarza.

Źródło:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0013804/
https://dieta.mp.pl/zasady/77697,czosnek-ogrodowy
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4103721/
http://www.czytelniamedyczna.pl/3539,przeciwdrobnoustrojowe-dzialanie-czosnku-allium-sativum-l.html
S.Kohlmunzer, „Farmakognozja” Podręcznik dla studentów farmacji, PZWL, 1998
https://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/122066,leczenie-przeziebienia-u-doroslych-i-dzieci

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Szparagi – rodzaje, właściwości, zastosowanie, przepisy. Dlaczego warto je jeść?

    Szparagi to warzywa o unikalnym smaku. Z roku na rok stają się coraz bardziej popularne wśród wielbicieli zdrowej i smacznej kuchni. Sezon na szparagi trwa stosunkowo krótko, warto więc wykorzystać go w pełni, zwłaszcza że warzywa te nie tylko dobrze smakują, ale posiadają również ciekawe właściwości prozdrowotne. Czym dokładnie charakteryzują się szparagi i dlaczego warto je jeść? 

  • Karotenoidy – jaki mają wpływ na nasz organizm? Właściwości i źródła karotenoidów

    Intensywna barwa żywności z pewnością niejednokrotnie sprawiła, że mieliśmy na nią większą chęć niż na jej nieatrakcyjną, „wyblakniętą” wersję. Wiele jest substancji barwnych, które nadają apetyczny wygląd warzywom, owocom czy produktom białkowym. Są to chlorofile, polifenole czy karotenoidy, wiele z nich wykazuje prozdrowotne właściwości. Warto wiedzieć dlaczego i kiedy korzystnie jest spożywać bogate w nie produkty spożywcze. Podpowiadamy, czym są karotenoidy i jakimi właściwościami się charakteryzują? 

  • Burak czerwony – jakie ma właściwości lecznicze i wartości odżywcze? Sok z buraka a nowotwór

    Burak to niskokaloryczne warzywo, bogate w witaminy i składniki mineralne. Zawiera także antocyjany oraz flawonoidy, którym przypisuje się właściwości przeciwnowotworowe. Sok z buraka najlepiej wykonać z wykorzystaniem wyciskarki wolnoobrotowej, dzięki której napój będzie bogaty w więcej cennych wartości odżywczych, niż wówczas, kiedy skorzystamy ze zwykłej sokowirówki. Buraka włącza się często do diety osób, które walczą z nadwagą i otyłością, chcą obniżyć poziom cholesterolu we krwi lub tym, którym dokucza zgaga. Jakie jeszcze właściwości ma burak zwyczajny, czy to prawda, że z powodzeniem stosowany jest w terapii przeciwnowotworowej oraz co poprawi smak soku z tego warzywa? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzem a krzem organiczny – czym się różnią, który jest lepiej przyswajalny? Właściwości i suplementy na piękne włosy i paznokcie

    Krzem to pierwiastek, który wielu osobom kojarzy się z preparatami na piękne włosy i paznokcie, natomiast niewielu z działaniem przeciwmiażdżycowym, przeciwcukrzycowym i przeciwnowotworowym. W aptekach i sklepach zielarskich dostępnych jest wiele preparatów z krzemem zarówno w formie jednoskładnikowej, jak i w połączeniu z borem lub jodem. Na niedobór krzemu najbardziej narażone są kobiety i osoby starsze.

  • Siarka – właściwości lecznicze, nadmiar i niedobór w organizmie, suplementacja

    Siarka (S, łac. sulphur) jest pierwiastkiem o intensywnej, żółtej barwie. W przyrodzie występuje w postaci gazów, w stanie wolnym albo w postaci związków chemicznych. Każdemu znana jest dzięki zapałkom, gdzie jest składnikiem łatwopalnej masy pokrywającej główki drewienka. Siarka jest również jednym z makroelementów występujących w organizmie człowieka. Pomimo niewielkiej ilości, znajduję się w każdej komórce i wchodzi w skład wielu białek i niektórych węglowodanów oraz bierze udział w licznych reakcjach.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Skrobia modyfikowana – czy trzeba jej unikać?

    Skrobia to znana wszystkim, naturalna substancja pochodzenia roślinnego. Co jednak począć ze skrobią modyfikowaną? Czy proces modyfikacji powinien nas niepokoić? A może nie taki diabeł straszny, jak go malują nasze skojarzenia? Co to jest skrobia modyfikowana i czy należy jej unikać – tego dowiemy się z artykułu. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij