Wścieklizna - objawy, leczenie i jak można się nią zarazić
Anna Posmykiewicz

Wścieklizna - objawy, leczenie i jak można się nią zarazić

Wścieklizna jest ostrą wirusową chorobą ośrodkowego układu nerwowego ssaków, która dla człowieka jest zawsze śmiertelna.

Co wywołuje wściekliznę? Jak można zarazić się wścieklizną?

Za wywoływanie wścieklizny odpowiedzialny jest wirus RNA należący do rodziny Rhabdoviridae. Wścieklizna występuje wśród ssaków. Patogenny jest tzw. wirus uliczny występujący u zwierząt wolnożyjących. Wścieklizna jest szeroko rozpowszechniona i występuje praktycznie na czym świecie.

Głównym rezerwuarem i przenosicielem wirusa wścieklizny w krajach europejskich jest dziki lis. Pokąsane przez chorego lisa zwierzęta dzikie lub domowe, miedzy innymi pies czy kot, mogą stać się źródłem zakażenia dla człowieka.

W jaki sposób dochodzi do zakażenia się wirusem wścieklizny człowieka?

Do zakażenia dochodzi najczęściej przez wprowadzenie wirusa ze śliną do rany w czasie pokąsania przez chore zwierze. Zanieczyszczenie materiałem zakażonym, szczególnie śliną zwierząt, uszkodzonej skóry, spojówek lub błon śluzowych może być również groźne. Inny kontakt, jak dotykanie, głaskanie, przenoszenie chorego lub padłego na wściekliznę zwierzęcia tylko wyjątkowo może być wskazaniem do podjęcia postępowania profilaktycznego. 

Jakie są objawy wścieklizny?

Wścieklizna u ludzi występuje najczęściej  w jednej z dwu postaci klinicznych, jest to zatem postać pobudzeniowa lub porażenna, stosunkowo często zdarza się, że postać pobudzeniowa przechodzi w postać porażenną. Okres wylęgania się wścieklizny u człowieka waha się w szerokich granicach, najkrócej trwa on około 10 dni, zwykle jednak jest to od 4 do 12 tygodni. Wydaje się, że okres ten zależny jest od dawki wirusa i odległości miejsca wprowadzenia wirusa od ośrodkowego układu nerwowego. Do wystąpienia objawów choroby dochodzi u około 15% osób pokąsanych przez wściekłe zwierzęta, częściej w przypadku dużej ekspozycji (rany głębokie twarzy, szyi, klatki piersiowej i narządów płciowych), rzadziej przy pokąsaniach powierzchownych. W okresie zwiastunów chorzy mogą zgłaszać mrowienie, parestezję, pieczenie i ból w miejscu pokąsania. Ponadto dość często występują równie stany podgorączkowe lub gorączkowe, bóle w okolicy potylicznej głowy, nudności, wymioty i złe samopoczucie. Po okresie zwiastunów, który trwa zwykle 1-4 dni, rozwija się pełny obraz kliniczny choroby, w którym zwykle dominują objawy nadmiernego pobudzenia psychoruchowego. Niekiedy występują również omamy wzrokowe i słuchowe. Nawet niewielki bodziec w postaci światła lub głosu może u chorego wywołać napad drgawek ze skurczami mięśni karku, mięśni odpowiedzialnych za połykanie oraz mięśni oddechowych. W tym okresie charakterystyczne jest też dla wścieklizny pojawienie się skurczów mięśni odpowiedzialnych za połykanie, a nawet skurczów uogólnionych, na widok lub też tylko na odgłos lejącej się wody. Mówi się wtedy o hydrofobii, która występuje niemal wyłącznie w postaci pobudzeniowej wścieklizny, połączona jest ona zawsze z uczuciem lęku, pobudzenia, niemiarowością oddechową i krążeniową oraz wzrostem ciśnienia tętniczego. Czasami zdarza się, że obraz kliniczny wścieklizny u ludzi może mieć inny przebieg, a mianowicie okres pobudzeniowy może być bardzo słabo wyrażony lub też w ogóle może nie wystąpić, taka postać kliniczna wścieklizny jest nazywana cichą wścieklizną. 

W jaki sposób rozpoznaje się wściekliznę? Jakie jest rokowanie w przypadku wścieklizny?

Najbardziej istotny w rozpoznaniu wścieklizny jest tak naprawdę bardzo dokładnie i szczegółowo zebrany wywiad epidemiologiczny dotyczący kontaktu chorego z chorym zwierzęciem. Przyjmuje się niestety, że wystąpienie u człowieka objawów wścieklizny prowadzi do zgonu.

W jaki sposób można zapobiegać zakażeniu się wirusem wścieklizny?

Aby zapobiegać rozwojowi u człowieka wścieklizny należy stosować profilaktykę zarówno przed, jak i poekspozycyjną. Na czym zatem polega profilaktyka przedekspozycyjna? U osób, które mają częsty kontakt zawodowy ze zwierzętami (przede wszystkim leśnicy, weterynarze czy też ludzie wykonujący sekcje padłych zwierząt) coraz powszechniej stosuje się profilaktyczne szczepienia przeciwko wściekliźnie. Zwykle są to trzy szczepienia podstawowe, a potem szczepiona osoba otrzymuje jedną dawkę przypominającą co 1-3 lata. 

Profilaktyka poekspozycyjna również obejmuje szczepienia przeciwko wściekliźnie, jak również w każdym przypadku ekspozycji należy dążyć do schwytania podejrzanego o wściekliznę zwierzęcia, które pokąsało człowieka lub z którym był inny kontakt pośredni. Zwierzę, w celu poddania go badaniu i obserwacji, należy dostarczyć lub wskazać miejsce jego przebywania lekarzowi weterynarii. Jeżeli jest to konieczne, to niestety czasami zdarza się, że trzeba najpierw zwierze zabić, a następnie dostarczyć je do pracownika lecznicy weterynaryjnej celem wykonania dokładnych badań, takie postępowanie czasami pozwala uniknąć niepotrzebnych szczepień przeciwko wściekliźnie. Szczepienie przeciwko wściekliźnie składa się z kilku szczepień podstawowych, cały cykl szczepień składa sie aż z 6 dawek szczepionki, ostatnią podaje się 90 dni po ekspozycji na zakażenie. Obecnie jednak coraz częściej stosuje się skrócony cykl szczepień. Pierwszą dawkę podaje się w dniu zgłoszenia się na szczepienie, jest to dawka podwójna, następnie podaje się już dawki pojedyncze, podaje się je w 7 i 21 dniu od dnia 0. Podanie szczepionki przeciwko wściekliźnie jest zaliczane do tzw. profilaktyki poekspozycyjnej czynnej. Kwalifikacje do szczepień i samo szczepienie prowadzą lekarze chorób zakaźnych. Poza szczepieniami przeciwko wściekliźnie stosuje się również profilaktykę poekspozycyjną bierną. Polega ona na podaniu pacjentowi specjalnej immunoglobuliny, czyli przeciwciał. Uodpornienie bierne stosuje się możliwie jak najwcześniej od momentu ekspozycji, zwykle równolegle lub nawet jeszcze przed rozpoczęciem uodpornienia czynnego, czyli szczepienia przeciwko wściekliźnie. 

Pamiętaj, wścieklizna to śmiertelna choroba. Dlatego też trzeba robić wszystko, aby unikać możliwości ewentualnego zakażenia się wirusem wścieklizny. A jeśli już dojdzie do pokąsania przez obce nam zwierze, trzeba jak najszybciej zgłosić się do najbliższego szpitala, aby ratować swoje życie. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Jak działają tabletki na rzucenie palenia? Czy te preparaty pomagają nie przytyć w trakcie kuracji?

    Palacze, chcąc rzucić nałóg, próbują wspomóc ten proces, stosując tzw. tabletki na rzucanie palenia, które zawierają w swoim składzie cytyzynę albo żywicę nikotynową. Działanie tych substancji ma na celu pozbycie się uczucia głodu nikotynowego, a tym samym skuteczne rzucenie palenia, niemniej mechanizm ich wpływu na organizm jest odmienny. Przyjmuje się, że cytyzyna zwiększa skuteczność zerwania z nałogiem lepiej niż wykorzystywana w nikotynowej terapii zastępczej żywica nikotynowa, niemniej cechuje się także większą ilością działań niepożądanych. Jakie to skutki uboczne, czy można nie przytyć, rzucając palenie oraz co wspólnego mają antydepresanty z rzucaniem palenia? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij