Stres u psów i kotów – przyczyny, objawy, zapobieganie

Stres nie dotyczy wyłącznie ludzi – może także znacząco wpływać na zdrowie i samopoczucie zwierząt domowych. Nagłe zmiany otoczenia, hałas, wizyta u weterynarza czy rozłąka z opiekunem to tylko niektóre z czynników wywołujących niepokój u pupili. Jak rozpoznać objawy stresu u psa lub kota? Jak skutecznie zapobiegać stresowi u zwierząt i kiedy warto sięgnąć po środki uspokajające?

1. Przyczyny stresu u zwierząt domowych
2. Objawy stresu u psów i kotów
3. Jak zapobiegać stresowi u zwierząt – wsparcie farmakologiczne
4. Środki uspokajające dla pupili

Przyczyny stresu u zwierząt domowych

W dzisiejszym świecie stres jest nieuniknionym elementem życia – nie omija również zwierząt domowych. Czynniki wywołujące stres u psów i kotów można podzielić na krótkotrwałe i długotrwałe.

Do tej pierwszej kategorii zalicza się wizyta u weterynarza i wszystko, co się z nią wiąże – np. jazda samochodem czy konieczność przejazdu w transporterze. Kolejne stresory związane z tą sytuacją to głośne otoczenie, mnóstwo nowych zapachów i obecność innych zwierząt w gabinecie weterynaryjnym lub klinice. Wydarzeniem, które również może wywoływać u naszego pupila stres, jest obecność w domu osób innych niż opiekun czy opiekunowie, do których zwierzę jest przyzwyczajone. Zwierzę może zinterpretować tę sytuację jako konieczność obrony swojego terytorium. Wszystkie głośne i gwałtowne dźwięki, np. fajerwerki, również nie należą do przyjemnych dla domowych pupili.

W kategorii długotrwałych przyczyn stresu znajdują się: nagła zmiana rutyny zwierzaka, przeprowadzka, wprowadzenie nowego zwierzęcia do domu, pojawienie się w domu małego dziecka, wyjazd lub rozłąka z opiekunem. Do stresorów rozciągniętych w czasie można także włączyć przewlekłe choroby i związane z nimi leczenie czy zaburzenia poznawcze postępujące z wiekiem.

Objawy stresu u psów i kotów

Jak rozpoznać stres u zwierząt? W przypadku psów bardzo często niepokój objawia się dyszeniem (po wykluczeniu możliwości przegrzania lub zmęczenia), intensywnym oblizywaniem się oraz charakterystycznym wyrazem pyszczka, który wygląda, jakby pies się uśmiechał. Ponadto psy mogą okazywać niepokój poprzez chodzenie bez celu, ukrywanie się, odmowę ulubionych przysmaków, otrzepywanie się czy kulenie. Nerwowe psy mogą mieć także tendencję do niszczenia przedmiotów i mebli lub częstszego niż standardowo oddawania moczu i kału.

Zestresowany kot będzie zachowywał się nieco inaczej niż pies. Do charakterystycznych objawów stresu u kotów należy miauczenie, warczenie oraz nadmierna wokalizacja w specyficznych niskich tonach. Inne oznaki niepokoju u kotów to stroszenie grzbietu i ogona, uszy położone płasko przy głowie czy rozszerzone źrenice. Wspólnymi elementami w zachowaniu psów i kotów pod wpływem stresu są chowanie się i zmiana apetytu.

Kot w takim przypadku może siedzieć w pozycji bólowej lub kulić się ze strachu i jednocześnie mruczeć. Dzieje się tak, ponieważ mruczenie służy kotu jako pomoc w rozluźnieniu się, wyrównaniu oddechu i uspokojeniu.

Jak zapobiegać stresowi u zwierząt – wsparcie farmakologiczne

Zapobieganie stresowi u zwierząt domowych nie należy do najłatwiejszych zadań – nie da się całkowicie wyeliminować wszystkich stresorów z życia zwierzęcia (np. hałasu, jeśli mieszkamy w wielkim mieście). Można jednak ograniczać stresujące czynniki. Najlepszy efekt da połączenie farmakologii i pracy behawioralnej z pupilem. Pod okiem profesjonalisty opiekun jest w stanie „odczulić” zwierzaka na dany bodziec.

Środki uspokajające dla pupili

Środki uspokajające dla zwierząt domowych są bezpieczne do samodzielnego podawania pupilowi i cechują się tym, że nie powodują zwiotczenia mięśni przy zachowaniu pełnej świadomości.

Preparaty uspokajające nie powinny również wprowadzać zwierzęcia w stan otępienia. Obecnie najbardziej popularne są środki, które łagodnie oddziałują na układ nerwowy i wyciszają go. Za takie działanie są odpowiedzialne składniki aktywne, które można znaleźć w większości tego typu suplementów:

• tryptofan – prekursor neuroprzekaźników, który bierze udział w produkcji serotoniny;
• gossypina – bioflawonoid o działaniu antyoksydacyjnym, wspomaga uspokojenie i wyciszenie, nie powoduje senności u zwierzęcia;
• witamina B6 – niezbędna do przemiany L-tryptofanu w serotoninę;
• kazeina – występujące w mleku białko o działaniu polegającym na łagodzeniu niepokoju i przywracaniu stanu odprężenia;
• kozłek lekarski – łagodzi nadmierne pobudzenie i wykazuje działanie niwelujące stres;
• l-teanina – może zmniejszać poziom niepokoju;
• różeniec górski – wpływa na poprawę odporności na stres, wspomaga wzrost stężenia serotoniny w mózgu.

Warto pamiętać, że w celu zwiększenia skuteczności tabletki na uspokojenie dla psa i kota powinny być podawane codziennie, minimum 2–3 dni przed spodziewanym stresującym wydarzeniem. Są również bezpieczne przy długotrwałym stosowaniu, jednak należy to omówić z lekarzem weterynarii i poprzedzić wykonaniem podstawowych badań (morfologia oraz biochemia).

Wsparcie farmakologiczne jest przydatnym narzędziem w walce ze stresem, nie zastąpi jednak próby wyeliminowania lub złagodzenia czynnika stresującego czy pracy z behawiorystą. Przy okazji wydarzeń, takich jak wizyty u weterynarza, dłuższa podróż samochodem, goście przychodzący do domu czy fajerwerki w sylwestra, można ograniczyć się do farmakoterapii. W przypadku zachowań agresywnych, wzmożonego, długotrwałego lęku czy trudnej do zidentyfikowania przyczyny silnego stresu najlepiej zasięgnąć porady behawiorysty oraz lekarza weterynarii.