Torbiel Bakera - torbiel dołu podkolanowego

Torbiel Bakera (inna nazwa to cysta Bakera lub też torbiel dołu podkolanowego) jest to zbiornik wypełniony płynem stawowym, który przybiera kształt guzka i lokalizuje się w dole podkolanowym. Torbiel Bakera jest zmianą nienowotworową i nie ulega ona zezłośliwieniu i przekształceniu w raka.

Jakie są najczęstsze przyczyny powstawania torbieli Bakera?

Tak naprawdę do końca nie ustalono dokładnych przyczyn, z powodu których dochodzi do rozwoju torbieli dołu podkolanowego. Na pewno jednak zdecydowanie częściej torbiel Bakera powstaje u osób aktywnych fizycznie - można zatem powiązać powstawanie torbieli Bakera z licznymi urazami, kontuzjami, czy przeciążeniem kończyny. Ponadto, cysta dołu podkolanowego jest też dość typowa dla osób z nadwagą oraz otyłością. Poza tym innymi czynnikami ryzyka rozwoju torbieli Bakera są stany zapalne stawu kolanowego, zapalenie kaletek maziowych w dole podkolanowym, reumatoidalne zapalenie stawów, dna moczanowa, jak również przepuklina torebki stawu kolanowego. 

Jakie są objawy obecności torbieli Bakera?

Pierwszym objawem jest zwykle pojawienie się w dole podkolanowym guzka. Zazwyczaj jest on niebolesny i pacjent nie odczuwa z jego powodu żadnych przykrych dolegliwości. Zdarza się jednak, że okolica torbieli Bakera staje się nadmiernie ucieplona, zaczerwieniona, pojawia się też obrzęk stawu kolanowego - cechy te świadczą o stanie zapalnym, wtedy też może pojawić się bolesność kolana. Z czasem, kiedy torbiel ulega powiększeniu, ból kolana może się nasilać, staje się on najbardziej uciążliwy, zwykle pod wpływem dłuższego chodzenia. Ponadto, torbiel Bakera może powodować utrudnione zginanie kończyny dolnej w stawie kolanowym - krótko mówiąc, nie można po prostu "zgiąć nogi do końca". Zdarza się również, że na skutek obecności torbieli w dole podkolanowym pojawiają się objawy pod postacią drętwienia łydki. Taka sytuacja powstaje na skutek ucisku, przez znacznych rozmiarów torbiel, na otaczające ją nerwy i naczynia krwionośne. 

W jaki sposób stawia się rozpoznanie torbieli Bakera?

Rozpoznanie torbieli Bakera lekarz stawia na podstawie badania fizykalnego pacjenta, w czasie którego dokładnie ogląda okolice podkolanową oraz palpacyjnie bada zlokalizowany w dole podkolanowym guzek. Celem potwierdzenia diagnozy, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, zwykle kieruje pacjenta do specjalisty - ortopedy. Ortopeda ponownie zbada chorego, jak również zaleci usg zlokalizowanej w dole podkolanowym zmiany - po wykonaniu usg diagnozę będzie można już postawić ze stuprocentową pewnością. Czasami jednak, zdarza się, że nawet po usg lekarz może mieć nadal wątpliwości - wtedy należy poszerzyć diagnostykę, wykonuje się zatem rezonans magnetyczny kolana, a czasami nawet zachodzi potrzeba wykonania artroskopii. 

W jaki sposób leczy się torbiel Bakera?

Leczenie torbieli Bakera uzależnione jest przede wszystkim od przyczyny, z powodu której ona powstała oraz od wielkości torbieli i objawów, jakie ona wywołuje. W sytuacji, kiedy do powstania torbieli w dole podkolanowym doprowadziła choroba przewlekła (miedzy innymi reumatoidalne zapalenie stawów, czy też dna moczanowa),  w pierwszej kolejności należy zająć się leczeniem właśnie jej - w przeciwnej sytuacji, kiedy przyczyna powstania torbieli nie zostanie "wytłumiona", sama torbiel, pomimo leczenia, będzie nawracać. W sytuacji natomiast, kiedy torbiel Bakera powstała niezależnie od chorób przewlekłych, postępowanie jest uzależnione od jej rozmiarów i objawów, które ona wywołuje. W przypadku małych torbieli, dających jedynie niewielkie objawy, które nie upośledzają codziennego funkcjonowania pacjenta, zalecane jest leczenie zachowawcze. Pacjent musi przede wszystkim oszczędzać kończynę (zatem niewskazane jest w tym okresie uprawianie sportu) - kończynę należy maksymalnie odciążyć, najlepiej, aby przez kilka dni chory spędzał czas w domu z kolanem uniesionym do góry. Ponadto, warto jest poddać się zabiegom fizykoterapii. Czasami też lekarz musi podjąć decyzje o punkcji torbieli - lekarz nakłuwa cystę i odciąga zgromadzony w niej płyn, po takim "zabiegu" często dodatkowo lekarz wstrzykuje w okolice torbieli podkolanowej lek sterydowy, który będzie działał przeciwzapalnie i tym samym będzie  łagodził dolegliwości. Niestety, dość często zdarza się, że po wykonaniu punkcji torbiel "odrasta", czasami nawet osiągając rozmiary większe niż miała przed jej nakłuciem. W takiej sytuacji ortopeda decyduje się na wykonaniu zabiegu operacyjnego polegającego na usunięciu torbieli. Po zabiegu pacjent jest wypisywany do domu zwykle następnego  dnia, a po około dwóch tygodniach zwykle musi zgłosić się ponownie do swojego lekarza prowadzącego, aby ten mógł usunąć szwy oraz ocenić, w jakiej kondycji po zabiegu jest kończyna. 

Jakie zabiegi rehabilitacyjne są wskazane w przypadku zdiagnozowania torbieli Bakera?

Zabiegi rehabilitacyjne są zwykle zalecane pacjentom we wczesnym stadium choroby, kiedy torbiel jest jeszcze mała i nie daje uciążliwych objawów. Czasami, dzięki właściwie prowadzonej fizykoterapii udaje się uniknąć zabiegu operacyjnego w przyszłości. Należy pamiętać jednak, że właściwie prowadzona rehabilitacja jest również ważna dla pacjentów, u których niestety zaszła potrzeba interwencji chirurgicznej. Bardzo często zatem po zdiagnozowaniu torbieli dołu podkolanowego pacjent ma zlecaną przez swojego lekarza prowadzącego krioterapię, czyli leczenie zimnem. Dzięki krioterapii bowiem, dochodzi do zmniejszenie ewentualnego bólu, obrzęku i nadmiernego ucieplenia stawu kolanowego - łagodzi ona zatem objawy stanu zapalnego. Ponadto, dość często zalecana jest również jonoforeza, polegająca na podawaniu za pomocą prądu stałego leku działającego przeciwzapalnie. Czasami też zaleca się laseroterapię, pole magnetyczne, czy ultradźwięki - zabiegi te bowiem, przyspieszają regenerację i gojenie. Pacjenci miewają też wykonywane różnego rodzaju masaże. Ostatnio popularny jest również kinesiotaping, czyli plastrowanie - jest to oklejanie specjalnymi plastrami okolicy stawu kolanowego, plastry zapewniają lepszą stabilizację stawu, poprawiają procesy gojenia po zabiegu operacyjnym, jak również zmniejszają dolegliwości bólowe. Ponadto, wskazana jest również kinezyterapia - rehabilitanci dobierają właściwe ćwiczenia, uzależnione od stanu pacjenta. 


 


Podziel się: