Czym charakteryzuje się wirus CMV?

Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, jednak zdecydowanie większa część przypadków (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, obraz choroby może być bardzo różny.

W jaki sposób można zarazić się wirusem cytomegalii? 

Zarówno rezerwuarem, jak i źródłem zakażenia wirusem CMV jest tylko człowiek. Zakażenie szerzy się drogą styczności z chorym lub nosicielem, poprzez kontakt ze śliną, moczem oraz drogą płciową (wirus obecny jest zarówno w nasieniu, jak i w wydzielinie z pochwy). Do zakażenia może też dojść na skutek przetaczania świeżej krwi lub preparatów krwiopochodnych, w których obecny jest wirus. Może też zdarzyć się zakażenie na skutek przeniesienia wirusa w transplantowanych tkankach lub narządach. Ponadto może też dojść do zakażenia płodu w okresie ciąży – dziecko może zarazić się od matki w każdym okresie trwania ciąży, jak również w czasie porodu oraz wraz z mlekiem matki. Należy pamiętać o tym, że wewnątrzmaciczne zakażenie wirusem CMV jest najczęstszym wirusowym zakażeniem prenatalnym.

Czym charakteryzuje się wirus CMV?

Wirus CMV charakteryzuje się tym, że przez wiele lat może on przebywać w komórkach i tkankach gospodarza w formie utajonej i w tym okresie nie daje on żadnych objawów choroby. Na skutek spadku odporności może dojść do jego aktywacji, wtedy też będą obecne objawy chorobowe.

Jakie mogą być objawy cytomegalii?

Wrodzona cytomegalia może przebiegać w postaci ciężkiego, wieloukładowego zakażenia, mówi się wtedy o chorobie wtrętowej lub chorobie cytomegalowirusowej noworodków. U dziecka w tej sytuacji można stwierdzić powiększenie wątroby i śledziony (hepatosplenomegalia), typowe jest też zapalenie wątroby i żółtaczka. Ponadto mogą być też obecne zwapnienia mózgowe, małogłowie, głuchota, niedorozwój umysłowy, drgawki oraz porażenie mózgowe. Zdarza się też małopłytkowość oraz zapalnie płuc. Uchwytne objawy chorobowe stwierdza się jednak tylko u niewielkiej części noworodków, bardzo często zakażenie przebiega u maluszków w sposób bezobjawowy. U starszych dzieci i dorosłych pierwotne zakażenie zazwyczaj przebiega bezobjawowo. Niekiedy jednak może ono przybierać formę zespołu mononukleozowego. Choroba zaczyna się nagle gorączką, bólami stawowo-mięśniowymi oraz osłabieniem. Dość często występuje powiększenie wątroby, śledziony oraz szyjnych węzłów chłonnych. Gorączka może utrzymywać się nawet przez kilka tygodni, zdarza się, że obecna jest też angina lub zapalenie gardła, choć nie jest to stały objaw.

 Z jakimi innymi chorobami należy różnicować cytomegalię?

W różnicowaniu cytomegalii należy zawsze brać pod uwagę mononukleozę zakaźną wywoływaną przez wirus Epsteina-Barr oraz anginę paciorkowcowa. Ponadto zakażenie wirusem cytomegalii należy też różnicować z toksoplazmozą, zapaleniami wątroby wywoływanymi przez wirusy hepatotropowe (HBV, HCV, HAV) oraz z zakażeniem pierwotniakiem Pneumocystis carini.

Jak stawia się rozpoznanie zakażenia wirusem cytomegalii?

Podstawą rozpoznania jest izolacja wirusa CMV lub wykrycie jego antygenów lub kwasu nukleinowego w osadzie moczu, ślinie, krwi, wydzielinie z dróg rodnych, płynie owodniowym (w przypadku diagnostyki prenatalnej), bioptatach tkankowych oraz komórkach uzyskanych z popłuczyn pęcherzykowo-oskrzelowych. W diagnostyce wykorzystuje się wiele metod, między innymi badanie histopatologiczne, cytologiczne, bezpośrednie wykrywanie wirusa w mikroskopie elektronowym oraz inne, wysoce specjalistyczne badania. Należy jednak pamiętać, że wykrycie antygenów wirusa czy też izolacja zarazka z różnych wydzielin i tkanek nie upoważnia do stuprocentowego rozpoznania czynnego zakażenia wirusem cytomegalii, bowiem jak wiadomo wirus w formie ukrytej może bytować w organizmie przez wiele lat. Dlatego też podstawowe znaczenie w diagnostyce cytomegalii ma oznaczanie poziomu swoistych przeciwciał w klasie IgM oraz IgG. Konieczne jest wykonanie badań serologicznych przynajmniej dwukrotnie w odstępie 14-28 dni. Czterokrotny lub większy wzrost miana przeciwciała w kolejnych oznaczeniach lub wykrycie swoistych przeciwciał w klasie IgM świadczy o czynnym zakażeniu wirusem cytomegalii. Zdarza się, że do czterech tygodni od pierwotnego zakażenia badania serologiczne będą ujemne, z drugiej zaś strony wysokie miana przeciwciała mogą utrzymywać się bardzo długo po przebytej chorobie. Dlatego też pojedyncze oznaczenie poziomu przeciwciał może nie wykazać zakażenia, jak również nie oszacuje jego aktywności. Wykrycie u noworodka swoistych przeciwciał IgM oraz IgG wskazuje na zakażenie wewnątrzmaciczne, zaś obecność u noworodka przeciwciał w klasie IgG może świadczyć jedynie o ich biernym przenikaniu przez łożysko z krwi matki. Jednak narastanie u noworodka miana przeciwciał IgG w połączeniu z objawami klinicznymi może też świadczyć o zakażeniu w czasie ciąży.

Jak leczy się zakażenie wirusem cytomegalii?

U pacjentów, u których układ odpornościowy funkcjonuje prawidłowo, nie jest konieczne żadne leczenie. Natomiast u osób z upośledzonym funkcjonowaniem układu immunologicznego lekiem z wyboru jest gancyklowir, który podaje się w formie dożylnej. Innym lekiem, który czasami jest wykorzystywany do leczenia zakażenia, jest też foskarnet.

Jakie jest rokowanie w przypadku zakażenia wirusem cytomegalii?

W przypadku zakażonych w okresie ciąży noworodków rokowanie nie jest niestety pomyślne. W innych przypadkach zakażeń, zarówno pierwotnych, jak i reaktywowanych, rokowanie zależy od choroby podstawowej i chorób współistniejących, towarzyszących zakażeń o innej etiologii oraz od stopnia sprawności układu immunologicznego. Zakażenia wirusem cytomegalii u osób niecierpiących na inne choroby oraz z w pełni sprawnym układem immunolgicznym jest zazwyczaj zupełnie niegroźne.

Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus