Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – stanowią barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

1. Cechy charakteryzujące jakość okularów przeciwsłonecznych
2. Jak okulary przeciwsłoneczne chronią nasze oczy?
3. Filtry UV w okularach przeciwsłonecznych
4. Czym jest polaryzacja w okularach?
5. Jak sprawdzić, czy okulary mają filtr UV? Na co zwrócić uwagę przy zakupie?
6. Czy tanie okulary mogą nam zaszkodzić?

Cechy charakteryzujące jakość okularów przeciwsłonecznych

W przypadku okularów przeciwsłonecznych pierwszym wyznacznikiem jakości, który przychodzi na myśl, jest materiał, z którego je wykonano, a mianowicie jakość plastiku (lub innego tworzywa) oprawek. Drugorzędową cechą – z punktu widzenia przeciętnego konsumenta – jest poziom ochrony, jaką zapewniają szkła umieszczone w wybranym modelu. Tymczasem to właśnie filtry i technologie zastosowane do ich produkcji powinny być w centrum naszego zainteresowania, gdy wybieramy idealny dla nas model okularów.

Jak okulary przeciwsłoneczne chronią nasze oczy?

Promieniowanie ultrafioletowe (UV), które dociera do atmosfery ziemskiej, zwiększa ryzyko występowania chorób narządu wzroku takich jak zaćma (katarakta) czy zwyrodnienie plamki żółtej.

W przypadku światła niebieskiego badania naukowe wykazały, że niemal 100% jego intensywności dociera do siatkówki zarówno u dziecka, jak i u dorosłego człowieka. Okulary przeciwsłoneczne powinny zatem wspierać ochronę naszego wzroku. Mogą pełnić taką funkcję, jeżeli do ich produkcji zostaną zastosowane odpowiednie filtry i technologie.

Filtry UV w okularach przeciwsłonecznych

Substancje absorbujące promieniowanie UV mogą być stosowane w trakcie produkcji szkieł jako zewnętrzne warstwy nanoszone na powierzchnię soczewki, mogą być też dodawane podczas wytwarzania soczewki i zamknięte w ich wnętrzu. Ze względu na to, że zakres promieniowania UV to 200–380 nm, okulary opatrzone tzw. filtrem 400 (który zablokuje każdą falę o długości poniżej 400 nanometrów) powinny chronić nasze oczy przed całym zakresem promieniowania.

Czym jest polaryzacja w okularach?

Światło docierające do naszych oczu często jest spolaryzowane. Oznacza to, że drga w jednym określonym kierunku. Kiedy odbija się od gładkiej powierzchni, jak mokra droga, woda, śnieg czy lód, tworzy oślepiającą poświatę. Efekt ten zmienia nasze postrzeganie kształtów i kolorów oraz pogarsza komfort widzenia.

Filtry polaryzacyjne nie przepuszczają drażniących oczu odblasków, dzięki czemu widzimy obrazy ze zwiększonym kontrastem. Zastosowanie filtrów polaryzacyjnych jest szczególnie rekomendowane osobom cierpiącym na astygmatyzm, kierowcom i sportowcom (np. uprawiającym sporty wodne czy te na śniegu). Warto jednak dodać, że światło rozproszone przez chmury również jest częściowo spolaryzowane, dlatego filtry polaryzacyjne w zwykłych okularach przeciwsłonecznych będą pozytywnie wpływały na komfort ich użytkowania.

Jak sprawdzić, czy okulary mają filtr UV? Na co zwrócić uwagę przy zakupie?

Okulary przeciwsłoneczne dobrej jakości powinny być opatrzone symbolami informującymi o stopniu ochrony, który zapewniają naszym oczom. Przede wszystkim powinny mieć wyraźny znak CE, który oznacza, że zostały dopuszczone do obrotu na rynku Unii Europejskiej.

Inne ważne oznaczenie to cyfra rzymska lub arabska z przedziału 0–4. Oznacza ona kategorię, do której należą wybrane soczewki. Kategoria ta określa przepuszczalność promieni słonecznych, czyli to, ile światła przechodzi przez okulary i dociera do naszego oka.

Kategoria 0 to przepuszczalność rzędu 80–100%, co oznacza, że praktycznie nie blokują dostępu promieniowania słonecznego do naszego oka. Kolejne filtry to:

• 1 o przepuszczalności 43–80%,
• 2 o przepuszczalności 18–43%,
• 3 o przepuszczalności 8–18%,
• 4 o przepuszczalności 3–8%.

Optymalne do użytkowania w słoneczny dzień, zarówno podczas spacerów, jak i w trakcie jazdy samochodem, będą okulary z filtrem 2 lub 3.

Stopień przepuszczalności nie jest jedynym oznaczeniem definiującym zapewniany poziom ochrony. Informacja o użyciu wspomnianego filtra 400 to kolejna ważna składowa ochrony, która powinna być zapewniona podczas użytkowania okularów przeciwsłonecznych.

Dobre okulary przeciwsłoneczne mogą również mieć informację na temat spełnianych norm – obok certyfikatu CE możemy znaleźć oznaczenia 89/686/EEC oraz EN 1836:1997, a także informację o zastosowaniu filtra polaryzacyjnego (często spotykane oznaczenie to angielski napis polarized).

Czy tanie okulary mogą nam zaszkodzić?

Nie ma dolnego progu cenowego, od którego zakupione okulary przeciwsłoneczne będą zapewniały odpowiednią ochronę naszych oczu.

Dla bezpieczeństwa gadżety tego typu powinniśmy nabywać u sprawdzonych dostawców, najlepiej w salonach optycznych, zwracając uwagę na wszelkie oznaczenia jakości. Nie jest powiedziane, że tanie okulary będą dla nas złe. Jeżeli jednak decydujemy się na zakup znanej marki w „okazyjnej cenie” np. na ulicznym straganie, powinniśmy zdawać sobie sprawę z tego, że podobnie jak logo marki jest z dużym prawdopodobieństwem nadrukowane bezprawnie, tak i wszelkie oznaczenia i certyfikaty, którymi został opatrzony wybrany model, mogą być fałszywe.