Przesiewowe badanie słuchu
Ewa Studzińska

Przesiewowe badanie słuchu

Słuch jest zmysłem, który pozwala nam kontaktować się ze światem. Dlatego niezmiernie ważne jest, aby zadbać o niego od momentu narodzin, a nawet wcześniej.

Rozwój cywilizacji spowodował, że rola słuchu znacznie się zwiększyła. Zapewnia nam bezpieczeństwo w środowisku zewnętrznym. Umożliwia kontakty z innymi ludźmi, identyfikuje nasze emocje, pozwala opanować mowę i język. Czyni więc z nas osoby społeczne. A co za tym idzie, decyduje o naszej pozycji społecznej, zawodowej i towarzyskiej. W XX wieku wzrosła rola zawodów wymagających sprawnego głosu (a więc i słuchu , który go kontroluje i bez którego nie opanowalibyśmy mowy), w dużych aglomeracjach nawet do 87,5%, kiedy jeszcze na początku stulecia wynosiła ona ok. 20%. Późno wykryty i nie rehabilitowany niedosłuch spycha więc ludzi do grup społecznych najsłabiej uposażonych, pozbawionych możliwości rozwoju w każdej dziedzinie życia.

Badać jak najwcześniej

Wrodzony niedosłuch statystycznie zdarza się raz na 1000 urodzeń. W 80% spowodowany jest przyczynami genetycznymi, tylko w 20%to niedosłuch nabyty. Nie zawsze ujawnia się w pierwszych tygodniach życia. Około 1% wad słuchu daje o sobie znać w ciągu 2 pierwszych lat życia. Wymusza to konieczność wczesnych badań słuchu zaraz po urodzeniu i ich systematyczną kontynuację przez 24 miesiące. Tak powstała idea przesiewowych badań słuchu. Celem badań przesiewowych jest wyodrębnienie osób dotkniętych daną chorobą lub cechą na tyle wcześnie, aby było możliwe skuteczne jej leczenie lub zapobieganie powstania jej ujemnych następstw.

Zasadniczo są dwa typy badań przesiewowych - powszechne, kiedy bada się całą populację i dotyczące grup ryzyka. Pierwszy wariant, mimo tego, że jest znacznie droższy, został wprowadzony w Polsce. I słusznie, bowiem statystyki pokazują, że częstość występowania niedosłuchu jest sześciokrotnie większa niż niedoczynności gruczołu tarczowego, a piętnastokrotnie częstsza niż fenyloketonurii, monitorowanej w Polsce od lat. Niepokojący jest fakt, że niedosłuch do niedawna w 70% przypadków wykrywali rodzice. Ale wykrywali dosyć późno - tylko u co dziesiątego dziecka działo się to w pierwszym roku życia.

Reakcje na dźwięki a rozwój mowy

Średni wiek wykrycia niedosłuchu wynosi ok. 2 lat, a niedosłuchu średniego stopnia nawet 3 lata. Tymczasem reakcje na dźwięki rejestruje się już około 24 tygodnia życia płodowego. Dwuletnie dziecko powinno dysponować zasobem około 300 słów, a 3 letnie 1000-1500 i znajomością wszystkich części mowy. Budowanie prostego zdania to umiejętność 2 latka, a zdania złożonego 3 latka. Towarzyszy jej znajomość struktur gramatycznych języka. Proces opanowywania mowy kończy się w 7 roku życia, ale 2 pierwsze lata uważa się za tzw. krytyczne dla nabywania tej umiejętności. Jak ważne jest przeprowadzenie przesiewowych badań słuchu niech świadczy fakt, że gaworzenie występuje zarówno u dzieci słyszących jak i niesłyszących. A więc może być mylące dla rodziców i uśpić ich czujność.

Kogo zaliczamy do grupy ryzyka wystąpienia niedosłuchu?

  • noworodki z wagą urodzeniową poniżej 1500 g
  • noworodki z nasiloną żółtaczką o wysokim poziomie bilirubiny
  • dzieci z rodzin, w których występował niedosłuch
  • noworodki u których wystąpiło niedotlenienie w czasie porodu
  • dzieci matek, które w pierwszych trzech miesiącach ciąży chorowały na wirusowe choroby zakaźne (różyczka, grypa lub toxoplazmoza, cytomegalia)
  • noworodki u których zastosowano sztuczną wentylację, które przebywały w oddziale intensywnej opieki medycznej lub podawano im leki mogące uszkodzić narząd słuchu oraz dzieci, które zachorowały na bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

We wszystkich tych przypadkach badanie słuchu jest obligatoryjne. Odstąpienie od takiego postępowania może zaowocować zbyt późnym wykryciem niedosłuchu, a co za tym idzie opóźnieniem rehabilitacji.

Zasady badań przesiewowych słuchu

U dzieci z prawidłowym słuchem kontrole powinno powtarzać się co 6 miesięcy do ukończenia 2 roku życia. Dzieci z nieprawidłowym wynikiem badania muszą mieć kontynuowaną diagnostykę w wyspecjalizowanym ośrodku audiologicznym. Pierwszy wynik badania słuchu, wykonanego w oddziale noworodkowym wciągu 48 godzin po urodzeniu w przypadku dzieci zdrowych, jeżeli jest nieprawidłowy, nie musi oznaczać niedosłuchu. Należy pamiętać, że zawsze istnieje pewna liczba wyników fałszywie dodatnich, które w dalszej diagnostyce są korygowane jako prawidłowe. Nie jest to więc wyrok, ale podejrzenie wymagające weryfikacji.

Liczy się czas

Prawidłowe słyszenie decyduje o możliwości opanowania mowy i języka i to ogranicza nas w czasie. Długoletnie obserwacje, doprowadziły do wniosków, że im wcześniej (tzn. w pierwszym półroczu życia dziecka z ubytkiem słuchu) zastosuje się aparaty słuchowe i rozpocznie rehabilitację, tym lepsze są jej efekty w postaci opanowania mowy. Dlatego też przyjęto założenia, że niedosłuch należy wykryć i zdiagnozować w ciągu 6 miesięcy życia, aby móc dobrać i ustawić aparaty słuchowe oraz rozpocząć rehabilitację pod kierunkiem logopedy. Niezbędna jest także współpraca psychologa, a w perspektywie pedagoga. Nowoczesne techniki operacyjne pozwalają u niektórych pacjentów dokonywać tzw. wszczepów ślimakowych. W tych przypadkach założenie aparatu słuchowego w 6 miesiącu życia i rehabilitacja są także niezbędne. Implanty znajdują zastosowanie u dzieci około 2 roku życia. Wymagany jest jednak trening w klasycznych aparatach słuchowych poprzedzający zabieg operacyjny.

Co osiągnięto w ramach programu?

Polski program badań przesiewowych słuchu funkcjonuje od 2002 roku. Przyjęta wersja jest wariantem droższym, gdyż obejmuje wszystkie noworodki, rodzące się w naszym kraju. Od początku działania programu zbadano ponad 400 000 dzieci. Efektywność metody wyniosła w 2003 roku 98%. Na terenie kraju działa 60 ośrodków referencyjnych II i III stopnia rozmieszczonych dosyć równomiernie tak , aby dotarcie do nich nie nastręczało trudności. Obniżył się wiek wykrywania i aparatownia w przypadku niedosłuchów wrodzonych. Zmniejszyła się liczba wyników fałszywie dodatnich. Częstość występowania niedosłuchu w Polsce nie odbiega od podobnych statystyk krajów europejskich.

Nic nie zastąpi profilaktyki

Stare powiedzenie mówi: "lepiej zapobiegać niż leczyć". Program wczesnego wykrywania i leczenia wad słuchu jest realizacją tej idei. Nie należy jednak zapominać o innych działaniach takich jak szczepienia ochronne, poradnictwo genetyczne, ograniczenie stosowania środków uszkadzających narząd słuchu czy działaniach edukacyjnych. Wszystkie one mogą zmniejszyć częstość pojawiania się niedosłuchu u naszych dzieci.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Sód (Na) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hiponatremia, hipernatremia

    Badanie stężenia sodu (Na) jest jednym z głównych oznaczeń parametrów krwi. Nie jest badaniem drogim, ani też wymagającym specjalnego przygotowania, niemniej kontrolowanie poziomu sodu jest bardzo istotne. Wszelkie nieprawidłowości w stężeniu tego elektrolitu mogą być bardzo groźne dla zdrowia, szczególnie osób, u których zdiagnozowano choroby kardiologiczne, jak chociażby nadciśnienie tętnicze lub nefrologiczne, jak niewydolność nerek. Jak wygląda badanie, czy jest refundowane, ile kosztuje i jakie są normy dla kobiet, mężczyzn i dzieci? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Szczepionka DTP – charakterystyka, cena, skutki uboczne szczepionki

    Szczepionka DTP znajduje się w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) i jest obowiązkowa. Preparat stosuje się w celu czynnego uodpornienia pacjenta przeciwko wystąpieniu błonicy, tężca i krztuśca. Szczepionka DTP zalecana jest do podania dzieciom w kilku dawkach między 6 tygodniem życia i przed ukończeniem 2 roku życia. Jaki jest skład szczepionki DTP, ile kosztuje, czy jest refundowana i jakie są przeciwwskazania do zastosowania tego preparatu? Odpowiedzi znajdują się niniejszym artykule.

  • Wapń (Ca) – badamy elektrolity we krwi. Norma, hipokalcemia, hiperkalcemia

    Zarówno wapń całkowity (Ca), jak i ten zjonizowany (Ca2+) odgrywają istotną rolę w szeregu procesów metabolicznych, które zachodzą w organizmie. Można go dostarczać wraz z pożywieniem, a zapotrzebowanie na ten makroelement wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie dla wrażliwych na demineralizację kości kobiet w okresie menopauzy. Ile wynosi prawidłowe stężenie wapnia we krwi, jak się przygotować do badania i co wpływa na powstanie hipokalcemii lub hiperkalcemii? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Proteinogram – badamy ilość białka w surowicy krwi. Normy, wskazania, interpretacja wyników

    Proteinogram, czyli elektroforeza białek surowicy, to badanie, którego wynik może odpowiedzieć na wiele pytań stawianych w trackie procesu diagnostycznego chorób o podłożu hematologicznym lub związanych z zaburzeniami pracy wątroby, nerek, niedoborami pokarmowymi, nowotworami czy procesami zapalnymi. Jak się przygotować do wykonania proteinogramu, czy badanie jest refundowane przez NFZ i jak długo trzeba czekać na wynik?

  • Magnez (Mg) – badamy elektrolity we krwi. Norma, nadmiar, niedobór

    Drgająca powieka i mimowolne skurcze mięśni to najbardziej charakterystyczne z objawów niedoboru magnezu, które można zauważyć. Oznaczenie poziomu tego pierwiastka jest jednym z podstawowych badań gospodarki elektrolitowej organizmu. Bardziej niebezpieczny jest niski poziom magnezu, niż jego podwyższony poziom. Czy hipermagnezemia i hipomagnezemia są groźne dla zdrowia, jak wygląda badanie, jak się do niego przygotować i ile kosztuje? Odpowiedzi znajdują się w tym artykule.

  • Tomografia komputerowa kręgosłupa – jak wygląda badanie? Wskazanie, cena badania

    Tomografia komputerowa kręgosłupa jest bardzo wiarygodnym badaniem obrazowym, dzięki któremu możliwe jest zdiagnozowanie wielu schorzeń tego obszaru. Chorób kręgosłupa jest bardzo wiele i zazwyczaj bywają one bardzo problematyczne, bolesne, a niejednokrotnie mają charakter zwyrodnieniowy. Niemalże każde z nich można wychwycić, wykonując prześwietlenie kręgosłupa, na które może skierować nas lekarz ortopeda, czy reumatolog. Jak wygląda tomografia komputerowa kręgosłupa i jak się do niej przygotować? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

  • Czas protrombinowy (PT)– normy, podwyższony, obniżony. Jak się przygotować do badania INR?

    Czas protrombinowy to wskaźnik dotyczący tego, jak szybko krzepnie nasza krew. Na czas krzepnięcia wpływają inhibitory tego procesu, jak na przykład heparyna. Wbrew pozorom proces krzepnięcia krwi jest bardzo złożonym mechanizmem, na który wpływ mają nie tylko czynniki aktywujące powstawanie skrzepu, ale także dezaktywujące i stabilizujące ten proces. Jakie są wskazania do badania czasu protrombinowego, jak się przygotować do pobrania krwi, ile kosztuje badanie i czy może być refundowane przez NFZ? Odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Tomografia perfuzyjna – płuca, serce i mózg mniej napromieniowane podczas TK? Wskazania i przeciwwskazania do wykonania badania

    Tomografia perfuzyjna pozwala na zobrazowanie procesu przepływu krwi przez dany obszar ciała. Obecnie trwają zaawansowane prace nad zmniejszeniem ilości promieniowania, jakie zostaje wykorzystane do przeprowadzenia perfuzji tkankowej. Jakie są wskazania i przeciwwskazania do wykonania tomografii perfuzyjnej, na czym polega badanie, ile kosztuje i jak się przygotować do perfuzyjnej TK? Odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij