Przesiewowe badanie słuchu - portal DOZ.pl
Przesiewowe badanie słuchu
Ewa Studzińska

Przesiewowe badanie słuchu

Słuch jest zmysłem, który pozwala nam kontaktować się ze światem. Dlatego niezmiernie ważne jest, aby zadbać o niego od momentu narodzin, a nawet wcześniej.

Badać jak najwcześniej

Wrodzony niedosłuch statystycznie zdarza się raz na 1000 urodzeń. W 80% spowodowany jest przyczynami genetycznymi, tylko w 20%to niedosłuch nabyty. Nie zawsze ujawnia się w pierwszych tygodniach życia. Około 1% wad słuchu daje o sobie znać w ciągu 2 pierwszych lat życia. Wymusza to konieczność wczesnych badań słuchu zaraz po urodzeniu i ich systematyczną kontynuację przez 24 miesiące. Tak powstała idea przesiewowych badań słuchu. Celem badań przesiewowych jest wyodrębnienie osób dotkniętych daną chorobą lub cechą na tyle wcześnie, aby było możliwe skuteczne jej leczenie lub zapobieganie powstania jej ujemnych następstw.

Zasadniczo są dwa typy badań przesiewowych - powszechne, kiedy bada się całą populację i dotyczące grup ryzyka. Pierwszy wariant, mimo tego, że jest znacznie droższy, został wprowadzony w Polsce. I słusznie, bowiem statystyki pokazują, że częstość występowania niedosłuchu jest sześciokrotnie większa niż niedoczynności gruczołu tarczowego, a piętnastokrotnie częstsza niż fenyloketonurii, monitorowanej w Polsce od lat. Niepokojący jest fakt, że niedosłuch do niedawna w 70% przypadków wykrywali rodzice. Ale wykrywali dosyć późno - tylko u co dziesiątego dziecka działo się to w pierwszym roku życia.

Reakcje na dźwięki a rozwój mowy

Średni wiek wykrycia niedosłuchu wynosi ok. 2 lat, a niedosłuchu średniego stopnia nawet 3 lata. Tymczasem reakcje na dźwięki rejestruje się już około 24 tygodnia życia płodowego. Dwuletnie dziecko powinno dysponować zasobem około 300 słów, a 3 letnie 1000-1500 i znajomością wszystkich części mowy. Budowanie prostego zdania to umiejętność 2 latka, a zdania złożonego 3 latka. Towarzyszy jej znajomość struktur gramatycznych języka. Proces opanowywania mowy kończy się w 7 roku życia, ale 2 pierwsze lata uważa się za tzw. krytyczne dla nabywania tej umiejętności. Jak ważne jest przeprowadzenie przesiewowych badań słuchu niech świadczy fakt, że gaworzenie występuje zarówno u dzieci słyszących jak i niesłyszących. A więc może być mylące dla rodziców i uśpić ich czujność.

Polecane dla Ciebie

Kogo zaliczamy do grupy ryzyka wystąpienia niedosłuchu?

  • noworodki z wagą urodzeniową poniżej 1500 g
  • noworodki z nasiloną żółtaczką o wysokim poziomie bilirubiny
  • dzieci z rodzin, w których występował niedosłuch
  • noworodki u których wystąpiło niedotlenienie w czasie porodu
  • dzieci matek, które w pierwszych trzech miesiącach ciąży chorowały na wirusowe choroby zakaźne (różyczka, grypa lub toxoplazmoza, cytomegalia)
  • noworodki u których zastosowano sztuczną wentylację, które przebywały w oddziale intensywnej opieki medycznej lub podawano im leki mogące uszkodzić narząd słuchu oraz dzieci, które zachorowały na bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

We wszystkich tych przypadkach badanie słuchu jest obligatoryjne. Odstąpienie od takiego postępowania może zaowocować zbyt późnym wykryciem niedosłuchu, a co za tym idzie opóźnieniem rehabilitacji.

Zasady badań przesiewowych słuchu

U dzieci z prawidłowym słuchem kontrole powinno powtarzać się co 6 miesięcy do ukończenia 2 roku życia. Dzieci z nieprawidłowym wynikiem badania muszą mieć kontynuowaną diagnostykę w wyspecjalizowanym ośrodku audiologicznym. Pierwszy wynik badania słuchu, wykonanego w oddziale noworodkowym wciągu 48 godzin po urodzeniu w przypadku dzieci zdrowych, jeżeli jest nieprawidłowy, nie musi oznaczać niedosłuchu. Należy pamiętać, że zawsze istnieje pewna liczba wyników fałszywie dodatnich, które w dalszej diagnostyce są korygowane jako prawidłowe. Nie jest to więc wyrok, ale podejrzenie wymagające weryfikacji.

Liczy się czas

Prawidłowe słyszenie decyduje o możliwości opanowania mowy i języka i to ogranicza nas w czasie. Długoletnie obserwacje, doprowadziły do wniosków, że im wcześniej (tzn. w pierwszym półroczu życia dziecka z ubytkiem słuchu) zastosuje się aparaty słuchowe i rozpocznie rehabilitację, tym lepsze są jej efekty w postaci opanowania mowy. Dlatego też przyjęto założenia, że niedosłuch należy wykryć i zdiagnozować w ciągu 6 miesięcy życia, aby móc dobrać i ustawić aparaty słuchowe oraz rozpocząć rehabilitację pod kierunkiem logopedy. Niezbędna jest także współpraca psychologa, a w perspektywie pedagoga. Nowoczesne techniki operacyjne pozwalają u niektórych pacjentów dokonywać tzw. wszczepów ślimakowych. W tych przypadkach założenie aparatu słuchowego w 6 miesiącu życia i rehabilitacja są także niezbędne. Implanty znajdują zastosowanie u dzieci około 2 roku życia. Wymagany jest jednak trening w klasycznych aparatach słuchowych poprzedzający zabieg operacyjny.

Co osiągnięto w ramach programu?

Polski program badań przesiewowych słuchu funkcjonuje od 2002 roku. Przyjęta wersja jest wariantem droższym, gdyż obejmuje wszystkie noworodki, rodzące się w naszym kraju. Od początku działania programu zbadano ponad 400 000 dzieci. Efektywność metody wyniosła w 2003 roku 98%. Na terenie kraju działa 60 ośrodków referencyjnych II i III stopnia rozmieszczonych dosyć równomiernie tak , aby dotarcie do nich nie nastręczało trudności. Obniżył się wiek wykrywania i aparatownia w przypadku niedosłuchów wrodzonych. Zmniejszyła się liczba wyników fałszywie dodatnich. Częstość występowania niedosłuchu w Polsce nie odbiega od podobnych statystyk krajów europejskich.

Nic nie zastąpi profilaktyki

Stare powiedzenie mówi: "lepiej zapobiegać niż leczyć". Program wczesnego wykrywania i leczenia wad słuchu jest realizacją tej idei. Nie należy jednak zapominać o innych działaniach takich jak szczepienia ochronne, poradnictwo genetyczne, ograniczenie stosowania środków uszkadzających narząd słuchu czy działaniach edukacyjnych. Wszystkie one mogą zmniejszyć częstość pojawiania się niedosłuchu u naszych dzieci.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie kału – pasożyty, krew utajona, resztki pokarmowe. Jak pobrać kał do badania?

    Badanie kału jest jednym z podstawowych narzędzi oceny kondycji układu pokarmowego. Pozwala zdiagnozować zarówno niegroźne schorzenia, jak i rozwijające się stany nowotworowe tego obszaru. W zależności od rodzaju badania, które ma zostać wykonane, zaleca się inny sposób pobrania materiału, jego ilości i czas przechowywania próbki. Jak właściwie pobrać kał do badania, ile kosztują testy na obecność patogenów, niestrawionych resztek pokarmowych i krwi utajonej w stolcu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy wysokie markery nowotworowe są powodem do zmartwień?

    Markery nowotworowe to istotny wskaźnik z diagnostycznego punktu widzenia. Najczęściej wykorzystuje się je w ocenie zaawansowania choroby onkologicznej, monitorowaniu postępów leczenia i wykrywaniu ewentualnego nawrotu wielu rodzajów nowotworów. Badanie poziomu markerów nowotworowych nie jest jednak doskonałym i jedynym wskaźnikiem, na który należy zwracać uwagę. Wyniki badań należy zawsze interpretować w połączeniu z badaniami obrazowymi, wywiadem klinicznym i badaniem fizykalnym, które mogą pomóc zoptymalizować interdyscyplinarne podejście do kwestii postępowania zarówno z pacjentami onkologicznymi, jak i cierpiącymi z powodu innych niż onkologiczne chorób. Dlaczego podwyższony poziom znaczników nowotworowych to nie wyrok, ile kosztuje badanie markerów i czy jest ono refundowane?

  • Badanie poziomu adrenaliny – jakie są wskazania i ile kosztuje?

    Adrenalina kojarzy się zazwyczaj z ekstremalnymi przeżyciami lub stresem, ale czy można zbadać jej poziom profilaktycznie lub oceniając wyniki laboratoryjne zdiagnozować groźną dla zdrowia chorobę? Otóż można, a czasami nawet trzeba. Jakie są normy adrenaliny w organizmie, jak wygląda badanie jej poziomu i czy od adrenaliny można się uzależnić? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • MCHC – badanie, podwyższone, niskie, interpretacja wyników

    Średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej, czyli erytrocycie, można oznaczyć, wykonując badanie morfologii krwi, co zostanie oznaczone na wyniku skrótem MCHC. Niskie lub wysokie MCHC może wskazywać na szereg zaburzeń, niemniej zazwyczaj nie stanowi samodzielnego parametru, dzięki któremu diagnozuje się chorobę. Jakie są normy MCHC i przyczyny zaburzeń tego wskaźnika? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Chromogranina – badanie markeru, wskazania, normy

    Chromogranina A (CgA) jest białkiem komórek neuroendokrynych i endokrynnych – prawidłowych i nowotworowych. CgA produkowane jest głównie przez komórki chromochłonne w rodzeniu nadnerczy (syntetyzują adrenalinę i noradrenalinę) lub w komórkach trzustki (beta). Naturalnie jego stężenie jest niskie, a właściwości CgA wykorzystuje się jako niespecyficzny (nieprzypisane tylko do jednego rodzaju guza) marker nowotworów neuroendokrynnych (NET). Jak interpretować wyniki badania i czy podwyższony poziom CgA to potwierdzenie rozwoju choroby nowotworowej?

  • Badanie ACTH (kortykotropina) – normy, wskazania, cena

    Kortykotropina, czyli ACTH to hormon, którego poziom rośnie, kiedy spada stężenie hormonu stresu, czyli kortyzolu. Przez wzgląd na zależność występującą między tymi dwoma hormonami, często wskazania do badania poziomu ACTH są analogiczne do wskazań stosowanych przy zlecaniu badania poziomu kortyzolu. Poziom kortykotropiny charakteryzuje się dobową zmiennością, dlatego nie bez znaczenia jest pora dnia, o której oddaje się krew do analizy. Jakie są normy ACTH, ile kosztuje badanie i czy należy je wykonać, będąc na czczo?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij