Przesiewowe badanie słuchu
Ewa Studzińska

Przesiewowe badanie słuchu

Słuch jest zmysłem, który pozwala nam kontaktować się ze światem. Dlatego niezmiernie ważne jest, aby zadbać o niego od momentu narodzin, a nawet wcześniej.

Rozwój cywilizacji spowodował, że rola słuchu znacznie się zwiększyła. Zapewnia nam bezpieczeństwo w środowisku zewnętrznym. Umożliwia kontakty z innymi ludźmi, identyfikuje nasze emocje, pozwala opanować mowę i język. Czyni więc z nas osoby społeczne. A co za tym idzie, decyduje o naszej pozycji społecznej, zawodowej i towarzyskiej. W XX wieku wzrosła rola zawodów wymagających sprawnego głosu (a więc i słuchu , który go kontroluje i bez którego nie opanowalibyśmy mowy), w dużych aglomeracjach nawet do 87,5%, kiedy jeszcze na początku stulecia wynosiła ona ok. 20%. Późno wykryty i nie rehabilitowany niedosłuch spycha więc ludzi do grup społecznych najsłabiej uposażonych, pozbawionych możliwości rozwoju w każdej dziedzinie życia.

Badać jak najwcześniej

Wrodzony niedosłuch statystycznie zdarza się raz na 1000 urodzeń. W 80% spowodowany jest przyczynami genetycznymi, tylko w 20%to niedosłuch nabyty. Nie zawsze ujawnia się w pierwszych tygodniach życia. Około 1% wad słuchu daje o sobie znać w ciągu 2 pierwszych lat życia. Wymusza to konieczność wczesnych badań słuchu zaraz po urodzeniu i ich systematyczną kontynuację przez 24 miesiące. Tak powstała idea przesiewowych badań słuchu. Celem badań przesiewowych jest wyodrębnienie osób dotkniętych daną chorobą lub cechą na tyle wcześnie, aby było możliwe skuteczne jej leczenie lub zapobieganie powstania jej ujemnych następstw.

Zasadniczo są dwa typy badań przesiewowych - powszechne, kiedy bada się całą populację i dotyczące grup ryzyka. Pierwszy wariant, mimo tego, że jest znacznie droższy, został wprowadzony w Polsce. I słusznie, bowiem statystyki pokazują, że częstość występowania niedosłuchu jest sześciokrotnie większa niż niedoczynności gruczołu tarczowego, a piętnastokrotnie częstsza niż fenyloketonurii, monitorowanej w Polsce od lat. Niepokojący jest fakt, że niedosłuch do niedawna w 70% przypadków wykrywali rodzice. Ale wykrywali dosyć późno - tylko u co dziesiątego dziecka działo się to w pierwszym roku życia.

Reakcje na dźwięki a rozwój mowy

Średni wiek wykrycia niedosłuchu wynosi ok. 2 lat, a niedosłuchu średniego stopnia nawet 3 lata. Tymczasem reakcje na dźwięki rejestruje się już około 24 tygodnia życia płodowego. Dwuletnie dziecko powinno dysponować zasobem około 300 słów, a 3 letnie 1000-1500 i znajomością wszystkich części mowy. Budowanie prostego zdania to umiejętność 2 latka, a zdania złożonego 3 latka. Towarzyszy jej znajomość struktur gramatycznych języka. Proces opanowywania mowy kończy się w 7 roku życia, ale 2 pierwsze lata uważa się za tzw. krytyczne dla nabywania tej umiejętności. Jak ważne jest przeprowadzenie przesiewowych badań słuchu niech świadczy fakt, że gaworzenie występuje zarówno u dzieci słyszących jak i niesłyszących. A więc może być mylące dla rodziców i uśpić ich czujność.

Kogo zaliczamy do grupy ryzyka wystąpienia niedosłuchu?

  • noworodki z wagą urodzeniową poniżej 1500 g
  • noworodki z nasiloną żółtaczką o wysokim poziomie bilirubiny
  • dzieci z rodzin, w których występował niedosłuch
  • noworodki u których wystąpiło niedotlenienie w czasie porodu
  • dzieci matek, które w pierwszych trzech miesiącach ciąży chorowały na wirusowe choroby zakaźne (różyczka, grypa lub toxoplazmoza, cytomegalia)
  • noworodki u których zastosowano sztuczną wentylację, które przebywały w oddziale intensywnej opieki medycznej lub podawano im leki mogące uszkodzić narząd słuchu oraz dzieci, które zachorowały na bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

We wszystkich tych przypadkach badanie słuchu jest obligatoryjne. Odstąpienie od takiego postępowania może zaowocować zbyt późnym wykryciem niedosłuchu, a co za tym idzie opóźnieniem rehabilitacji.

Zasady badań przesiewowych słuchu

U dzieci z prawidłowym słuchem kontrole powinno powtarzać się co 6 miesięcy do ukończenia 2 roku życia. Dzieci z nieprawidłowym wynikiem badania muszą mieć kontynuowaną diagnostykę w wyspecjalizowanym ośrodku audiologicznym. Pierwszy wynik badania słuchu, wykonanego w oddziale noworodkowym wciągu 48 godzin po urodzeniu w przypadku dzieci zdrowych, jeżeli jest nieprawidłowy, nie musi oznaczać niedosłuchu. Należy pamiętać, że zawsze istnieje pewna liczba wyników fałszywie dodatnich, które w dalszej diagnostyce są korygowane jako prawidłowe. Nie jest to więc wyrok, ale podejrzenie wymagające weryfikacji.

Liczy się czas

Prawidłowe słyszenie decyduje o możliwości opanowania mowy i języka i to ogranicza nas w czasie. Długoletnie obserwacje, doprowadziły do wniosków, że im wcześniej (tzn. w pierwszym półroczu życia dziecka z ubytkiem słuchu) zastosuje się aparaty słuchowe i rozpocznie rehabilitację, tym lepsze są jej efekty w postaci opanowania mowy. Dlatego też przyjęto założenia, że niedosłuch należy wykryć i zdiagnozować w ciągu 6 miesięcy życia, aby móc dobrać i ustawić aparaty słuchowe oraz rozpocząć rehabilitację pod kierunkiem logopedy. Niezbędna jest także współpraca psychologa, a w perspektywie pedagoga. Nowoczesne techniki operacyjne pozwalają u niektórych pacjentów dokonywać tzw. wszczepów ślimakowych. W tych przypadkach założenie aparatu słuchowego w 6 miesiącu życia i rehabilitacja są także niezbędne. Implanty znajdują zastosowanie u dzieci około 2 roku życia. Wymagany jest jednak trening w klasycznych aparatach słuchowych poprzedzający zabieg operacyjny.

Co osiągnięto w ramach programu?

Polski program badań przesiewowych słuchu funkcjonuje od 2002 roku. Przyjęta wersja jest wariantem droższym, gdyż obejmuje wszystkie noworodki, rodzące się w naszym kraju. Od początku działania programu zbadano ponad 400 000 dzieci. Efektywność metody wyniosła w 2003 roku 98%. Na terenie kraju działa 60 ośrodków referencyjnych II i III stopnia rozmieszczonych dosyć równomiernie tak , aby dotarcie do nich nie nastręczało trudności. Obniżył się wiek wykrywania i aparatownia w przypadku niedosłuchów wrodzonych. Zmniejszyła się liczba wyników fałszywie dodatnich. Częstość występowania niedosłuchu w Polsce nie odbiega od podobnych statystyk krajów europejskich.

Nic nie zastąpi profilaktyki

Stare powiedzenie mówi: "lepiej zapobiegać niż leczyć". Program wczesnego wykrywania i leczenia wad słuchu jest realizacją tej idei. Nie należy jednak zapominać o innych działaniach takich jak szczepienia ochronne, poradnictwo genetyczne, ograniczenie stosowania środków uszkadzających narząd słuchu czy działaniach edukacyjnych. Wszystkie one mogą zmniejszyć częstość pojawiania się niedosłuchu u naszych dzieci.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Grupa krwi – badanie. Jak przebiega oznaczenie grupy krwi? Co to jest grupa krwi i czynnik Rh?

    Każdy powinien znać swoją grupę krwi. To badanie pozwala oszczędzić cenny czas w sytuacjach, w których potrzebna jest bardzo szybka reakcja ze strony lekarzy oddziałów ratunkowych, którzy decydują się na przetoczenie pacjentowi utraconej w wyniku nieszczęśliwego zdarzenia krwi. Nie tylko w przypadku ewentualnych urazów znajomość tego niezmiennego przez całego życie parametru jest niezbędna. Oznaczenie grupy krwi i czynnika Rh zleca się także w wielu innych sytuacjach. Jakie to sytuacje, jak wygląda badanie grupy krwi oraz co to jest „krewkarta"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa – badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Powstała aplikacja na smartfona, która wykrywa anemię. Jak działa?

    Obecnie złotym standardem diagnozowania niedokrwistości jest morfologia krwi. Naukowcy z Brown University i Rhode Island Hospital w Stanach Zjednoczonych opracowali metodę diagnostyczną, która nie wymaga pobierania krwi od pacjenta. Co więcej, badanie może zostać przeprowadzone samodzielnie, w warunkach domowych. Algorytm jest w stanie określić, czy ktoś cierpi na anemię, na podstawie zdjęcie zrobionego smartfonem. 

  • Testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski. Jak podnieść poziom androgenu?

    Jedno z najczęściej wpisywanych zapytań w wyszukiwarki internetowe to „jak podnieść poziom testosteronu?". Zainteresowanie tym tematem jest wysokie zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Panowie poziomem testosteronu interesuję się zazwyczaj o okresie po 40. roku życia lub wówczas, kiedy chcą szybko osiągnąć swój cel wiązany z budowaniem masy mięśniowej i redukcją tkanki tłuszczowej. Panie badają stężenie testosteronu, kiedy zauważają zaburzenia miesiączkowania, uporczywy trądzik lub owłosienie w nietypowych miejscach na ciele. Jakie są inne objawy zaburzeń gospodarki testosteronowej, jakie są normy testosteronu we krwi dla mężczyzn i kobiet? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Artroskopia kolana – jakie są wskazania do zabiegu artroskopowego kolana? Rehabilitacja po artroskopii

    Artroskopia kolana to małoinwazyjny zabieg, zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy. Jego zastosowanie zwiększa komfort pacjenta (w porównaniu z tradycyjną operacją), prowadzi do szybszego powrotu do sprawności, zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych oraz okres hospitalizacji. Artroskopia polega na oglądaniu wnętrza stawu kolanowego za pomocą endoskopu wprowadzanego przez niewielkie nacięcie na skórze. Dowiedz się, jakie są wskazania do operacji kolana tą metodą.

  • Wolny testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski

    Badanie poziomu wolnego testosteronu jest zlecane w przypadku potwierdzenia lub wykluczenia wielu zaburzeń hormonalnych, które mogą objawiać się różnie u kobiet i inaczej u mężczyzn. Oznaczenie poziomu FTST wykonuje się również wówczas, kiedy wynik badania całkowitego testosteronu znajduje się poza zakresem norm laboratoryjnych. Wydzielanie hormonu zależy od prawidłowej pracy jajników lub jąder, nadnerczy, przysadki i podwzgórza. Czy do zbadania poziomu wolnego testosteronu trzeba być na czczo, jakie są normy dla kobiet i mężczyzn, kiedy zachodzi konieczność dodatkowej suplementacji testosteronem i jak bezpiecznie przejść przez ten proces? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij