Przesiewowe badanie słuchu
Ewa Studzińska

Przesiewowe badanie słuchu

Słuch jest zmysłem, który pozwala nam kontaktować się ze światem. Dlatego niezmiernie ważne jest, aby zadbać o niego od momentu narodzin, a nawet wcześniej.

Rozwój cywilizacji spowodował, że rola słuchu znacznie się zwiększyła. Zapewnia nam bezpieczeństwo w środowisku zewnętrznym. Umożliwia kontakty z innymi ludźmi, identyfikuje nasze emocje, pozwala opanować mowę i język. Czyni więc z nas osoby społeczne. A co za tym idzie, decyduje o naszej pozycji społecznej, zawodowej i towarzyskiej. W XX wieku wzrosła rola zawodów wymagających sprawnego głosu (a więc i słuchu , który go kontroluje i bez którego nie opanowalibyśmy mowy), w dużych aglomeracjach nawet do 87,5%, kiedy jeszcze na początku stulecia wynosiła ona ok. 20%. Późno wykryty i nie rehabilitowany niedosłuch spycha więc ludzi do grup społecznych najsłabiej uposażonych, pozbawionych możliwości rozwoju w każdej dziedzinie życia.

Badać jak najwcześniej

Wrodzony niedosłuch statystycznie zdarza się raz na 1000 urodzeń. W 80% spowodowany jest przyczynami genetycznymi, tylko w 20%to niedosłuch nabyty. Nie zawsze ujawnia się w pierwszych tygodniach życia. Około 1% wad słuchu daje o sobie znać w ciągu 2 pierwszych lat życia. Wymusza to konieczność wczesnych badań słuchu zaraz po urodzeniu i ich systematyczną kontynuację przez 24 miesiące. Tak powstała idea przesiewowych badań słuchu. Celem badań przesiewowych jest wyodrębnienie osób dotkniętych daną chorobą lub cechą na tyle wcześnie, aby było możliwe skuteczne jej leczenie lub zapobieganie powstania jej ujemnych następstw.

Zasadniczo są dwa typy badań przesiewowych - powszechne, kiedy bada się całą populację i dotyczące grup ryzyka. Pierwszy wariant, mimo tego, że jest znacznie droższy, został wprowadzony w Polsce. I słusznie, bowiem statystyki pokazują, że częstość występowania niedosłuchu jest sześciokrotnie większa niż niedoczynności gruczołu tarczowego, a piętnastokrotnie częstsza niż fenyloketonurii, monitorowanej w Polsce od lat. Niepokojący jest fakt, że niedosłuch do niedawna w 70% przypadków wykrywali rodzice. Ale wykrywali dosyć późno - tylko u co dziesiątego dziecka działo się to w pierwszym roku życia.

Reakcje na dźwięki a rozwój mowy

Średni wiek wykrycia niedosłuchu wynosi ok. 2 lat, a niedosłuchu średniego stopnia nawet 3 lata. Tymczasem reakcje na dźwięki rejestruje się już około 24 tygodnia życia płodowego. Dwuletnie dziecko powinno dysponować zasobem około 300 słów, a 3 letnie 1000-1500 i znajomością wszystkich części mowy. Budowanie prostego zdania to umiejętność 2 latka, a zdania złożonego 3 latka. Towarzyszy jej znajomość struktur gramatycznych języka. Proces opanowywania mowy kończy się w 7 roku życia, ale 2 pierwsze lata uważa się za tzw. krytyczne dla nabywania tej umiejętności. Jak ważne jest przeprowadzenie przesiewowych badań słuchu niech świadczy fakt, że gaworzenie występuje zarówno u dzieci słyszących jak i niesłyszących. A więc może być mylące dla rodziców i uśpić ich czujność.

Polecane dla Ciebie

Kogo zaliczamy do grupy ryzyka wystąpienia niedosłuchu?

  • noworodki z wagą urodzeniową poniżej 1500 g
  • noworodki z nasiloną żółtaczką o wysokim poziomie bilirubiny
  • dzieci z rodzin, w których występował niedosłuch
  • noworodki u których wystąpiło niedotlenienie w czasie porodu
  • dzieci matek, które w pierwszych trzech miesiącach ciąży chorowały na wirusowe choroby zakaźne (różyczka, grypa lub toxoplazmoza, cytomegalia)
  • noworodki u których zastosowano sztuczną wentylację, które przebywały w oddziale intensywnej opieki medycznej lub podawano im leki mogące uszkodzić narząd słuchu oraz dzieci, które zachorowały na bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

We wszystkich tych przypadkach badanie słuchu jest obligatoryjne. Odstąpienie od takiego postępowania może zaowocować zbyt późnym wykryciem niedosłuchu, a co za tym idzie opóźnieniem rehabilitacji.

Zasady badań przesiewowych słuchu

U dzieci z prawidłowym słuchem kontrole powinno powtarzać się co 6 miesięcy do ukończenia 2 roku życia. Dzieci z nieprawidłowym wynikiem badania muszą mieć kontynuowaną diagnostykę w wyspecjalizowanym ośrodku audiologicznym. Pierwszy wynik badania słuchu, wykonanego w oddziale noworodkowym wciągu 48 godzin po urodzeniu w przypadku dzieci zdrowych, jeżeli jest nieprawidłowy, nie musi oznaczać niedosłuchu. Należy pamiętać, że zawsze istnieje pewna liczba wyników fałszywie dodatnich, które w dalszej diagnostyce są korygowane jako prawidłowe. Nie jest to więc wyrok, ale podejrzenie wymagające weryfikacji.

Liczy się czas

Prawidłowe słyszenie decyduje o możliwości opanowania mowy i języka i to ogranicza nas w czasie. Długoletnie obserwacje, doprowadziły do wniosków, że im wcześniej (tzn. w pierwszym półroczu życia dziecka z ubytkiem słuchu) zastosuje się aparaty słuchowe i rozpocznie rehabilitację, tym lepsze są jej efekty w postaci opanowania mowy. Dlatego też przyjęto założenia, że niedosłuch należy wykryć i zdiagnozować w ciągu 6 miesięcy życia, aby móc dobrać i ustawić aparaty słuchowe oraz rozpocząć rehabilitację pod kierunkiem logopedy. Niezbędna jest także współpraca psychologa, a w perspektywie pedagoga. Nowoczesne techniki operacyjne pozwalają u niektórych pacjentów dokonywać tzw. wszczepów ślimakowych. W tych przypadkach założenie aparatu słuchowego w 6 miesiącu życia i rehabilitacja są także niezbędne. Implanty znajdują zastosowanie u dzieci około 2 roku życia. Wymagany jest jednak trening w klasycznych aparatach słuchowych poprzedzający zabieg operacyjny.

Co osiągnięto w ramach programu?

Polski program badań przesiewowych słuchu funkcjonuje od 2002 roku. Przyjęta wersja jest wariantem droższym, gdyż obejmuje wszystkie noworodki, rodzące się w naszym kraju. Od początku działania programu zbadano ponad 400 000 dzieci. Efektywność metody wyniosła w 2003 roku 98%. Na terenie kraju działa 60 ośrodków referencyjnych II i III stopnia rozmieszczonych dosyć równomiernie tak , aby dotarcie do nich nie nastręczało trudności. Obniżył się wiek wykrywania i aparatownia w przypadku niedosłuchów wrodzonych. Zmniejszyła się liczba wyników fałszywie dodatnich. Częstość występowania niedosłuchu w Polsce nie odbiega od podobnych statystyk krajów europejskich.

Nic nie zastąpi profilaktyki

Stare powiedzenie mówi: "lepiej zapobiegać niż leczyć". Program wczesnego wykrywania i leczenia wad słuchu jest realizacją tej idei. Nie należy jednak zapominać o innych działaniach takich jak szczepienia ochronne, poradnictwo genetyczne, ograniczenie stosowania środków uszkadzających narząd słuchu czy działaniach edukacyjnych. Wszystkie one mogą zmniejszyć częstość pojawiania się niedosłuchu u naszych dzieci.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG jąder – jak wygląda badanie? Jak się do niego przygotować?

    Wykonanie USG jąder pozwala ocenić zarówno stan jąder, najądrzy, jak i całej moszny. Jest bardzo pomocnym badaniem w sytuacji podejrzenia chorób jąder, takich jak żylaki powózka nasiennego, guz jądra, skręt i przyczepka jądra czy wodniaki. Ultrasonografia to metoda ogólnie dostępna, pozwalającą na szybką diagnozę niepokojących objawów męskiej strefy intymnej oraz na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Jak wygląda USG jąder i jak się do niego przygotować?

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij