Mammografia i ultrasonografia
Michał Posmykiewicz

Mammografia i ultrasonografia

Mammografia jest badaniem stosowanym od trzydziestu lat i nadal zajmuje najważniejsze miejsce w diagnozowaniu raka piersi.

Jest to badanie stosunkowo dokładne i bezpieczne, które co prawda nie wyleczy z raka, ale może uratować życie, umożliwiając wczesne rozpoznanie. Udowodniono, że wykonywanie kontrolnego mammografu w sugerowanych terminach zmniejsza ryzyko śmierci z powodu raka piersi o około 35%. Wczesne zdiagnozowanie raka piersi przynosi często dodatkową korzyść w postaci mniej rozległego zabiegu.

Wykonanie mammografii zlecane jest raz na 2 lata po 49 roku życia

Należy oczywiście pamiętać o tym, że mammografia nie jest badaniem nieomylnym. Może się zdarzyć, że guz nie zostanie uwidoczniony na zdjęciu. Niedoskonałość może występować także w drugą stronę. Czasem zdarza się, że zmiana na mammografii wygląda na złośliwą, a w dalszym etapie diagnostyki okazuję się guzem łagodnym. Ponadto u młodszych kobiet gęstość piersi z uwagi na zawartość tkanki gruczołowej utrudnia odczytanie wyniku badania mammograficznego. Dlatego przed 40. rokiem życia jako badanie kontrolne zdecydowanie lepsze jest badanie USG. Dodatkowo w okresie rozrodczym ultrasonografia jest badaniem bezpieczniejszym.

•    Mammografia może uratować Twoje życie. 
•    Mammografia to badanie szybkie i bezpieczne. 
•    Na wizytę u lekarza przynieś swoje stare wyniki dla porównania, także wyniki innych badań, jak USG. 
•    Mammografia jest potężnym narzędziem w walce z rakiem piersi, ale nie nieomylnym, dlatego badaj swoje piersi i regularnie odwiedzaj lekarza. 

Zmiany łagodne, które można uwidocznić w mammogramie

Zwapnienia Widoczne są pod postacią drobnych plamek. Mogą występować pod postacią zmian łagodnych, ale mogą być objawem wczesnego stadium raka. W badaniu ręką nie są wyczuwalne.
Torbiele Są to torebki wypełnione płynem i przeważnie nie są związane z rakiem piersi. W celu odróżnienia zmiany litej od torbieli dokładniejszym badaniem jest ultrasonografia.
Włókniaki (gruczolakowłókniaki) To zwykle okrągłe, dobrze widoczne, dobrze odgraniczone guzki w obrębie piersi. Są to zmiany łagodne, ale ze względu na to, że nie cofają się, a mogą rosnąć i by mieć całkowitą pewność, że jest to niegroźny guzek, zwykle są usuwane. Są to zmiany, które często tworzą się u młodych kobiet.

Czy do badania mammograficznego należy sie jakoś specjalnie przygotowywać?

Nie. Wykonanie badania mammograficznego absolutnie nie wymaga ze strony pacjentki żadnego specjalnego przygotowania. Warto jedynie pamiętać o tym, aby w dniu badania nie smarować górnej połowy ciała żadnym kremem ani balsamem. Nie należy też stosować żadnych środków przeciwko nadmiernemu poceniu się, jak dezodoranty i talk. Jeśli wcześniej kobieta miała już wykonywana mammografie lub też usg piersi, zawsze warto na kolejne badanie stawić się ze starymi wynikami, po to, aby opisujący wynik badania lekarz mógł go porównać z poprzednimi wynikami. 

Jak wygląda sam przebieg badania mammograficznego?

Badanie mammograficzne przeprowadza się w pozycji stojącej. Technik wykonujący badanie układa pierś kobiety na podstawce i dociska ją z góry i z boku plastikową płytką. Takie postępowanie jest konieczne po to, aby uzyskać dokładny obraz piersi oraz zastosować najmniejszą możliwą dawkę promieniowania rentgenowskiego. Następnie wykonywane jest zdjęcie radiologiczne. W czasie badania zawsze od razu ocenia się obydwie piersi pacjentki. 

Jakie są wskazania do wykonywania mammografii? 

Każda kobieta po 40 roku życia powinna wykonywać to badanie jako badanie profilaktyczne w celu szybkiego zdiagnozowania ewentualnego raka sutka. Ponadto, badanie to powinno być też wykonywane u kobiet, u których w rodzinnie wcześniej zdiagnozowano przypadki raka piersi. Wskazaniem do mammografii jest też obserwowany wyciek z brodawki sutkowej, jak również znaczna różnica w budowie i kształcie piersi lewej i prawej. Dodatkowo, mammografia jest też badaniem kontrolnym po leczeniu guza piersi. 

Ultrasonografia

Technika ultrasonograficzna wykorzystuje zjawisko odbijania fal dźwiękowych o wysokiej częstotliwości. USG piersi jest najlepszym badaniem do odróżnienia zmiany o stałej konsystencji od torbieli wypełnionej płynem. Gorzej uwidocznią się natomiast zwapnienia, ani nie da się zdecydowanie powiedzieć czy dana zmiana lita jest rakiem czy nie.

USG jest zalecane u młodych kobiet zamiast mammografii, ponieważ mają one gęstą, gruczołową strukturę piersi i obraz mammograficzny jest na ogół nieczytelny.

Badanie USG jest także wykorzystane powszechnie przy wykonywaniu biopsji, by wprowadzana igła trafiła dokładnie w podejrzaną zmianę.

Jakie są wskazania do wykonywania usg piersi? 

Tak naprawdę każda kobieta po ukończeniu 30 roku życia powinna raz do roku profilaktycznie zafundować sobie takie badanie. Badanie usg piersi może wykonać zarówno lekarz ginekolog, jak i onkolog oraz radiolog. W przypadku ginekologa i onkologa ważne jest, aby lekarz posiadał certyfikat Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego, bowiem wiadomo wtedy, iż ma on pełne kwalifikacje do wykonywania tego badania. Ponadto, wskazaniem do wykonywania usg piersi są również częste i nawracające bóle piersi, które nie mają związku z cyklem miesięcznym. Kolejnym wskazaniem do wykonania usg sutków jest obserwowany przez kobietę wyciek z brodawki sutkowej lub też zmiana, którą kobieta wyczuła w gruczole piersiowym w czasie comiesięcznego samobadania piersi. Badaniu usg piersi powinny też regularnie poddawać się kobiety, u których w rodzinie wcześniej stwierdzono występowanie raka sutka oraz jeśli wcześniej u kobiety zdiagnozowano w piersi jakakolwiek zmianę łagodną- wtedy też usg traktowane jest jako badanie kontrolne. Jeszcze jednym wskazaniem do wykonywania usg piersi jest stosowanie przez kobietę hormonalnej terapii zastępczej. 

Czy do badania usg piersi należy się jakoś specjalnie przygotować? Jak długo trwa takie badanie?

Do badania usg piersi nie trzeba sie specjalnie przygotowywać, absolutnie nie trzeba stawiać się na nie na czczo. Najlepiej, jeśli badanie jest przeprowadzane w sposób planowy i nie ma związku z nagłym wyczuciem przez kobietę u siebie guzka w piersi, jest zgłosić się na nie pomiędzy pierwszym a dziesiątym dniem cyklu miesięcznego lub też według wskazań swojego lekarza prowadzącego. Samo badanie nie trwa długo, bowiem średni czas jego wykonywania to zwykle około 15-20 minut. Lekarz smaruje piersi specjalnym żelem do badania usg i następnie przystawia do piersi głowice i dokładnie ogląda obydwa sutki. Ponadto, lekarz bada również obydwa doły pachowe, aby ocenić, jak wyglądają położone w nich węzły chłonne (czy nie doszło do ich powiększenia się). 

Należy pamiętać, że USG i mammografia nie są badaniami równorzędnymi, nie można też powiedzieć, że jedno jest lepsze albo gorsze. Są to różne techniki ze swoimi wskazaniami w odpowiednich sytuacjach.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

    Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • anty-TPO – norma, wysokie, niskie. Kiedy należy wykonać oznaczenie aTPO? Cena i skierowanie na badanie

    Badanie poziomu anty-TPO, czyli autoprzeciwciał skierowanych przeciwko peroksydazie tarczycowej, najczęściej zleca się pacjentkom, u których podejrzewa się chorobę autoimmunologiczną tarczycy, jaką jest np. Hashimoto. W celu sprawdzenia tego parametru należy w laboratoryjnym punkcie pobrań oddać krew o dowolnej porze dnia, bez konieczności bycia na czczo. Najczęściej anty-TPO oznacza się wraz z określeniem poziomu innych parametrów hormonalnych należących do tzw. panelu tarczycowego, czyli TSH, FT3 i FT4, anty-TG i TG. Ile kosztuje badanie anty-TPO i jakie są jego normy? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny (MRI) nadgarstka – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny nadgarstka to bezbolesne i nieinwazyjne badanie obrazowe, które wykonuje się najczęsciej wówczas, kiedy dojdzie do urazu tego obszaru. Dotyczy to zarówno kości, jak i ścięgien nadgarstka. MRI może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem kontrastu lub bez środka cieniującego. Do wykonania rezonansu magnetycznego konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, a samo prześwietlenie może być refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak wygląda MR nadgarstka, ile kosztuje i czy do badania przystępuje się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT4 – normy, za wysokie, za niskie. Jak interpretować wyniki badania?

    Badanie poziomu FT4 (tyroksyny) jest oznaczeniem hormonalnym, które pozwala ocenić, czy tarczyca działa prawidłowo. Aby właściwie zinterpretować wyniki FT4, należy dokonać porównania jego wartości z FT3 – trójjodotyroniną i TSH – hormon tyreotropowy. Tyroksyna jest jednym z tzw. hormonów aktywności życiowej, ponieważ dociera do każdej komórki ciała, przez co wpływa na szereg procesów fizjologicznych determinujących stan zdrowia. Czy do badania FT4 trzeba być na czczo i które niepokojące objawy wynikające z zaburzeń pracy tarczycy powinny zostać poddane ocenie, poprzez badanie poziomu tyroksyny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT3 – badanie, za wysokie, poniżej normy. Jakie są wskazania do oznaczenia i jak interpretrować wyniki?

    Badanie poziomu FT3 jest jednym z podstawowych oznaczeń hormonalnych krwi, które należy wykonać przy podejrzeniu choroby tarczycy. Nie ma znaczenia, czy objawy wskazują na nadczynność gruczołu czy też na jego niedoczynność, ponieważ w obu przypadkach wskazane jest wykonanie analizy tego stężenia. Badanie najczęściej towarzyszy ocenie innych hormonów oraz obliczeniu stosunku FT3 do FT4 (tzw. konwersji trójjodotryoniny do tyroksyny) i porównaniu tychże do poziomu TSH. Jak należy się przygotować do badania, czy do pobrania krwi trzeba być na czczo oraz na co wskazuje podwyższony i obniżony poziom FT3? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG stawu łokciowego – projekcje i cena prześwietlenia łokcia. Jak interpretować opis rentgenu?

    Badanie rentgenowskie stawu łokciowego wykonywane jest najczęściej w sytuacji jego urazu. W obszarze łokcia przyczepiają się mięśnie, które są zaangażowane zarówno w prostowanie, jak i zginanie przedramienia, nadgarstka i palców. Jest to staw zawiasowy, który jest narażony na wiele urazów, takich jak złamanie, skręcenie i zwichnięcie. Jedną z obrazowych metod diagnostycznych jest wykonanie prześwietlania łokcia. Jak się przygotować do badania i ile kosztuje RTG stawu łokciowego? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij