Mammografia i ultrasonografia
Michał Posmykiewicz

Mammografia i ultrasonografia

Mammografia jest badaniem stosowanym od trzydziestu lat i nadal zajmuje najważniejsze miejsce w diagnozowaniu raka piersi.

Jest to badanie stosunkowo dokładne i bezpieczne, które co prawda nie wyleczy z raka, ale może uratować życie, umożliwiając wczesne rozpoznanie. Udowodniono, że wykonywanie kontrolnego mammografu w sugerowanych terminach zmniejsza ryzyko śmierci z powodu raka piersi o około 35%. Wczesne zdiagnozowanie raka piersi przynosi często dodatkową korzyść w postaci mniej rozległego zabiegu.

Wykonanie mammografii zlecane jest raz na 2 lata po 49 roku życia

Należy oczywiście pamiętać o tym, że mammografia nie jest badaniem nieomylnym. Może się zdarzyć, że guz nie zostanie uwidoczniony na zdjęciu. Niedoskonałość może występować także w drugą stronę. Czasem zdarza się, że zmiana na mammografii wygląda na złośliwą, a w dalszym etapie diagnostyki okazuję się guzem łagodnym. Ponadto u młodszych kobiet gęstość piersi z uwagi na zawartość tkanki gruczołowej utrudnia odczytanie wyniku badania mammograficznego. Dlatego przed 40. rokiem życia jako badanie kontrolne zdecydowanie lepsze jest badanie USG. Dodatkowo w okresie rozrodczym ultrasonografia jest badaniem bezpieczniejszym.

•    Mammografia może uratować Twoje życie. 
•    Mammografia to badanie szybkie i bezpieczne. 
•    Na wizytę u lekarza przynieś swoje stare wyniki dla porównania, także wyniki innych badań, jak USG. 
•    Mammografia jest potężnym narzędziem w walce z rakiem piersi, ale nie nieomylnym, dlatego badaj swoje piersi i regularnie odwiedzaj lekarza. 

Zmiany łagodne, które można uwidocznić w mammogramie

Zwapnienia Widoczne są pod postacią drobnych plamek. Mogą występować pod postacią zmian łagodnych, ale mogą być objawem wczesnego stadium raka. W badaniu ręką nie są wyczuwalne.
Torbiele Są to torebki wypełnione płynem i przeważnie nie są związane z rakiem piersi. W celu odróżnienia zmiany litej od torbieli dokładniejszym badaniem jest ultrasonografia.
Włókniaki (gruczolakowłókniaki) To zwykle okrągłe, dobrze widoczne, dobrze odgraniczone guzki w obrębie piersi. Są to zmiany łagodne, ale ze względu na to, że nie cofają się, a mogą rosnąć i by mieć całkowitą pewność, że jest to niegroźny guzek, zwykle są usuwane. Są to zmiany, które często tworzą się u młodych kobiet.

Czy do badania mammograficznego należy sie jakoś specjalnie przygotowywać?

Nie. Wykonanie badania mammograficznego absolutnie nie wymaga ze strony pacjentki żadnego specjalnego przygotowania. Warto jedynie pamiętać o tym, aby w dniu badania nie smarować górnej połowy ciała żadnym kremem ani balsamem. Nie należy też stosować żadnych środków przeciwko nadmiernemu poceniu się, jak dezodoranty i talk. Jeśli wcześniej kobieta miała już wykonywana mammografie lub też usg piersi, zawsze warto na kolejne badanie stawić się ze starymi wynikami, po to, aby opisujący wynik badania lekarz mógł go porównać z poprzednimi wynikami. 

Jak wygląda sam przebieg badania mammograficznego?

Badanie mammograficzne przeprowadza się w pozycji stojącej. Technik wykonujący badanie układa pierś kobiety na podstawce i dociska ją z góry i z boku plastikową płytką. Takie postępowanie jest konieczne po to, aby uzyskać dokładny obraz piersi oraz zastosować najmniejszą możliwą dawkę promieniowania rentgenowskiego. Następnie wykonywane jest zdjęcie radiologiczne. W czasie badania zawsze od razu ocenia się obydwie piersi pacjentki. 

Jakie są wskazania do wykonywania mammografii? 

Każda kobieta po 40 roku życia powinna wykonywać to badanie jako badanie profilaktyczne w celu szybkiego zdiagnozowania ewentualnego raka sutka. Ponadto, badanie to powinno być też wykonywane u kobiet, u których w rodzinnie wcześniej zdiagnozowano przypadki raka piersi. Wskazaniem do mammografii jest też obserwowany wyciek z brodawki sutkowej, jak również znaczna różnica w budowie i kształcie piersi lewej i prawej. Dodatkowo, mammografia jest też badaniem kontrolnym po leczeniu guza piersi. 

Ultrasonografia

Technika ultrasonograficzna wykorzystuje zjawisko odbijania fal dźwiękowych o wysokiej częstotliwości. USG piersi jest najlepszym badaniem do odróżnienia zmiany o stałej konsystencji od torbieli wypełnionej płynem. Gorzej uwidocznią się natomiast zwapnienia, ani nie da się zdecydowanie powiedzieć czy dana zmiana lita jest rakiem czy nie.

USG jest zalecane u młodych kobiet zamiast mammografii, ponieważ mają one gęstą, gruczołową strukturę piersi i obraz mammograficzny jest na ogół nieczytelny.

Badanie USG jest także wykorzystane powszechnie przy wykonywaniu biopsji, by wprowadzana igła trafiła dokładnie w podejrzaną zmianę.

Jakie są wskazania do wykonywania usg piersi? 

Tak naprawdę każda kobieta po ukończeniu 30 roku życia powinna raz do roku profilaktycznie zafundować sobie takie badanie. Badanie usg piersi może wykonać zarówno lekarz ginekolog, jak i onkolog oraz radiolog. W przypadku ginekologa i onkologa ważne jest, aby lekarz posiadał certyfikat Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego, bowiem wiadomo wtedy, iż ma on pełne kwalifikacje do wykonywania tego badania. Ponadto, wskazaniem do wykonywania usg piersi są również częste i nawracające bóle piersi, które nie mają związku z cyklem miesięcznym. Kolejnym wskazaniem do wykonania usg sutków jest obserwowany przez kobietę wyciek z brodawki sutkowej lub też zmiana, którą kobieta wyczuła w gruczole piersiowym w czasie comiesięcznego samobadania piersi. Badaniu usg piersi powinny też regularnie poddawać się kobiety, u których w rodzinie wcześniej stwierdzono występowanie raka sutka oraz jeśli wcześniej u kobiety zdiagnozowano w piersi jakakolwiek zmianę łagodną- wtedy też usg traktowane jest jako badanie kontrolne. Jeszcze jednym wskazaniem do wykonywania usg piersi jest stosowanie przez kobietę hormonalnej terapii zastępczej. 

Czy do badania usg piersi należy się jakoś specjalnie przygotować? Jak długo trwa takie badanie?

Do badania usg piersi nie trzeba sie specjalnie przygotowywać, absolutnie nie trzeba stawiać się na nie na czczo. Najlepiej, jeśli badanie jest przeprowadzane w sposób planowy i nie ma związku z nagłym wyczuciem przez kobietę u siebie guzka w piersi, jest zgłosić się na nie pomiędzy pierwszym a dziesiątym dniem cyklu miesięcznego lub też według wskazań swojego lekarza prowadzącego. Samo badanie nie trwa długo, bowiem średni czas jego wykonywania to zwykle około 15-20 minut. Lekarz smaruje piersi specjalnym żelem do badania usg i następnie przystawia do piersi głowice i dokładnie ogląda obydwa sutki. Ponadto, lekarz bada również obydwa doły pachowe, aby ocenić, jak wyglądają położone w nich węzły chłonne (czy nie doszło do ich powiększenia się). 

Należy pamiętać, że USG i mammografia nie są badaniami równorzędnymi, nie można też powiedzieć, że jedno jest lepsze albo gorsze. Są to różne techniki ze swoimi wskazaniami w odpowiednich sytuacjach.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona

    Cholinoesterazy to enzymy, które są syntezowane głównie w wątrobie, trzustce, mięśniach i mózgu. Badanie poziomu tych białek zaleca się osobom, u których planuje się zabiegi operacyjne oraz wśród tych, którzy regularnie zażywają antydepresanty czy leki przeciwdrgawkowe. Obniżenie poziomu cholinoesterazy możne nastąpić na skutek wystąpienia szeregu chorób wątroby, ale także zatrucia pestycydami czy w trakcie ciąży. Z kolei podwyższenie poziomu tych enzymów obserwuje się u osób otyłych, z problemem alkoholowym i cukrzyków. Ile kosztuje oznaczenie cholinoesterazy, czy na badanie należy stawić się na czczo i czy konieczne jest posiadanie skierowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

    Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytologia – wskazania do badania cytologicznego. Jak interpretować wyniki cytologii szyjki macicy?

    Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. 

  • RTG stopy – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena prześwietlenia

    RTG stopy wykonywany jest najczęściej w przypadku urazu lub stanu zapalnego tego obszaru. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia z użyciem promieniowania jonizującego jest ciążą. Rentgen stopy jest badaniem, na które można się zgłosić jedynie ze skierowaniem lekarskim. Wskazaniami do badania są także objawy miejscowe w postaci ostrego bólu, obrzęku czy zaczerwienienia stopy. Jak się przygotować do prześwietlenia stopy, ile trwa badanie i co oznaczają pojęcia „szczelina złamania", „całkowity zrost" lub „jądro kostnienia"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij