Jaki jest prawidłowy kolor moczu?

Oddawanie moczu jest naturalną potrzebą, którą realizujemy kilka razy dziennie. Kolor moczu może być także wyznacznikiem stanu naszego zdrowia, rodzaju spożywanych leków oraz składu naszej diety. Co więc może oznaczać zmiana jego barwy?

Jaki kolor moczu jest dobry, prawidłowy?

W warunkach standardowych mocz jest przezroczystym płynem o jasnym, słomkowożółtym zabarwieniu i lekkim zapachu amoniaku. Jego barwa oraz zapach mogą różnić się zależnie od diety, objętości oraz rodzaju spożywanych płynów. Ponadto mocz poranny – z uwagi na jego naturalne zagęszczenie – ma ciemniejszą barwę i intensywniejszy zapach.

Co ma wpływ na kolor moczu?

Na barwę moczu ma wpływ nasza dieta, zażywane leki lub stany chorobowe związane nie tylko z chorobami nerek i pęcherza. W naszej diecie na barwę moczu wpływają między innymi buraki, botwina, jagody, jeżyny, marchew, rabarbar i szparagi. Ponadto stosowane leki również mogą prowadzić do zmiany koloru moczu. Wśród najczęściej stosowanych leków wymienić można witaminy z grupy B, warfarynę, lewodopę, metronidazol, nifurantoinę czy suplementy żelaza.

Jakie są kolory moczu?

Bardzo jasny, rozcieńczony mocz

Przyczyną może być spożycie dużych ilości wody, a tak jasny kolor moczu będzie wynikać po prostu z jego rozcieńczenia. Z przyczyn zdrowotnych wymienić można tzw. moczówkę prostą, która wynika z upośledzonej zdolności organizmu do zagęszczania moczu. Pacjenci skarżą się na ogromne pragnienie, postępujące odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. W przypadku tej jednostki chorobowej wydalanie moczu może osiągać 25 litrów na dobę.

Ciemnożółty, gesty mocz

Ciemniejsza barwa charakteryzuje mocz oddawany rano, gdyż w nocy naturalnie dochodzi do jego zagęszczenia. Ponadto drugą najczęstszą przyczyną takiej zmiany wyglądu moczu jest przyjmowanie zbyt małej objętości płynów lub odwodnienie spowodowane wymiotami lub biegunką.

Różowy/czerwony kolor moczu

W pierwszej kolejności należy wykluczyć przyczynę wynikającą ze spożycia w ostatnich kilku lub kilkunastu godzinach potraw zawierających buraki, botwinkę, jagody czy jeżyny. Jeśli objawy nie ustąpią po zmianie diety lub żadne z wymienionych warzyw i owoców nie zostało spożyte w ostatnim czasie, należy niezwłocznie udać się do lekarza. Czerwone lub różowe zabarwienie moczu świadczyć może o krwiomoczu lub krwinkomoczu, który występuje w przypadku zapalenia układu moczowego, w nowotworach oraz chorobach nerek. Warto podkreślić, że niektóre leki (doksorubicyna, lewodopa, rifampicyna) mogą także wpłynąć na czerwonawe zabarwienie moczu, lecz należy to skonsultować z lekarzem prowadzącym.

Ciemnopomarańczowy, bursztynowy, brązowy

Może pojawić się po spożyciu dużych ilości marchwi lub rabarbaru. Inną przyczyną pomarańczowego zabarwienia moczu może być spożycie leków (warfaryny, sulfasalazyny). Taki kolor moczu może również wskazywać na nieprawidłową funkcję wątroby w związku z wydalaniem z moczem bilirubiny, która nadaje mu ciemną barwę. Ponadto tak ciemne zabarwienie może sygnalizować chorobę nerek. Do leków będących prawdopodobną przyczyną takiego zabarwienia moczu zaliczamy metronidazol, nifurantoinę (tzw. furaginę) oraz związki żelaza. Po wykluczeniu przyczyn dietetycznych należy niezwłocznie udać się do lekarza, który może zdiagnozować przyczynę zmienionego koloru uryny.

Zielony/zielonkawy

Takie odcienie występują rzadko i mogą wynikać ze spożycia dużych ilości szparagów. Ponadto przyczyną mogą być niektóre leki: propofol, amitryptylina, cimetydyna czy indometacyna.