Kobieta i mężczyzna z grypą, siedza na łóżku. Wyglądają na chorych
Arkadiusz Dąbek

Dlaczego infekcje górnych dróg oddechowych są częstsze w niższych temperaturach

Autorzy nowego badania, którego wyniki opublikowano w „Journal of Allergy and Clinical Immunology”, zaprezentowali pierwszy mechanizm biologiczny, dzięki któremu możliwe jest wyjaśnienie, dlaczego liczba przypadków przeziębienia, grypy i COVID-19 częściej rośnie w chłodniejszych porach roku.

Naukowcy z Harvard Medical School wraz z badaczami z Northeastern University odkryli wcześniej niezidentyfikowaną odpowiedź immunologiczną wewnątrz nosa, która zwalcza wirusy odpowiedzialne za infekcje górnych dróg oddechowych. Dalsze testy wykazały, że ta reakcja ochronna zostaje zahamowana w niższych temperaturach, co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia infekcji.

Infekcje górnych dróg oddechowych w chłodniejsze pory roku – skąd się biorą?

Dotychczas uważano, że sezon przeziębień i grypy występuje w chłodniejszych miesiącach, ponieważ ludzie częściej przebywają w pomieszczeniach, gdzie wirusy przenoszone drogą powietrzną mogą łatwiej się rozprzestrzeniać, chociażby poprzez klimatyzację czy po prostu zamknięty obieg powietrza. Najnowsze badanie wskazało jeszcze inny aspekt. Mowa o biologicznie pierwotnej przyczynie, która dotyczy sezonowej zmienności wirusowych infekcji górnych dróg oddechowych (obserwowana każdego roku), a którą ostatnio zauważono podczas pandemii COVID-19.

Pierwsza linia obrony organizmu jest w nosie

Nos jest jednym z pierwszych punktów kontaktu między środowiskiem zewnętrznym a wnętrzem organizmu i jako taki jest prawdopodobnym punktem wejścia patogenów chorobotwórczych (są to tak zwane wrota zakażenia). Są one wdychane lub osadzają się bezpośrednio (np. przez ręce) w przedniej części nosa, gdzie przedostają się przez drogi oddechowe do wnętrza organizmu, infekując komórki. Może to prowadzić do infekcji górnych dróg oddechowych. Sposób, w jaki drogi oddechowe chronią się przed tymi patogenami, dopiero od niedawna jest lepiej poznany – w 2018 roku odkryto wrodzoną odpowiedź immunologiczną. Jest wyzwalana wówczas, gdy bakterie są wdychane przez nos. Komórki z przodu nosa wykrywają bakterie, a następnie otaczają i atakują je, uwalniając do śluzu miliardy maleńkich wypełnionych płynem woreczków zwanych pęcherzykami zewnątrzkomórkowymi lub EV (ang. Extracellular Vesicles). Pęcherzyki te chronią także pozostałe fragmenty układu oddechowego.

Sprawdź, jakie leki na grypę i przeziębienie znajdziesz na DOZ.pl

Powiązane produkty

Pęcherzyki zewnątrzkomórkowe a obrona przeciwwirusowa

W ramach nowego badania naukowcy starali się ustalić, czy powyższa odpowiedź immunologiczna była również wyzwalana przez wirusy wdychane przez nos, które są źródłem niektórych z najczęstszych infekcji górnych dróg oddechowych.

Odkryli, że każdy wirus wyzwalał reakcję „roju” pęcherzyków EV z komórek nosowych, aczkolwiek przy użyciu innej ścieżki sygnałowej niż tej używanej do zwalczania bakterii. Naukowcy opisali również mechanizm odpowiedzi na wirusy. Pęcherzyki zewnątrzkomórkowe po ich uwolnieniu działały jak wabiki, przenosząc receptory, z którymi wirus mógłby się wiązać zamiast komórek nosowych.

Następnie sprawdzono, jak niższe temperatury wpłynęły na tę reakcję, co jest szczególnie istotne w odporności nosa, biorąc pod uwagę, że wewnętrzna temperatura nosa jest silnie zależna od temperatury powietrza zewnętrznego, które jest przez niego wdychane. Zbadano zdrowych ochotników w środowisku o temperaturze pokojowej (23°C) i wystawiono ich na działanie temperatury 4°C przez 15 minut. Po tym czasie stwierdzono, że temperatura wewnątrz nosa spadła. Następnie zastosowano obniżenie temperatury na próbkach tkanek nosa i zaobserwowano słabszą odpowiedź ze strony układu immunologicznego. Ilość EV wydzielanych przez komórki nosowe zmniejszyła się o prawie 42%. Ilość białek przeciwwirusowych w EV również została osłabiona. To odkrycie wyjaśnia mechanizm sezonowej zmienności infekcji górnych dróg oddechowych.

Korzyści terapeutyczne

Przyszłe badania będą miały na celu powtórzenie wyników w pracy nad innymi patogenami. Eksperymenty mogłyby odbywać się jako badania prowokacyjne, w których model zwierzęcy lub człowiek jest narażony na działanie wirusa i mierzona jest odpowiedź immunologiczna komórek nosa. Na podstawie ostatnich odkryć naukowcy mogą również wyobrazić sobie sposoby, w jakie środki terapeutyczne mogą pobudzać i wzmacniać wrodzoną odpowiedź immunologiczną nosa. Na przykład terapia lekowa, taka jak aerozol do nosa, może być zaprojektowana w celu zwiększenia liczby EV w nosie lub receptorów wiążących w pęcherzykach.

  1. Di Huang i in., Cold exposure impairs extracellular vesicle swarm–mediated nasal antiviral immunity, „Journal of Allergy and Clinical Immunology”, 6 (12) 2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl