Dziecko ze spektum autyzmu podczas badań behawioralnych
Maciej Toczek

Jak u dziecka rozpoznać autyzm? Przyczyny, objawy, terapia

Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które można zdiagnozować wśród dzieci. Żeby zdiagnozować autyzm, objawy choroby muszą wystąpić do ukończenia 3. roku życia. Później mówi się już o autyzmie atypowym. Przyczyny choroby są wciąż nieznane, niemniej istnieją pewne przesłanki naukowe, dzięki którym można wskazać pewne obszary odpowiedzialne za rozwój patomechanizmu. Czy autyzmowi da się zapobiec? Czy szczepionki mogą go wywołać i jak wygląda terapia dzieci z autyzmem?

Autyzm zaliczany jest do całościowych zaburzeń rozwojowych. Choć jego diagnostyka w niektórych przypadkach jest utrudniona, tak wczesne wykrycie oraz wdrożenie odpowiedniego postępowania mogą w znaczący sposób poprawić jakość życia dziecka w przyszłości. Czy autyzmowi można zapobiegać?

  1. Jakie są objawy autyzmu u dzieci? Jak rozpoznać chorobę?
  2. Jakie mogą być odmiany autyzmu u dzieci?
  3. Jakie zachowania wykluczają autyzm?
  4. Jakie są przyczyny autyzmu?
  5. Jak wygląda diagnostyka autyzmu?
  6. Terapie dzieci autystycznych – co należy wiedzieć?
  7. Czy autyzmowi można zapobiegać?

Jakie są objawy autyzmu u dzieci? Jak rozpoznać chorobę?

Zarówno wieloletnie obserwacje, jak i analizy prowadzone przez lekarzy oraz psychologów pozwoliły określić zbiór zachowań oraz objawów charakterystycznych dla autyzmu.

Objawy u osoby z autyzmem to m.in.:

  • osłabiony kontakt wzrokowy,
  • ograniczona ekspresja oraz mimika,
  • nieprawidłowy kontakt z rówieśnikami,
  • opóźnienie lub brak rozwoju mowy,
  • nieprawidłowe używanie mowy, w tym wykorzystywanie wyrazów dźwiękonaśladowczych i stereotypowe powtarzanie niektórych słów,
  • brak rozumienia abstrakcji, ironii, sarkazmu itp.,
  • sztywne przestrzeganie rutyny i powtarzalność zachowań,
  • znaczne ograniczenie zainteresowań,
  • manieryzmy ruchowe,
  • nadmierne zainteresowanie częściami większych elementów.
Żeby zdiagnozować autyzm, objawy choroby muszą wystąpić do ukończenia 3. roku życia. W przeszłości jednostka ta pojawiająca się do tego wieku określana była jako zespół Kannera, czyli autyzm dziecięcy. Choroba ta najczęściej po raz pierwszy diagnozowana jest przez pediatrę podstawowej opieki zdrowotnej, który ze względu na stosunkowo częsty kontakt z dzieckiem, jest w stanie wychwycić niepokojące objawy. Zdarza się również, że pierwsze objawy autyzmu wychwytywane są przez zaniepokojonych rodziców.

Jakie mogą być odmiany autyzmu u dzieci?

Autyzm podzielić można na autyzm dziecięcy, czyli taki, którego pierwsze objawy zaobserwować można do 3. roku życia, oraz autyzm atypowy, który rozpoznawany jest u dzieci starszych i który może nie spełniać wszystkich kryteriów autyzmu dziecięcego. Jednostką zaliczaną do spektrum autyzmu jest również zespół Aspergera.

Polecane dla Ciebie

Jakie zachowania wykluczają autyzm?

Autyzm charakteryzuje się zaburzeniami związanymi z nawiązywaniem kontaktów społecznych, sztywnością emocjonalną oraz nieadekwatnymi reakcjami na bodźce zewnętrzne. Kiedy dziecko się uśmiecha, nawiązuje kontakt z innymi, nie przejawia nadmiernego zainteresowania jedynie częścią danego przedmiotu, ale rzeczą bądź też osobą jako całością i nie zauważa się dziwnych, powtarzalnych rytuałów, które w momencie ich niewykonania wywołują atak złości, istnieje mała szansa, że cierpi ono na zaburzenie ze spektrum autyzmu.

Jakie są przyczyny autyzmu?

Przyczyny powstawania autyzmu nie są znane. Specjaliści podejrzewają jednak, że za wystąpienie objawów odpowiedzialne są różnego rodzaju defekty neurologiczne. Za tą tezą przemawia fakt zwiększonego u dzieci z autyzmem występowania upośledzenia, a także padaczki, która współwystępować może w 5–40% przypadków. Uwagę zwraca również korelacja wskazująca na genetyczne podłoże tego zaburzenia, gdyż szczególnie często występuje ono wśród rodzeństwa. Nie bez znaczenia wydaje się również wpływ czynnika środowiskowego, jednak konkretne jego wskazanie na tą chwilę nie jest możliwe. Definitywnie wykluczone zostało natomiast powiązanie występowania autyzmu ze szczepieniem MMR – przeciwko śwince, odrze i różyczce.

Jak wygląda diagnostyka autyzmu?

Do rozpoznania autyzmu konieczne jest stwierdzenie określonej ilości zaburzeń w zakresie interakcji społecznych, języka oraz zabaw. W tym celu wykonywane są różnego rodzaju testy, jak np. polska wersja Autism Diagnostic Observation Schedule (ADOS-2). Ważne jest, aby w toku diagnostycznym dziecko zostało zbadane przez zespół specjalistów z różnych dziedzin pod kątem chorób imitujących zaburzenia ze spektrum, takich jak upośledzenie słuchu czy też wzroku, a także innych chorób neurologicznych. Ważnym aspektem szybkiej diagnostyki są przede wszystkim rodzice. To oni z reguły zauważają pierwsze objawy autyzmu u niemowlaka czy też inne niepokojące zachowania. Pierwsze symptomy zwrócić uwagę mogą już u około rocznego dziecka, kiedy to np. nie utrzymuje ono kontaktu wzrokowego z opiekunem.

Terapie dzieci autystycznych – co należy wiedzieć?

Dziecko autystyczne przede wszystkim wymaga wdrożenia terapii behawioralnej. Według dostępnych badań przynosi ona największe korzyści, co przykładowo pozwala na to, aby w niektórych przypadkach dzieci osiągały podobne wyniki w nauce, jakie mają dzieci bez cech autyzmu. Ponadto, oprócz psychologa, konieczna jest jednoczesna współpraca zespołu składającego się z logopedy, pedagoga oraz terapeuty ruchowego. W przypadku współwystępowania zaburzeń lękowych, które pojawiają się statystycznie częściej w przypadku dzieci z autyzmem lub ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej), konieczne może okazać się użycie leków. Nie jest to jednak rutynowe działanie.

Opieka specjalistyczna nad dzieckiem autystycznym jest długoterminowa, jednak wprowadzona na odpowiednio wczesnym etapie pozwala uzyskać zadowalające efekty, w pewnym stopniu niwelując trudności w uczestniczeniu w życiu społecznym.

Czy autyzmowi można zapobiegać?

Z uwagi na fakt, że przyczyna autyzmu najpewniej związana jest z genetyką i mechanizmami dziedziczenia, nie ma sposobu, który pozwalałby mu zapobiegać. Dziecko już od początku życia prezentuje cechy ze spektrum, jednak w przypadku noworodka oraz niemowlęcia ich uchwycenie jest niemożliwe. Z tego też powodu najważniejsze jest jak najszybsze stwierdzenie autyzmu i wdrożenie odpowiedniego postępowania pozwalającego w pewnym stopniu ograniczyć jego rozwój.

  1. Ellen J. Hoffman, MD, „Objawy kliniczne i rozpoznawanie autyzmu i innych całościowych zaburzeń rozwojowych”, Psychiatria po Dyplomie tom 6, nr 3, 2009 str. 45–55.
  2. Kristian E. Sanchack, Craig A. Thomas, „Zaburzenia ze spektrum autyzmu. Zasady postępowania w podstawowej opiece zdrowotnej”, American Family Physician, 2016; 94 (12): 972–979.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pierwsze Święta z dzieckiem

    Boże Narodzenie to cudowny okres w roku. W przypadku świeżo upieczonych rodziców chwile te będą jeszcze bardziej magiczne - pierwsze święta z dzieckiem to niezapomniane przeżycie. Należy jednak pamiętać o tym, że w okresie świątecznym na naszego malca może czekać w domu wiele niebezpieczeństw. Dlatego musimy zadbać o jego bezpieczeństwo i sprawić, aby całe Święta upłynęły w spokoju i aby nie zakłócił ich żaden wypadek.

  • Pierwsza miesiączka – jak się przygotować?

    Pierwsza miesiączka to bardzo ważne wydarzenie dla dojrzewającej dziewczynki. Aby lepiej przygotować dziecko na czekające je zmiany, warto już od wczesnego dzieciństwa rozmawiać na tematy związane z cielesnością.

  • Rozwój wcześniaka – jak wygląda? Na co należy zwrócić uwagę?

    Wcześniak jest dzieckiem, które urodziło się między 22. a 37. tygodniem ciąży. Objawy wcześniactwa związane są przede wszystkim z niewystarczającym rozwinięciem układu oddechowego i problemami z wymianą gazową od pierwszych chwil życia. Dzieci urodzone przedwcześnie są grupą niezwykle heterogenną. Kilogramowy wcześniak zmagać się będzie najczęściej z innymi problemami niż noworodek, któremu do akceptowalnej wagi – 2500 g – zabrakło kilkudziesięciu gramów. Jak wygląda prawidłowy rozwój wcześniaka? Na jakie niepokojące objawy powinni zwrócić uwagę rodzice?

  • Przezierność karkowa – przebieg badania, skuteczność i cena

    Ocena przezierności karkowej to badanie, które pozwala lekarzowi na ocenę zbiorniczka płynu znajdującego się w karku każdego płodu. Dzięki niemu lekarz może zdiagnozować różne wady genetyczne dziecka, jak np. zespół Downa. Jest to badanie przesiewowe, które choć wykazuje bardzo wysoką czułość w wykrywaniu poważnych wad u płodu, tak nigdy nie osiąga 100% skuteczności. Jednak mimo to jest badaniem, które dostarcza wielu informacji na temat rozwoju dziecka i wykonuje się je na całym świecie.

  • Czego nie robić, kiedy dziecko ma gorączkę? Najczęstsze błędy

    Kiedy dziecko jest chore i ma gorączkę, rodzice próbują zbić ją za wszelką cenę. Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Jak sobie z nią poradzić? Które domowe sposoby na gorączkę u dziecka mogą wyrządzić mu więcej szkody niż korzyści?

  • Objawy chorób serca u dzieci

    Przyczyn wad serca u dzieci może być wiele. Zalicza się do nich czynniki genetyczne, środowiskowe, a także infekcje przebyte przez kobietę w okresie ciąży. Sposób leczenia dobierany jest w zależności od występującego schorzenia. Czy obserwując swojego malucha, należy przyjrzeć się niespecyficznym objawom, które mogłyby wskazywać na wadę serca dziecka?

  • Jak rozpoznać krótkowzroczność u dziecka?

    Krótkowzroczności nie można cofnąć, natomiast jeśli już wystąpiła, można spowolnić jej rozwój, a nawet czasami jej zapobiec. Ta wada wzroku może mieć różne podłoże, np. genetyczne. Najczęściej postępuje wraz z wiekiem aż do momentu ustabilizowania się, co ma miejsce po zakończeniu wzrostu gałki ocznej. Jak rozpoznać wadę wzroku u dziecka? Na jakie objawy zwrócić uwagę?

  • USG ciąży – jak wygląda badanie? Ile razy należy je robić? Cena, wskazania

    Ultrasonografia (badanie ultrasonograficzne, USG) to badanie obrazowe, które jest całkowicie bezpieczne dla każdego pacjenta, a w przypadku kobiet ciężarnych również dla płodu. Pozwala monitorować prawidłowy przebieg ciąży i rozwój płodu na każdym etapie. Istnieje kilka rodzajów USG. Każde z nich wykonuje się na innym etapie ciąży. Czym różni się USG wczesnej ciąży od tego w późniejszych miesiącach, a także którą chorobę można diagnozować dzięki ultrasonografii?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij