Dziecko uczy się prawidłowego mówienia
Anna Ościłowska

Rozwojowa niepłynność mówienia – czym jest i jak wspierać dziecko w tym okresie?

Problemy ze zbieraniem myśli i „ubieraniem" ich w słowa są naturalnym etapem rozwoju dziecka. To trudny czas wpisany w poznawanie świata przez dziecko i naukę operowania językiem, kiedy niezbędne jest wsparcie ze strony rodziców. Jakie są najlepsze sposoby na wsparcie dziecka w procesie nauki prawidłowego wypowiadania się? 

Od najmłodszych lat dziecko poznaje i uczy się świata. Jest to dla niego intensywny okres, w którym doświadcza różnych emocji i trudności, które z kolei mogą przyczynić się do pojawienia się rozwojowej niepłynności mówienia.

Rozwojowa niepłynność mówienia – co to jest i jak się objawia?

Rozwojowa niepłynność mówienia jest to zjawisko, które charakteryzuje się trudnością w swobodnym przechodzeniu od jednego elementu wypowiedzi do drugiego wraz z zakłóceniem jej tempa oraz rytmu. Pojawiająca się rozwojowa niepłynność mówienia, jak sama nazwa wskazuje, jest zjawiskiem rozwojowym, czyli normą. Fizjologiczna niepłynność mówienia występuje w okresie intensywnego rozwoju systemu językowego u dziecka i zmniejsza się ona wraz z wiekiem.  Niepłynność ta powinna ostatecznie wygasnąć wraz z rozpoczęciem nauki w szkole.

W fizjologicznej niepłynności zauważa się momenty krytyczne, do których należą okresy przejściowe w rozwoju językowym. Jest to najczęściej okres pomiędzy drugim a trzecim rokiem życia. Dziecko chce dużo opowiedzieć najbliższym, ale nie jest w stanie z uwagi na niedostateczną sprawność narządów mownych. Około piątego roku życia objawy niepłynności zmniejszają się, aż do wygaśnięcia.

Można wyróżnić następujące rodzaje objawów niepłynności mówienia:

–   powtarzanie głosek (np. a-a-a),
–   powtarzanie sylab (np. ta-ta-tata),
–   powtarzanie wyrazów (np. tata tata idzie),
–   przeciąganie głosek (np. kkkkoń, mmmmama),
–   pojawianie się pauz wypełnionych dźwiękami (np. eee, yyy, mmm),
–  pojawianie się pauz wypełnionych polegających na rozpoczęciu wyrazu, przerwaniu i ponownym rozpoczęciu mówienia tego samego wyrazu,
– pojawianie się pauz wypełnionych, podczas których wypełnione są zwroty np. „słuchaj”, „tak”, „wiesz”,
–  pojawianie się pauz nie wypełnionych, czyli momentów ciszy,
– pojawianie się embolofrazji, czyli rozpoczynanie zdania od samogłoski, a także wtrącanie w wypowiedzi różnych wyrazów,
– pojawianie się rewizji, czyli poprawek wypowiedzi w momencie uświadomienia sobie przez dziecko błędu językowego w wypowiedzi.

Powyższe rodzaje objawów niepłynności mogą występować oddzielnie, jak również łącznie. Mogą być spowodowane między innymi trudnościami w doborze słów, zapominaniem słów, daniem sobie przez dziecko czasu na znalezienie odpowiedniego słowa.

Co ważne, rozwojowa niepłynność, nie jest uświadomiona przez dziecko i nie ujawnia się u niego lęk przed mówieniem.

Rozwojowa niepłynność mówienia a jąkanie wczesnodziecięce

Obserwując dziecko należy mieć na uwadze i odróżnić czym jest rozwojowa niepłynność mówienia a jąkanie wczesnodziecięce, które jest już zaburzeniem wymagającym odpowiedniej terapii. Nie każde tak zwane „zacinanie się” dziecka przy mówieniu jest rozwojowe.

Jąkanie wczesnodziecięce charakteryzuje się brakiem współdziałania aparatu oddechowego, artykulacyjnego i fonacyjnego. W przypadku jąkania u dziecka występuje świadomość tego zaburzenia, która pociąga za sobą strach, poczucie utraty wartości, frustrację czy agresję. Objawy nasilają się około piątego roku życia i jąkanie rozwija się w wieku wczesnoszkolnym.

Dowiedz się, jak razić sobie z trudnościami w wymowie głoski r" na DOZ.pl

Polecane dla Ciebie

Niepłynność mówienia – jakie są przyczyny?

W rozwoju dziecka i kształtowania się jego mowy występują momenty, w których dziecko intensywnie poznaje otaczający go świat. Zauważyć można wówczas, że dziecko chciałoby wypowiedzieć swoje myśli słowami i zdaniami, jednak natłok tych myśli sprawia, że pojawiają się trudności w przekazaniu konkretnej informacji słownej, ponieważ narządy mowne dziecka nie nadążają pod względem funkcji. Oznacza to, że dziecko szybciej myśli niż mówi. Zjawisko to najczęściej jest obserwowane u dwuletniego dziecka.

Wśród przyczyn pojawienia się rozwojowej niepłynności mówienia można również wymienić sytuacje, w których dziecko:

  • chce mówić, ale chwilowo nie wie co powiedzieć i jak przekazać informację słowną,
  • nie chce mówić, a mimo to nakłaniane jest do wypowiedzi słownych w konkretnej sytuacji,
  • ma trudności, by poprzez komunikaty słowne wyrazić swoje myśli,
  • doświadcza labilności emocjonalnej, takich jak zmiany nastroju czy gwałtownych emocji.

Te przyczyny mogą sprawić, że dziecko odczuwa stan niepokoju. Towarzyszyć temu mogą też trudności ze snem, brak elastyczności ruchu. Dziecko może być bardziej drażliwe i apatyczne.

Rozwojowa niepłynność mówienia – jak pomóc dziecku?

W przypadku fizjologicznej niepłynności mówienia działaniem terapeutycznym będzie postępowanie profilaktyczne.

Wskazówki, które warto zastosować, u dzieci, u których wystąpiła rozwojowa niepłynność mówienia:

  • nie zwracać dziecku uwagi na niepłynność mówienia, słuchać tego o czym chce ono opowiedzieć, a nie w jaki sposób mówi,
  • dać dziecku czas na rozpoczęcie lub zakończenie wypowiedzi,
  • mówić do dziecka w sposób zrozumiały i w odpowiednim tempie,
  • wprowadzić stały rytm dnia, ponieważ daje to dziecku poczucie stabilności,
  • pomóc dziecku odczytywać jego uczucia i emocje, gdyż to wspomoże go w upraniu się z gwałtownymi emocjami,
  • zmniejszyć dodatkowe bodźce w domu, takie jak korzystanie z telewizji, komputera,
  • zaproponować spacery i wspólne zabawy na świeżym powietrzu,
  • stwarzać okazje, by dziecko miało możliwość przejmowania inicjatywy podczas wspólnej zabawy,
  • zachęcać do zabaw oddechowych, takich jak dmuchanie na piórka, piłeczki, bibułki,
  • śpiewać z dzieckiem znane piosenki oraz rymowanki,
  • zachęcać dziecko do samodzielności i umożliwić mu odnoszenie sukcesów, np. w trakcie ubierania się.

W przypadku wszelkich wątpliwości warto skonsultować się z logopedą, który udzieli porady oraz instrukcji jakie ćwiczenia warto wykonywać z dzieckiem, u którego pojawiła się rozwojowa niepłynność mówienia.

  1. D. Kamińska, Wspomaganie płynności mowy dziecka – profilaktyka, diagnoza i terapia jąkania wczesnodziecięcego, Kraków 2006.
  2. B. Suligowska, Dziecko zagrożone zaburzeniem jąkania, [w:] Holistyczne aspekty logopedycznej terapii jąkających się, pod red. E. Minczakiewicz, Kraków 2005.
  3. K. Szamburski, Diagnoza niepłynności mówienia, [w:] Diagnoza logopedyczna, pod red. E. Czaplewska, S. Milewski
  4. K. Węsierska, B. Jeziorczak, Czy moje dziecko się jąka?, Katowice 2019.
  5. Z. Tarkowski, Jąkanie wczesnodziecięce, Warszawa 1997.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból gardła u dziecka – co go powoduje? Co stosować na bolące gardło u dzieci?

    Ból gardła u dziecka może pojawić się kilka razy do roku. Jego przyczyną są zazwyczaj wirusy, a wśród objawów towarzyszących najczęściej wymienia się katar, chrypkę, gorączkę oraz kaszel. Jak złagodzić ból gardła u dziecka? Kiedy infekcja gardła u dzieci wymaga niezwłocznej wizyty u lekarza?

  • Pomidorowa gorączka u dziecka – co jest przyczyną infekcji i jak szybko się rozprzestrzenia?

    Pomidorowa grypa to choroba zakaźna, która rozprzestrzenia się wśród dzieci w Indiach. Objawy infekcji przypominają te, które obserwuje się przy zakażeniu COVID-19, jednak nie udowodniono związku z tą chorobą. Charakterystycznym objawem są czerwone, bolesne i wraz z rozwojem zakażenia przypominające pomidory pęcherze, które znajdują się na całym ciele. Czy choroba stanowi dla nas zagrożenie? Jak wygląda leczenie tomato flu i jak uchronić dziecko przed zakażeniem?

  • Wyrażenia dźwiękonaśladowcze – czym są i jaki mają wpływ na rozwój mowy dziecka?

    Wyrażenia dźwiękonaśladowcze odgrywają ogromną rolę w procesie kształtowania się mowy dziecka. Uznawane są za etap wstępny pomocny w opanowywaniu mowy werbalnej, dlatego warto przybliżyć, czym są oraz na czym polega ich wpływ na rozwój mowy dziecka.

  • Rozwój wcześniaka – jak wygląda? Na co należy zwrócić uwagę?

    Wcześniak jest dzieckiem, które urodziło się między 22. a 37. tygodniem ciąży. Objawy wcześniactwa związane są przede wszystkim z niewystarczającym rozwinięciem układu oddechowego i problemami z wymianą gazową od pierwszych chwil życia. Dzieci urodzone przedwcześnie są grupą niezwykle heterogenną. Kilogramowy wcześniak zmagać się będzie najczęściej z innymi problemami niż noworodek, któremu do akceptowalnej wagi – 2500 g – zabrakło kilkudziesięciu gramów. Jak wygląda prawidłowy rozwój wcześniaka? Na jakie niepokojące objawy powinni zwrócić uwagę rodzice?

  • Przezierność karkowa – przebieg badania, skuteczność i cena

    Ocena przezierności karkowej to badanie, które pozwala lekarzowi na ocenę zbiorniczka płynu znajdującego się w karku każdego płodu. Dzięki niemu lekarz może zdiagnozować różne wady genetyczne dziecka, jak np. zespół Downa. Jest to badanie przesiewowe, które choć wykazuje bardzo wysoką czułość w wykrywaniu poważnych wad u płodu, tak nigdy nie osiąga 100% skuteczności. Jednak mimo to jest badaniem, które dostarcza wielu informacji na temat rozwoju dziecka i wykonuje się je na całym świecie.

  • Czego nie robić, kiedy dziecko ma gorączkę? Najczęstsze błędy

    Kiedy dziecko jest chore i ma gorączkę, rodzice próbują zbić ją za wszelką cenę. Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Jak sobie z nią poradzić? Które domowe sposoby na gorączkę u dziecka mogą wyrządzić mu więcej szkody niż korzyści?

  • Objawy chorób serca u dzieci

    Przyczyn wad serca u dzieci może być wiele. Zalicza się do nich czynniki genetyczne, środowiskowe, a także infekcje przebyte przez kobietę w okresie ciąży. Sposób leczenia dobierany jest w zależności od występującego schorzenia. Czy obserwując swojego malucha, należy przyjrzeć się niespecyficznym objawom, które mogłyby wskazywać na wadę serca dziecka?

  • Jak rozpoznać krótkowzroczność u dziecka?

    Krótkowzroczności nie można cofnąć, natomiast jeśli już wystąpiła, można spowolnić jej rozwój, a nawet czasami jej zapobiec. Ta wada wzroku może mieć różne podłoże, np. genetyczne. Najczęściej postępuje wraz z wiekiem, aż do momentu ustabilizowania się, co ma miejsce po zakończeniu wzrostu gałki ocznej. Jak rozpoznać wadę wzorku u dziecka? Na jakie objawy zwrócić uwagę?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij