Pozytywny wpływ natury na seniorów – wyniki badań polskich naukowców

Za sprawą badań uczonych z Polski dowiadujemy się, że przebywanie na łonie natury może korzystnie wpływać na zdrowie psychiczne osób starszych. Wiąże się to bowiem z dwoma elementami: mniejszym odczuwania stresu oraz wyższym poczuciem zadowolenia.

Natura a zdrowie psychiczne osób starszych

Na stan zdrowia psychicznego osób starszych wpływa wiele czynników, także tych, które wiążą się z codziennym funkcjonowaniem. Ta grupa wiekowa również jest narażona na wyższe ryzyko lęku czy depresji. Jednak jak się okazuje ekspozycja na na środowisko naturalne może przynieść seniorom wiele korzyści. Autorką najnowszych badań jest dr Ewa Jarosz z Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego. Natomiast publikacja wyników ukazała się na łamach „Journal of Aging and Environment”. Jaki zatem jest związek między naturą a samopoczuciem psychicznym osób starszych?

Pozytywny wpływ natury na seniorów nie ma znaczenia związanego z tym, czy senior był wówczas aktywny fizycznie, czy przebywał wśród bliskich. Według polskiej uczonej, która prowadziła badania, prawdopodobnie samo wystawienie się na zielone i niebieskie przestrzenie jest tu istotne. Za wyrażeniem dotyczącym obszarów zielonych i niebieskich kryje się środowisko naturalne w ogólności. Mowa na przykład o lasach, jeziorach, morzach, a nawet miejskich zieleńcach. Co ważne, tego samego rezultatu nie sposób było osiągnąć przez przebywanie w żadnej innej lokalizacji – ani w domu, ani w przydomowym ogródku albo balkonie bądź na osiedlowym kwartale. Wniosek więc nasuwa się sam, środowisko naturalne ma przewagę w tej kwestii.

Odpowiedzi w czasie rzeczywistym

Warto powiedzieć, że polskie studia należą do jednych z pierwszych tego rodzaju. Rzecz polega na jednoczesnej analizie wpływu szczególnego miejsca, aktywności fizycznej i obecności innych osób na samopoczucie psychiczne seniorów. Z relacji prasowej wiemy, że możliwość ta była możliwa dzięki wykorzystaniu wielopoziomowych modeli statystycznych. Uwzględniają one bowiem zmienne opisujące zarówno respondenta, jak i jego otoczenie.

W ramach przedsięwzięcia naukowego pozyskano informacje na temat codzienności od grupy 200 Polaków w wieku 65 lat i starszych. Naukowcy zastosowali model badawczy tzw. experience sampling. Metoda ta pozwoliła zgromadzić przeżycia oraz odczuwanie biorących udział w czasie rzeczywistym. Skutkiem tego stała się baza danych z blisko 3000 zapisów aktywności z każdego dnia.

Jak wspierać nastrój seniorów?

Osoby starsze, w szczególności podupadłe na zdrowiu, mogą mieć obawy dotyczące wychodzenia z domu, w tym spacerowania. Nierzadko brak dostępności do terenów zielonych, jak i brak dostosowania ich dla osób ograniczeniami ruchowymi stwarzają problem. Seniorzy mogą ponadto pomijać fakt lub tkwić w nieświadomości, że przebywanie blisko przyrody może przynieść korzyści. A nie trzeba przy tym aktywności fizycznej.

Co zatem może wspierać nastrój seniorów? To oczywiście złożony temat, ale skupiając się na naturze warto wiedzieć o kilku kwestiach. Przebywanie na jej łonie wiąże się z mniejszą ekspozycją na zanieczyszczenia powietrza. Z relacji prasowej można także wyczytać, że natura to mniejsze zanieczyszczenie hałasem tzw. noise pollution) wpływające na samopoczucie oraz pozytywne bodźce wizualne. Badania w laboratoriach dowodzą, że oglądanie natury na ekranie ma już samo w sobie skutek odprężający. Zachęcajmy zatem seniorów do wypoczynku poza mieszkaniem.