Śpiąca, uśmiechnięta kobieta
Arkadiusz Dąbek

Dlaczego podczas snu poruszamy gałkami ocznymi?

Naukowcom ze Stanów Zjednoczonych udało się wykazać, że ruchy gałek ocznych w trakcie snu nie są przypadkowe, a wręcz przeciwnie – są skoordynowane z tym, co dzieje się w wirtualnym świecie snu. Jak wyglądało to badanie i do jakich wniosków prowadzi?

Według nowego badania przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco, kiedy nasze oczy poruszają się podczas snu w fazie REM, patrzymy na rzeczy ze świata snów, które stworzył nasz mózg. Odkrycie rzuca nowe światło nie tylko na to, jak śnimy, ale także na to, jak działa nasza wyobraźnia.

Fazy snu – czym jest faza REM?

Sen to tak naprawdę określone fazy pracy mózgu. Wyróżnia się dwie główne fazy snu: NREM i REM. NREM (ang. Non-Rapid Eye Movement) faza wolnofalowa, charakteryzująca się wolnymi ruchami gałek ocznych, nazywana także snem głębokim. Tu organizm odpoczywa najbardziej, dochodzi do tzw. głębokiego wypoczynku. Etap ten pojawia się szybko po zaśnięciu i trwa około 80-100 minut. Druga faza snu to faza REM (ang. Rapid Eye Movement) – czyli faza o szybkim ruchu gałek ocznych. Charakteryzuje się całkowitym rozluźnioniem mięśni. Jest to etap snu, w którym człowiek śni. Fazy te przeplatają się między sobą w normalnym  8-godzinnym śnie, dzieląc się na cykle. Jeden cykl trwa około 90 minut. Im dłużej trwa sen, tym faza głębokiego snu – NREM jest krótsza i bardziej płytka, a faza REM trwa dłużej.

Dowiedz się więcej i przeczytaj, czym jest płytki sen i jak sobie radzić z brakiem nocnej regeneracji?

Faza REM – obiektem badań naukowców

Prace nad fazami snu, w szczególności nad tą związaną z marzeniami sennymi – fazą REM, trwają od lat 50. XX wieku. Wiele udało się już wyjaśnić, niemniej nie było wiadomo, skąd bierze się szybki ruch gałek ocznych. Było to tematem wielu dyskusji naukowców na całym świecie. Udało się wykazać, że te ruchy nie są przypadkowe, a wręcz przeciwnie – są skoordynowane z tym, co dzieje się w wirtualnym świecie snu. Badanie, które przeprowadzono obejmowało myszy, niemniej wiele wskazuje na to, że wyniki tych analiz przekładają się także na organizm człowieka. Rezultaty eksperymentu opublikowano w czasopiśmie Science. Głównym badaczem był dr Scanziani.

Polecane dla Ciebie

Łączenie ruchu oczu z kierunkami snu

W drugiej połowie XX wieku niektórzy eksperci wysunęli hipotezę, że ruchy gałek ocznych w fazie REM mogą podążać za scenami ze świata snów. Nie istniały jednak możliwości, dzięki którym można było przetestować te teorie. Wszystko opierało się na eksperymentach, które było bardzo roboczo konstruowane, mianowicie – zwracając uwagę na kierunek oczu śniącego, budzono go, aby zapytać, gdzie patrzy we śnie. Nic dziwnego, że wnioski płynące z tego eksperymentu dawały wątpliwe wyniki. Ponadto wielu badaczy przypisało ruchy oczu w fazie REM przypadkowej funkcjonalności, jak np. ruch w celu nawilżenia gałek o śluzówkę powiek.

Wyniki badań nad ruchem oczu w fazie REM

Biorąc pod uwagę znacznie bardziej zaawansowaną technologię, dr Scanziani, wraz ze swoim współpracownikiem dr Yutą Senzai, byli w stanie przyjrzeć się komórkom „kierunku głowy” w mózgach myszy, które również doświadczają snu w fazie REM. Komórki te działają jak kompas, a ich aktywność pokazuje badaczom, w którym kierunku mysz postrzega siebie jako kierunek.

Jednocześnie rejestrowano dane z tych „komórek kompasowych” na temat kierunków poruszania się myszy, jednocześnie monitorując ruchy ich gałek ocznych. Porównując je, odkryli, że kierunek ruchów gałek ocznych i ich wewnętrznego kompasu, gdy mysz jest przebudzona i porusza się, był dokładnie tak samo dopasowany podczas snu w fazie REM.

Idealnie harmonijny fałszywy świat

Dr Scanziani interesuje się „mózgiem generatywnym”, czyli zdolnością do tworzenia – kreowania przedmiotów i scenariuszy. Według badacza: „Jedną z mocnych stron ludzi jest zdolność łączenia naszych rzeczywistych doświadczeń z innymi rzeczami, które nie istnieją w chwili obecnej i mogą nigdy nie istnieć” – powiedział. „Ta zdolność generatywna naszego mózgu jest podstawą naszej kreatywności”.

Sprawdź, jakie suplementy pomagające zasnąć i wyciszyć organizm znajdziesz na DOZ.pl

Jednak trudno jest badać ten rodzaj funkcji mózgu, ponieważ wymaga on zaglądania do jego wnętrza, gdy rozwija on nowe doświadczenia i pomysły bez udziału zmysłów. Śnienie zapewnia właśnie taką możliwość. Zespół Scanzianiego odkrył, że te same części mózgu – a jest ich wiele – koordynują się zarówno podczas snu, jak i czuwania, uwiarygodniając ideę, że sny są sposobem integracji informacji gromadzonych w ciągu dnia. Jak te regiony mózgu współpracują ze sobą, aby wytworzyć tę zdolność generatywną? To jest tajemnicą, którą dr Scanziani planuje nadal rozwikłać.

  1. Yuta Senzai i Massimo Scanziani, A cognitive process occurring during sleep is revealed by rapid eye movements. „Science", 2022; 377 (6609): 999.

 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Łysienie telogenowe jest możliwe także u dzieci

    Łysienie telogenowe, czyli nadmierne wypadanie włosów na skutek np. stresu czy infekcji, dotyczy zarówno osób dorosłych, jak i dzieci. Które dokładnie czynniki powodują przerzedzenie włosów? Czy przyczyny łysienia telogenowego u dzieci różnią się od przyczyn u dorosłych?

  • Czy post przerywany wpływa na kobiece hormony?

    Sposób odżywiania wpływa na wiele aspektów związanych ze zdrowiem człowieka. Może wspomagać lub dodatkowo obciążać na przykład gospodarkę hormonalną organizmu. Na takie wahania narażone są głównie kobiety. Co udało się udowodnić w najnowszym badaniu, w którym przeanalizowano wpływ postu przerywanego na zmiany w stężeniach hormonów kobiet w okresie przed- i pomenopauzalnym?

  • Indeks POLA – polskie narzędzie do oceny właściwości immunomodulujących diety

    Zespół naukowców z Zakładu Badań nad Żywieniem i Lekami Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie pod kierownictwem dr. Pawła Jagielskiego opracował indeks (wskaźnik), dzięki któremu można ocenić, czy dana osoba dostarcza wraz ze spożywanymi produktami żywnościowymi składników, które biorą udział w prawidłowym działaniu układu odpornościowego. Czym dokładnie jest indeks POLA i do kogo jest skierowany?

  • Kombucha to źródło fluoru w diecie – jego zbyt wysokie spożycie może być toksyczne dla organizmu

    Dr hab. Karolina Jakubczyk z Zakładu Żywienia Człowieka i Metabolomiki Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie (także autorka bloga popularnonaukowego Fitoscience) już od kilka lat bada zawartości związków fluoru w różnych rodzajach żywności. Tym razem jej zespół zajął się tematem kombuchy.  Najnowsze wyniki jej badań ukazały się w czasopiśmie „Biological Trace Element Research.

  • Czy ciąża wkrótce po poronieniu stanowi większe ryzyko dla matki?

    Poronienie jest bardzo trudnym doświadczeniem dla kobiety i jej partnera. Może ono wywołać wiele emocji, takich jak smutek, złość, winę i lęk. Kobieta, która przeszła poronienie, może odczuwać te same emocje, co kobieta, która przeszła poród. Może ona również doświadczać trudności w radzeniu sobie z bólem i stratą. Kiedy zatem należy starać się o ponowną ciążę?

  • Czy diabetycy i osoby z insulinoopornością mogą jeść ziemniaki i strączki?

    Pacjenci z cukrzyca i insulinoopornością powinni przestrzegać specyficznej diety, która pozwoli im utrzymać poziom cukru we krwi na właściwym poziomie. Czy bogate w węglowodany ziemniaki i strączki powinny znaleźć się w jadłospisie diabetyków? Najnowsze badania pokazują, że spożywanie tych produktów pozwala zgubić zbędne kilogramy, co jest wskazane dla osób z tym schorzeniem. Jak wyglądał eksperyment?

  • Kobiety częściej chorują na choroby z autoagresji – kampania Advantage Hers

    Advantage Hers to globalna kampania, która ma pokazać kobietom, że żadna przewlekła choroba zapalna nie powinna być dla nich przeszkodą w codziennym życiu. Inspiracją do jej stworzenia były osobiste doświadczenia Caroline Wozniacki – duńskiej tenisitki, u której u szczytu kariery zdiagnozowane reumatoidalne zapalenie stawów.

  • Czy sztuczne światło sprzyja cukrzycy?

    Sztuczne światło to rodzaj światła stworzonego przez człowieka za pomocą urządzeń elektrycznych, takich jak lampy, reflektory i żarówki. Jest to przeciwieństwo naturalnego światła, które pochodzi z natury (np. słońce). Sztuczne światło jest często używane w miejscach, gdzie naturalne światło jest niedostateczne, może również być używane w celach dekoracyjnych. Czy nadmierna ekspozycja na sztuczne światło może sprzyjać cukrzycy?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij