Śpiąca, uśmiechnięta kobieta
Arkadiusz Dąbek

Dlaczego podczas snu poruszamy gałkami ocznymi?

Naukowcom ze Stanów Zjednoczonych udało się wykazać, że ruchy gałek ocznych w trakcie snu nie są przypadkowe, a wręcz przeciwnie – są skoordynowane z tym, co dzieje się w wirtualnym świecie snu. Jak wyglądało to badanie i do jakich wniosków prowadzi?

Według nowego badania przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco, kiedy nasze oczy poruszają się podczas snu w fazie REM, patrzymy na rzeczy ze świata snów, które stworzył nasz mózg. Odkrycie rzuca nowe światło nie tylko na to, jak śnimy, ale także na to, jak działa nasza wyobraźnia.

Fazy snu – czym jest faza REM?

Sen to tak naprawdę określone fazy pracy mózgu. Wyróżnia się dwie główne fazy snu: NREM i REM. NREM (ang. Non-Rapid Eye Movement) faza wolnofalowa, charakteryzująca się wolnymi ruchami gałek ocznych, nazywana także snem głębokim. Tu organizm odpoczywa najbardziej, dochodzi do tzw. głębokiego wypoczynku. Etap ten pojawia się szybko po zaśnięciu i trwa około 80-100 minut. Druga faza snu to faza REM (ang. Rapid Eye Movement) – czyli faza o szybkim ruchu gałek ocznych. Charakteryzuje się całkowitym rozluźnioniem mięśni. Jest to etap snu, w którym człowiek śni. Fazy te przeplatają się między sobą w normalnym  8-godzinnym śnie, dzieląc się na cykle. Jeden cykl trwa około 90 minut. Im dłużej trwa sen, tym faza głębokiego snu – NREM jest krótsza i bardziej płytka, a faza REM trwa dłużej.

Dowiedz się więcej i przeczytaj, czym jest płytki sen i jak sobie radzić z brakiem nocnej regeneracji?

Faza REM – obiektem badań naukowców

Prace nad fazami snu, w szczególności nad tą związaną z marzeniami sennymi – fazą REM, trwają od lat 50. XX wieku. Wiele udało się już wyjaśnić, niemniej nie było wiadomo, skąd bierze się szybki ruch gałek ocznych. Było to tematem wielu dyskusji naukowców na całym świecie. Udało się wykazać, że te ruchy nie są przypadkowe, a wręcz przeciwnie – są skoordynowane z tym, co dzieje się w wirtualnym świecie snu. Badanie, które przeprowadzono obejmowało myszy, niemniej wiele wskazuje na to, że wyniki tych analiz przekładają się także na organizm człowieka. Rezultaty eksperymentu opublikowano w czasopiśmie Science. Głównym badaczem był dr Scanziani.

Powiązane produkty

Łączenie ruchu oczu z kierunkami snu

W drugiej połowie XX wieku niektórzy eksperci wysunęli hipotezę, że ruchy gałek ocznych w fazie REM mogą podążać za scenami ze świata snów. Nie istniały jednak możliwości, dzięki którym można było przetestować te teorie. Wszystko opierało się na eksperymentach, które było bardzo roboczo konstruowane, mianowicie – zwracając uwagę na kierunek oczu śniącego, budzono go, aby zapytać, gdzie patrzy we śnie. Nic dziwnego, że wnioski płynące z tego eksperymentu dawały wątpliwe wyniki. Ponadto wielu badaczy przypisało ruchy oczu w fazie REM przypadkowej funkcjonalności, jak np. ruch w celu nawilżenia gałek o śluzówkę powiek.

Wyniki badań nad ruchem oczu w fazie REM

Biorąc pod uwagę znacznie bardziej zaawansowaną technologię, dr Scanziani, wraz ze swoim współpracownikiem dr Yutą Senzai, byli w stanie przyjrzeć się komórkom „kierunku głowy” w mózgach myszy, które również doświadczają snu w fazie REM. Komórki te działają jak kompas, a ich aktywność pokazuje badaczom, w którym kierunku mysz postrzega siebie jako kierunek.

Jednocześnie rejestrowano dane z tych „komórek kompasowych” na temat kierunków poruszania się myszy, jednocześnie monitorując ruchy ich gałek ocznych. Porównując je, odkryli, że kierunek ruchów gałek ocznych i ich wewnętrznego kompasu, gdy mysz jest przebudzona i porusza się, był dokładnie tak samo dopasowany podczas snu w fazie REM.

Idealnie harmonijny fałszywy świat

Dr Scanziani interesuje się „mózgiem generatywnym”, czyli zdolnością do tworzenia – kreowania przedmiotów i scenariuszy. Według badacza: „Jedną z mocnych stron ludzi jest zdolność łączenia naszych rzeczywistych doświadczeń z innymi rzeczami, które nie istnieją w chwili obecnej i mogą nigdy nie istnieć” – powiedział. „Ta zdolność generatywna naszego mózgu jest podstawą naszej kreatywności”.

Sprawdź, jakie suplementy pomagające zasnąć i wyciszyć organizm znajdziesz na DOZ.pl

Jednak trudno jest badać ten rodzaj funkcji mózgu, ponieważ wymaga on zaglądania do jego wnętrza, gdy rozwija on nowe doświadczenia i pomysły bez udziału zmysłów. Śnienie zapewnia właśnie taką możliwość. Zespół Scanzianiego odkrył, że te same części mózgu – a jest ich wiele – koordynują się zarówno podczas snu, jak i czuwania, uwiarygodniając ideę, że sny są sposobem integracji informacji gromadzonych w ciągu dnia. Jak te regiony mózgu współpracują ze sobą, aby wytworzyć tę zdolność generatywną? To jest tajemnicą, którą dr Scanziani planuje nadal rozwikłać.

  1. Yuta Senzai i Massimo Scanziani, A cognitive process occurring during sleep is revealed by rapid eye movements. „Science", 2022; 377 (6609): 999.

 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kawa czy matcha? Eksperci rozwiewają wątpliwości

    Poranek rozpoczęty bez małej czarnej? Dla niektórych to niewyobrażalne. Choć kawa daje nam mnóstwo korzyści, coraz głośniej mówi się o prozdrowotnym działaniu matchy – japońskiej sproszkowanej zielonej herbaty. Specjaliści doradzają, który napój wybrać.

  • Ospa alaskańska – pierwsza ofiara śmiertelna. Jak objawia się tajemniczy wirus?

    W Stanach Zjednoczonych odnotowano pierwszy śmiertelny przypadek tzw. ospy alaskańskiej. Wirus ją powodujący – Alaskapox Virus – został zidentyfikowany w 2015 roku i do tej pory powodował łagodnie przebiegające, niegroźne dla zdrowia infekcje. Co wiemy o wirusie alaskańskim? W jaki sposób można się nim zarazić?

  • Tabletka „dzień po” – znamy decyzję Sejmu

    Sejm uchwalił nowelizację Prawa farmaceutycznego. Projekt ustawy zakłada dostępność bez recepty antykoncepcji awaryjnej na bazie octanu uliprystalu (EllaOne) dla osób powyżej 15. roku życia.

  • Sztuczna inteligencja rozpoznała różnice w mózgach kobiety i mężczyzny

    Czy mózg ma płeć? To pytanie od lat dzieli specjalistów z dziedziny neuronauki na skrajne obozy. Jedni twierdzą, że mózgi kobiet i mężczyzn znacząco różnią się budową, podczas gdy oponenci próbują dowieść, że organy te są niemal identyczne. Najnowsze badanie naukowców z Uniwersytetu Stanforda może położyć kres tym sporom.

  • Długość palca serdecznego świadczy o stanie zdrowia

    Im większy stosunek długości palca serdecznego do wskazującego, tym lepsze wykorzystanie tlenu w organizmie – donoszą naukowcy z Uniwersytetu w Swansea. Taki układ palców jest wynikiem działania testosteronu w okresie płodowym. To kolejne badanie dowodzące, że proporcje między palcem serdecznym a wskazującym mogą świadczyć o stanie zdrowia i kondycji organizmu.

  • Witamina z grupy B może przyczyniać się do chorób serca

    Witamina B3 (niacyna, witamina PP) zwiększa ryzyko chorób układu krążenia. Jeden z jej metabolitów – 4PY – prowadzi do zapalenia naczyń, a wtórnie do miażdżycy. Naukowcy z Cleveland Clinic jako pierwsi opisali ten szlak metaboliczny. Po raz kolejny podważono stosowanie niacyny w profilaktyce chorób układu krążenia.

  • Wirus opryszczki dwukrotnie zwiększa ryzyko demencji

    Przebyte zakażenie wirusem opryszczki pospolitej podwaja ryzyko demencji u dorosłych – wynika z obszernego badania naukowców z Uniwersytetu w Uppsali. To potwierdzenie wcześniejszych badań wskazujących wirus opryszczki jako potencjalny czynnik ryzyka chorób otępiennych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij