kobieta trzyma się za bolącą nogę
Mateusz Burak

Zapalenie okostnej – czym jest i jak się je leczy?

Zapalenie okostnej jest stanem, w którym dochodzi do wytworzenia odczynu zapalnego w obrębie pasma tkankowego otaczającego kości. Jego nazwa to właśnie okostna. Jak się objawia zapalenie okostnej? Kiedy należy udać się do lekarza? Co na nie stosować? Podpowiadamy.

Zapalenie okostnej to stan zwykle łagodny i dobrze tolerowany. W niektórych przypadkach może dochodzić do przybierania bardziej agresywnych form i wówczas mogą one wymagać leczenia o ciężkim przebiegu.

Okostna – co to takiego? Jaką pełni funkcję?    

Okostna jest bogato unaczynioną i unerwioną tkanką. Otaczając strukturę kości, ma przede wszystkim chronić ją przed uszkodzeniami natury mechanicznej. Jej kolejną funkcją jest utrzymywanie metabolizmu kośćca na właściwym poziomie, poprzez zapewnienie dostarczania składników odżywczych. Ostatnia funkcja to wspomaganie procesów regeneracji tkanki kostnej po złamaniach dzięki zawartości osteoblastów, czyli komórek kościotwórczych.

Zapalenie okostnej – przyczyny

Ostre zapalenie okostnej może się rozwinąć w wyniku infekcji w odrębnych częściach ciała. Przykładem może być infekcja dróg moczowych lub przenoszona drogą płciową jak np. kiła. Podobna sytuacja może się wydarzyć w przypadku, gdy mamy do czynienia z bardzo głęboką raną, która słabo się goi. Stopniowo staje się coraz głębsza, aż w końcu obejmuje okostną.

Osoby cierpiące na przewlekłe owrzodzenia jak cukrzycy lub pacjenci, u których występują odleżyny, również są mocno narażone na takie zapalenie. Najczęściej dzieje się tak w przypadku, gdy opisywane zmiany trudno się goją.

Do infekcji kości mogą także doprowadzać niektóre schorzenia autoimmunologiczne, białaczka, choroby krwi. Bakterie gronkowca oraz inne mogą powodować zapalenie okostnej, kości oraz szpiku. Do przewlekłej infekcji może doprowadzać powtarzający się nacisk, czynnik stresowy wycelowany w strukturę kości. Z tego względu na taki stan narażeni są sportowcy, którzy podnoszą ciężary, uprawiają skoki lub bieganie.

Zapalenie okostnej u dziecka

Najczęstszą niezakaźną formą zapalenia okostnej u dzieci jest choroba Osgood-Schlatter. Powoduje ona ból w okolicy części bliższej kości piszczelowej, obrzęk podudzia oraz obszaru w okolicy rzepki. Pojawia się najczęściej u dorastających chłopców, którzy prowadzą bardzo aktywny tryb życia i wykonują czynności o podwyższonym ryzyku takie jak bieganie czy skakanie. Dolegliwości obejmują kości goleni, a sama lokalizacja zmian to guzowatość piszczeli.

Zapalenie okostnej zęba

Pojawia się w wyniku rozprzestrzeniania stanu zapalnego w głąb wyrostka zębodołowego. Dochodzi do zajęcia ozębnęj, która pełni bardzo ważną rolę w stabilizacji uzębienia oraz spełnia rolę amortyzacyjną. Do takiego stanu prowadzić może nieprawidłowo wykonane leczenie kanałowe, zaawansowana próchnica czy utknięcie, pozostanie fragmentów zęba w zębodole po ekstrakcji.

Polecane dla Ciebie

Zapalenie okostnej – objawy

Głównymi objawami zapalenia okostnej są:

  • ból kości,
  • charakterystyczne nagłe, eksplozywne pojawianie się bólu i bardzo szybkie narastanie,
  • gorączka,
  • bóle głowy,
  • opuchlizna w obszarze infekcji, obrzęki,
  • zaczerwienie wokół zainfekowanego miejsca.
Niekiedy może pojawić się ropny wysięk wymagający interwencji lekarza.

Zapalenie okostnej – diagnostyka i leczenie

Podejrzenie zapalenia okostnej zawsze powinno wiązać się z wizytą u specjalisty. Objawem, który powinien nas skłonić do udania się do lekarza, jest długotrwale utrzymujący się ból kości i stawów. Niekiedy mogą się nawet pojawiać drobne złamania, poważna infekcja może z kolei uszkodzić strukturę samej kości.

Poza badaniem fizykalnym nieocenioną wartość diagnostyczną mają badania obrazowe. Mowa tutaj o zdjęciu rentgenowskim, które pozwala ujawnić oznaki złamania lub niektórych infekcji kostnych. Niezwykle użyteczny jest także skan rezonansu magnetycznego, gdyż daje pełen obraz nie tylko kośćca, ale też otaczających tkanek miękkich. W celu potwierdzenia infekcji, stanu zapalnego często zleca się równolegle morfologię krwi. Wskaźnikami, które są wówczas podwyższone jest OB, CRP, oraz ilość białych krwinek.

Ostre infekcje podlegają leczeniu z wykorzystaniem antybiotyków przepisanych przez lekarza. Nie ma bowiem możliwości zakupu antybiotyku bez recepty. Jeśli dochodzi do wytwarzania płynu ropnego, może zaistnieć potrzeba chirurgicznej ewakuacji wydzieliny. W sytuacji gdy tkanka obumiera w wyniku infekcji, konieczna staje się resekcja, czyli wycięcie. Taka procedura zapobiega rozprzestrzenianiu się infekcji na większe obszary.

Przewlekłe zapalenia okostnej nie wymagają zazwyczaj interwencji o charakterze inwazyjnym. Zaleca się stosowanie okładów z woreczków z lodem na obszar zapalny oraz doustne zażywanie niesteroidowych środków przeciwzapalnych. Należy także dużo odpoczywać. W odosobnionych przypadkach stosuje się iniekcje steroidowe.
Sprawdź na DOZ.pl: Chłodzące kompresy żelowe.

Co stosować na zapalenie okostnej?

Najczęściej stosuje się kilkutygodniową terapię antybiotykową, która zwykle przynosi bardzo dobre rezultaty. Jaka maść na zapalenie okostnej? Co powinna zawierać? Na zaognioną skórę w celu jej regeneracji można zastosować preparaty zawierające wyciąg z nagietka. Dobrze sprawdzi się też maść antybiotykowa (np. z bacytracyną cynkową) czy żel przeciwświądowy (np. z maleinianem dimetyndenu, który hamuje działanie histaminy).

Wcześniej należy jednak upewnić się co do możliwości stosowania ich w ciąży i u dzieci, gdyż nie każdy z tych preparatów można wykorzystać u wszystkich. Pozwoli to uniknąć ewentualnych powikłań.

Domowe sposoby na zapalenie okostnej

Samodzielnie w domu warto zadbać o odpoczynek, odciążenie kończyny objętej infekcją. Należy unikać wygrzewania, co mogłoby przyczynić się do rozprzestrzeniania stanu zapalnego. Zaleca się rezygnację z wysiłku fizycznego na czas zdrowienia. W przypadku palenia tytoniu, należy maksymalnie ograniczyć, a najlepiej wyeliminować go przynajmniej na tyle, ile trwa gojenie. Szacuje się, że przeciętnie jest to czas 4–6 tygodni.

Ulgę w bólu przyniesie stosowanie schładzanie obszaru objętego stanem zapalnym za pomocą zimnych kompresów czy liści młodej kapusty. W diecie należy uwzględnić produkty przeciwzapalne jak kurkuma czy gorzka czekolada.

Zapalenie okostnej – profilaktyka

Zapobieganie przewlekłemu zapaleniu okostnej często polega na unikaniu urazów sportowych spowodowanych przeciążeniem takich jak stłuczenia, skręcenia, zwichnięcia.

Bardzo ważne jest właściwe przygotowanie do treningów, poświęcanie odpowiedniego czasu na regenerację po wysiłku i zwracanie uwagi na symptomy w postaci przewlekłego bólu kości i stawów.

Sprzyjająca profilaktyce jest kontrola poziomu cholesterolu, ciśnienia krwi, poziomu cukru. Istotna jest też zbilansowana dieta. Systematyczne badania w kierunku chorób zakaźnych, szczególnie tych przenoszonych drogą płciową oraz dbanie o odporność to kolejne, doskonałe działania profilaktyczne.

  1. M. Erişen, O. F. Bayar, G.Ak, Garre osteomyelitis: a case report, „Journal of Dental Faculty of Atatürk University”, nr 9 2014.
  2. A. Zaghbani, S. Ben Yousef, L. Oualha, W. Hasni, K. Souid, C. Baccouche, Jaw malignancies: signs that should alert the dentist, „Tunisie Medicale”, nr 89 2011.
  3. S. Stern, P. J. Ferguson, Autoinflammatory bone diseases, „Rheumatic Disease Clinics of North America”, nr 39 2013.
  4. R. Martin-Granizo, D. Garcia-Gonzalez, J. Sastre, F. J. Diaz, Mandibular sclerosing osteomyelitis of Garré, „Otolaryngology–Head and Neck Surgery”, nr 121 2016.
  5. J. F. Siqueira, I. N. Rôças, Optimising single-visit disinfection with supplementary approaches: a quest for predictability, „Australian Endodontic Journal”, nr 37 2011.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wymiotowanie krwią – czego jest objawem?

    Krwawe wymioty mogą mieć wiele przyczyn – od niegroźnego podrażnienia błony śluzowej żołądka, aż po zagrażające życiu pękniecie żylaków przełyku. Śladowe krwawienie może pochodzić z jamy ustnej, nosa, gardła, krtani, przełyku czy żołądka. Pojedynczy epizod niewielkiej ilość krwi w wymiotach nie musi budzić niepokoju, natomiast jeśli sytuacja się powtarza lub ilość krwi jest znaczna, konieczna będzie pilna konsultacja specjalistyczna. Czym zatem jest spowodowane wymiotowanie krwią? Czy jest groźne?

  • Parwowiroza psa – przyczyny, objawy, leczenie psiego tyfusu

    Brak apetytu, osowiałość, wymioty i biegunka – to mogą być jedne z pierwszych objawów parwowirozy, czyli choroby zakaźnej, która dotyka psów. Psi tyfus może objawiać się poprzez krwotoczne zapalenie jelit lub zapalenie mięśnia sercowego, a zależy to do wieku czworonoga, gdyż drugi wariant choroby częściej dotyczy szczeniąt. Jak uchronić psa przed parwowirozą? Jak wygląda diagnostyka i leczenie parwowirozy?

  • Choroba Addisona-Biermera

    Choroba Addisona-Biermera inaczej zwana anemią złośliwą to najczęstsza przyczyna niedokrwistości związanej z niedoborem witaminy B12. Co ciekawe dotyczy ona częściej osób starszych, z grupą krwi A oraz niebieskim kolorem oczu. Oprócz objawów ogólnych związanych z niedokrwistością towarzyszą jej również zaburzenia neurologiczne oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego.

  • Liszaj twardzinowy – co to jest, przyczyny, objawy

    Liszaj twardzinowy to schorzenie narządów płciowych, które dotyka przede wszystkim młode kobiety wchodzące w okres dojrzewania, jak również panie, u których rozpoczyna się menopauza. Dowiedz się, z czego wynika ta choroba, na którą zapadają również mężczyźni, oraz w jaki sposób sobie z nią radzić.  

  • Dermatillomania – co to jest? Co zrobić, kiedy chęć skubania skóry jest silniejsza?

    Neurotyczne drapanie skóry czy też patologiczne skubanie skóry – to dwa określenia, które stosowane są zamiennie w przypadku dermatillomanii (PSP, ang. Pathological Skin Picking). PSP jest często porównane do uzależnienia, ponieważ pacjenci z dermatillomanią odczuwają ogromną potrzebę czy wręcz przymus skubania swojego naskórka. Jak radzić sobie w sytuacji, w której nie możemy przestać rozdrapywać skóry?

  • Płukanie żołądka – na czym polega? Kiedy jest wykonywane?

    Płukanie żołądka jest jedną z procedur dekontaminacyjnych. Polega na usunięciu spożytych substancji toksycznych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia. Jak dokładnie wygląda płukanie żołądka? Czy boli?

  • Sarkopenia wieku podeszłego – czym jest? Czy można jej zapobiec?

    Szybsze męczenie się, niska wytrzymałość na wysiłek, zaburzenia równowagi – to tylko wybrane z następstw sarkopenii, jednostki chorobowej dotyczącej zwłaszcza populacji osób starszych. Niestety, sarkopenia także jest problemem wśród osób otyłych i przewlekle chorych. Jak zatem ją rozpoznać? Czym jest otyłość sarkopeniczna?

  • Pęcherzowe oddzielanie się naskórka

    Pęcherzowe oddzielanie się naskórka jest grupą chorób pęcherzowych o podłożu genetycznym lub autoimmunologicznym, która charakteryzuje się powstawaniem pęcherzy samoistnie lub po niewielkim urazie. Zwiększona wrażliwość skóry oraz tendencja do powstawania pęcherzy związana jest ze zmianami w budowie cząsteczek adhezyjnych lub białek strukturalnych, od których zależą prawidłowe połączenia pomiędzy skórą właściwą a naskórkiem.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij