Kobieta w ciąży
Aleksandra Szemberg

Zaśniad groniasty – co to jest? Jakie są objawy i sposoby leczenia?

Zaśniad groniasty to niebezpieczna choroba trofoblastu, która często towarzyszy ciąży. Zaburzenie to może przekształcić się w nowotwór  dlatego ważne jest, aby obserwować niepokojące objawy i znać czynniki ryzyka, jakie towarzyszą temu schorzeniu.

W wyniku zapłodnienia komórki jajowej przez plemnik powstaje zygota. Po licznych podziałach osiąga stadium blastocysty, w którym komórki dzielą się na dwie grupy: embrioblast (z niego rozwiną się tkanki płodu) oraz trofoblast (dający początek kosmówce, a następnie łożysku). Prawidłowy rozwój blastocysty na tym etapie jest konieczny do dalszego rozwoju zarodka. Stan ten jest osiągany jedynie w 20–30% przypadków. W początkowym okresie ciąża i zaśniad mogą dawać podobne objawy, dlatego tak ważna jest opieka ginekologa od najwcześniejszych etapów od zapłodnienia.

Co to jest zaśniad groniasty? Czy zaśniad groniasty to nowotwór?

Nadmierna, nieprawidłowa proliferacja komórek trofoblastu, może prowadzić do niebezpiecznych stanów, jakimi są rozrosty i nowotwory, którym towarzyszy zwiększone wydzielanie beta-hCG (jednostki beta gonadotropiny kosmówkowej). Zaśniad groniasty całkowity oraz częściowy zaliczają się do rozrostów trofoblastu są stanami przednowotworowymi. Nieleczone mogą przekształcić się w nowotwory zaśniad inwazyjny, raka kosmówki lub guza miejsca łożyskowego.

Przyczyny zaśniadu groniastego

Zaśniad groniasty częściowy może powstać przy zapłodnieniu jednej komórki jajowej przez dwa plemniki (genetycznie triploidalny). Dzieje się to częściej niż rozwój ciąży bliźniaczej. Komórkom zaśniadowym mogą towarzyszyć tkanki płodu z licznymi wadami.

Zaśniad całkowity (genetycznie diploidalny) rozwija się w przypadku, kiedy cały materiał genetyczny pochodzi od ojca. Brak lub uszkodzenie matczynego materiału genetycznego powoduje patologiczny rozwój kosmków oraz ich rozdęcie. Ponadto nie dochodzi do rozwoju płodu.

Powiązane produkty

Zaśniad groniasty – czynniki ryzyka

Rozrosty trofoblastu częściej dotyczą kobiet poniżej 20 i powyżej 40 roku życia. Wykrycie zaśniadu w poprzednich ciążach zwiększa ryzyko jego wystąpienia w przyszłości. Istnieją doniesienia naukowe o uwarunkowaniu genetycznym, zwłaszcza w postaci rodzinnej lub nawracającej u tej samej pacjentki. Palenie papierosów, spożywanie małej ilości beta karotenu i kwasu foliowego również mogą predysponować do wystąpienia choroby.

Jakie objawy daje zaśniad groniasty?

Nudności to jeden z najczęstszych objawów ciąży, występujący w niemal 3/4 przypadków. Zazwyczaj zaczynają się od 4 tygodnia ciąży i ustępują do końca 4 miesiąca. W przypadku zaśniadu lub ciąż wielopłodowych nasilenie nudności jest większe z uwagi na wyższe wartości beta hCG.

Niepowściągliwe wymioty ciężarnych w fizjologicznej ciąży występują bardzo rzadko. W ciąży zaśniadowej widuje się je w 2% przypadków. Cechuje je utrata masy ciała powyżej 5%, odwodnienie, zaburzenia wodno-elektrolitowe w badaniach laboratoryjnych. Ich skutkiem może być niebezpieczna dla zdrowia kwasica ketonowa.

Zaśniadowi towarzyszą też objawy nadczynności tarczycy (tachykardia, ciepła skóra, potliwość, drżenia) oraz wzrost stężenia hormonów FT3 i FT4 (cząsteczki hormonów tarczycowych są podobne do cząsteczek jednostki beta gonadotropiny kosmówkowej).

Stan przedrzucawkowy występuje w 10% przypadków. Dodatkowymi objawami są:

  • krwawienia z dróg rodnych
  • obecność śliwkowej wydzieliny
  • powiększenie rozmiaru macicy, nieadekwatne do wieku ciążowego.

Jak rozpoznać zaśniad groniasty?

Rozpoznanie zaśniadu groniastego jest stawiane na podstawie badania ultrasonograficznego:

  • brak akcji serca
  • brak zarodka
  • charakterystyczny wygląd obrzękniętych kosmków
  • objaw zamieci śnieżnej"
  • obecność torbieli tekaluteinowych.

W przypadku zaśniadu częściowego obraz USG nie jest zawsze oczywisty i należy zrobić serię badań. Wartości beta hCG we krwi mogą być różne, w zależności od ilości komórek zaśniadowych.

Zaśniad groniasty – leczenie i rokowania

Leczenie polega na ewakuacji zaśniadu z jamy macicy. Zaśniad całkowity najlepiej usunąć ssakiem po mechanicznym rozszerzeniu kanału szyjki macicy. Nie stosuje się rutynowo oksytocyny ani prostaglandyn, żeby uniknąć zatorów płucnych z komórek trofoblastu. W przypadku postaci częściowej z tkankami płodowymi, w której ryzyko rozwinięcia przetrwałej choroby trofoblastycznej jest duże, zalecane jest leczenie farmakologiczne. Po usunięciu zaśniadu, co 7 dni powtarza się badanie beta hCG do czasu braku jego wykrywalności. Ważne jest, żeby pomiar wykonywać w tym samym laboratorium.

Kontynuacja ciąży współistniejącej z zaśniadem częściowym jest możliwa, w 25% kończy się urodzeniem zdrowego dziecka, w 35% rozwija się przetrwała choroba trofoblastyczna.

Leczenie nowotworów trofoblastu

W 20% przypadków po wyleczeniu choroby zaśniadowej może rozwinąć się nowotwór złośliwy trofoblastu. Objawia się to rosnącym poziomem beta hCG po ewakuacji zaśniadu całkowitego lub częściowego z jamy macicy (może wystąpić również po porodzie ciąży prawidłowej). Towarzyszą mu krwawienia z jamy macicy. Przerzutuje drogą krwionośną, naciekając przy tym na naczynia kosmówki – do płuc, nerek, układu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego. Leczenie chemioterapią (aktynomycyna D i/lub metotreksat) jest wdrażane po spełnieniu kryteriów FIGO: stałe stężenie beta hCG w czterech pomiarach w ciągu 3 tygodni, zwiększenie poziomu beta hCG w trzech pomiarach w ciągu 2 tygodni, podwyższenie stężenia gonadotropiny kosmówkowej utrzymujące się pół roku po ewakuacji zaśniadu lub rozpoznanie histologiczne.

Terapia powinna być prowadzona w wyspecjalizowanym ośrodku onkologicznym. Po zakończeniu leczenia poziom gonadotropiny kosmówkowej należy oznaczać co miesiąc przez 2 lata, później co pół roku do końca życia. Rokowanie długoterminowe jest dobre  wyleczone zostaje 90% chorych z grupy niskiego ryzyka oraz 83% z grupy leczonej schematem wielolekowym.

Zaśniad groniasty a kolejna ciąża

Nie zaleca się zachodzenia w ciążę przez 6 miesięcy po usunięciu zaśniadu całkowitego i częściowego z powodu zwiększonego ryzyka nawrotu i większej liczbie poronień. Po leczeniu z powodu nowotworu trofoblastu pacjentka powinna zaczekać z planowaniem następnej ciąży 2 lata.

Leczenie zaśniadu nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem niepowodzeń położniczych w późniejszym czasie. Ryzyko wystąpienia zaśniadu po raz drugi wynosi 2%, a trzeciego 1520%. Procedura in vitro nie zwiększa ryzyka wystąpienia ciąży zaśniadowej.

  1. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia Tom 1-2, 2020.
  2. J..J. Candelier, The hydatidiform mole, „Cell Adhesion & Migration", 2016.
  3. J. L. Hubbard, S. B. Hosmer, Hydatidiform mole, „Journal of Osteopathic Medicine", 1997.
  4. B. Kozakiewicz, Nowotwory złośliwe u kobiet w ciąży, 2017.
  5. E. Nowak-Markwitz, G. Bręborowicz, T. Rechberger, Sytuacje kliniczne w ginekologii, onkologii ginekologicznej i uroginekologii, 2017.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • HIV – drogi zakażenia, test na HIV, profilaktyka

    Wirus HIV jest przyczyną jednej z najgroźniejszych i najbardziej uporczywych epidemii w dziejach ludzkości. Szacuje się, że na świecie jest nim zakażonych 37 milionów osób. Postęp, jaki dokonał się w leczeniu, sprawił, że ich jakość życia uległa poprawie, jednak nadal statystyki są przygnębiające – w 2022 i 2023 roku padły w Polsce rekordy zakażeń HIV. Jakie są nowoczesne metody leczenia zakażenia tym wirusem?

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij