Kobieta w ciąży
Aleksandra Szemberg

Zaśniad groniasty – co to jest? Jakie są objawy i sposoby leczenia?

Zaśniad groniasty to niebezpieczna choroba trofoblastu, która często towarzyszy ciąży. Zaburzenie to może przekształcić się w nowotwór  dlatego ważne jest, aby obserwować niepokojące objawy i znać czynniki ryzyka, jakie towarzyszą temu schorzeniu.

W wyniku zapłodnienia komórki jajowej przez plemnik powstaje zygota. Po licznych podziałach osiąga stadium blastocysty, w którym komórki dzielą się na dwie grupy: embrioblast (z niego rozwiną się tkanki płodu) oraz trofoblast (dający początek kosmówce, a następnie łożysku). Prawidłowy rozwój blastocysty na tym etapie jest konieczny do dalszego rozwoju zarodka. Stan ten jest osiągany jedynie w 20–30% przypadków. W początkowym okresie ciąża i zaśniad mogą dawać podobne objawy, dlatego tak ważna jest opieka ginekologa od najwcześniejszych etapów od zapłodnienia.

Co to jest zaśniad groniasty? Czy zaśniad groniasty to nowotwór?

Nadmierna, nieprawidłowa proliferacja komórek trofoblastu, może prowadzić do niebezpiecznych stanów, jakimi są rozrosty i nowotwory, którym towarzyszy zwiększone wydzielanie beta-hCG (jednostki beta gonadotropiny kosmówkowej). Zaśniad groniasty całkowity oraz częściowy zaliczają się do rozrostów trofoblastu są stanami przednowotworowymi. Nieleczone mogą przekształcić się w nowotwory zaśniad inwazyjny, raka kosmówki lub guza miejsca łożyskowego.

Przyczyny zaśniadu groniastego

Zaśniad groniasty częściowy może powstać przy zapłodnieniu jednej komórki jajowej przez dwa plemniki (genetycznie triploidalny). Dzieje się to częściej niż rozwój ciąży bliźniaczej. Komórkom zaśniadowym mogą towarzyszyć tkanki płodu z licznymi wadami.

Zaśniad całkowity (genetycznie diploidalny) rozwija się w przypadku, kiedy cały materiał genetyczny pochodzi od ojca. Brak lub uszkodzenie matczynego materiału genetycznego powoduje patologiczny rozwój kosmków oraz ich rozdęcie. Ponadto nie dochodzi do rozwoju płodu.

Powiązane produkty

Zaśniad groniasty – czynniki ryzyka

Rozrosty trofoblastu częściej dotyczą kobiet poniżej 20 i powyżej 40 roku życia. Wykrycie zaśniadu w poprzednich ciążach zwiększa ryzyko jego wystąpienia w przyszłości. Istnieją doniesienia naukowe o uwarunkowaniu genetycznym, zwłaszcza w postaci rodzinnej lub nawracającej u tej samej pacjentki. Palenie papierosów, spożywanie małej ilości beta karotenu i kwasu foliowego również mogą predysponować do wystąpienia choroby.

Jakie objawy daje zaśniad groniasty?

Nudności to jeden z najczęstszych objawów ciąży, występujący w niemal 3/4 przypadków. Zazwyczaj zaczynają się od 4 tygodnia ciąży i ustępują do końca 4 miesiąca. W przypadku zaśniadu lub ciąż wielopłodowych nasilenie nudności jest większe z uwagi na wyższe wartości beta hCG.

Niepowściągliwe wymioty ciężarnych w fizjologicznej ciąży występują bardzo rzadko. W ciąży zaśniadowej widuje się je w 2% przypadków. Cechuje je utrata masy ciała powyżej 5%, odwodnienie, zaburzenia wodno-elektrolitowe w badaniach laboratoryjnych. Ich skutkiem może być niebezpieczna dla zdrowia kwasica ketonowa.

Zaśniadowi towarzyszą też objawy nadczynności tarczycy (tachykardia, ciepła skóra, potliwość, drżenia) oraz wzrost stężenia hormonów FT3 i FT4 (cząsteczki hormonów tarczycowych są podobne do cząsteczek jednostki beta gonadotropiny kosmówkowej).

Stan przedrzucawkowy występuje w 10% przypadków. Dodatkowymi objawami są:

  • krwawienia z dróg rodnych
  • obecność śliwkowej wydzieliny
  • powiększenie rozmiaru macicy, nieadekwatne do wieku ciążowego.

Jak rozpoznać zaśniad groniasty?

Rozpoznanie zaśniadu groniastego jest stawiane na podstawie badania ultrasonograficznego:

  • brak akcji serca
  • brak zarodka
  • charakterystyczny wygląd obrzękniętych kosmków
  • objaw zamieci śnieżnej"
  • obecność torbieli tekaluteinowych.

W przypadku zaśniadu częściowego obraz USG nie jest zawsze oczywisty i należy zrobić serię badań. Wartości beta hCG we krwi mogą być różne, w zależności od ilości komórek zaśniadowych.

Zaśniad groniasty – leczenie i rokowania

Leczenie polega na ewakuacji zaśniadu z jamy macicy. Zaśniad całkowity najlepiej usunąć ssakiem po mechanicznym rozszerzeniu kanału szyjki macicy. Nie stosuje się rutynowo oksytocyny ani prostaglandyn, żeby uniknąć zatorów płucnych z komórek trofoblastu. W przypadku postaci częściowej z tkankami płodowymi, w której ryzyko rozwinięcia przetrwałej choroby trofoblastycznej jest duże, zalecane jest leczenie farmakologiczne. Po usunięciu zaśniadu, co 7 dni powtarza się badanie beta hCG do czasu braku jego wykrywalności. Ważne jest, żeby pomiar wykonywać w tym samym laboratorium.

Kontynuacja ciąży współistniejącej z zaśniadem częściowym jest możliwa, w 25% kończy się urodzeniem zdrowego dziecka, w 35% rozwija się przetrwała choroba trofoblastyczna.

Leczenie nowotworów trofoblastu

W 20% przypadków po wyleczeniu choroby zaśniadowej może rozwinąć się nowotwór złośliwy trofoblastu. Objawia się to rosnącym poziomem beta hCG po ewakuacji zaśniadu całkowitego lub częściowego z jamy macicy (może wystąpić również po porodzie ciąży prawidłowej). Towarzyszą mu krwawienia z jamy macicy. Przerzutuje drogą krwionośną, naciekając przy tym na naczynia kosmówki – do płuc, nerek, układu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego. Leczenie chemioterapią (aktynomycyna D i/lub metotreksat) jest wdrażane po spełnieniu kryteriów FIGO: stałe stężenie beta hCG w czterech pomiarach w ciągu 3 tygodni, zwiększenie poziomu beta hCG w trzech pomiarach w ciągu 2 tygodni, podwyższenie stężenia gonadotropiny kosmówkowej utrzymujące się pół roku po ewakuacji zaśniadu lub rozpoznanie histologiczne.

Terapia powinna być prowadzona w wyspecjalizowanym ośrodku onkologicznym. Po zakończeniu leczenia poziom gonadotropiny kosmówkowej należy oznaczać co miesiąc przez 2 lata, później co pół roku do końca życia. Rokowanie długoterminowe jest dobre  wyleczone zostaje 90% chorych z grupy niskiego ryzyka oraz 83% z grupy leczonej schematem wielolekowym.

Zaśniad groniasty a kolejna ciąża

Nie zaleca się zachodzenia w ciążę przez 6 miesięcy po usunięciu zaśniadu całkowitego i częściowego z powodu zwiększonego ryzyka nawrotu i większej liczbie poronień. Po leczeniu z powodu nowotworu trofoblastu pacjentka powinna zaczekać z planowaniem następnej ciąży 2 lata.

Leczenie zaśniadu nie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem niepowodzeń położniczych w późniejszym czasie. Ryzyko wystąpienia zaśniadu po raz drugi wynosi 2%, a trzeciego 1520%. Procedura in vitro nie zwiększa ryzyka wystąpienia ciąży zaśniadowej.

  1. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia Tom 1-2, 2020.
  2. J..J. Candelier, The hydatidiform mole, „Cell Adhesion & Migration", 2016.
  3. J. L. Hubbard, S. B. Hosmer, Hydatidiform mole, „Journal of Osteopathic Medicine", 1997.
  4. B. Kozakiewicz, Nowotwory złośliwe u kobiet w ciąży, 2017.
  5. E. Nowak-Markwitz, G. Bręborowicz, T. Rechberger, Sytuacje kliniczne w ginekologii, onkologii ginekologicznej i uroginekologii, 2017.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – przyczyny, objawy, leczenie, żywienie przy WZJG

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG, colitis ulcerosa) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy, prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego?

  • Łuszczyca paznokci – przyczyny, objawy, leczenie

    Łuszczyca jest przewlekłą, zapalną chorobą skóry, przebiegającą z okresami remisji i zaostrzeń, na którą w Polsce choruje prawie milion osób. Choroba najczęściej występuje u rasy białe i w umiarkowanej strefie klimatycznej. Pierwsze objawy łuszczycy mogą wystąpić w dowolnym wieku, jednak zwykle zaczyna się we wczesnym okresie dorosłego życia lub później, około 50.-60. roku życia. Łuszczyca charakteryzuje się występowaniem zmian chorobowych zarówno na skórze gładkiej, w owłosionej skórze głowy a także zmianami w obrębie płytek paznokciowych dłoni i stóp. W cięższych postaciach łuszczyca może również zająć stawy. Zmianom paznokciowym z reguły towarzyszą zmiany w obrębie skóry, chociaż zdarza się że zmiany chorobowe obejmujące aparat paznokciowy wyprzedzają pojawienie się zmian skórnych nawet o dziesiątki lat.

  • Cytomegalia (CMV) – co to za choroba? Jakie są objawy?

    Cytomegalia jest chorobą wirusową, która wywoływana jest przez wirusa o nazwie Cytomegalovirus hominis, w skrócie CMV. Zakażenie wirusem cytomegalii jest bardzo szeroko rozpowszechnione, natomiast zdecydowana większość infekcji (ponad 99%) przebiega bezobjawowo i pacjent przez przypadek dowiaduje się, że w przeszłości przebył takie zakażenie. Jednak u płodów i noworodków ze względu na niedojrzałość układu odpornościowego, jak również u osób z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami odpowiedzi immunologicznej, cytomegalia może przebiegać w sposób ostry, a obraz choroby może być bardzo różny.

  • Zakrzepica – przyczyny, objawy, profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył powierzchniowych i głębokich

    Zakrzepica (zakrzepowe zapalenie żył) polega na powstaniu w naczyniu żylnym zakrzepu w wyniku zaburzonego przepływu krwi. Nieleczona prowadzi do groźnych powikłań, m.in. do zatorowości płucnej. Wyróżnia się zapalenie żył głębokich i powierzchniowych. Jakie objawy daje zakrzepica i w jaki sposób się ją leczy? Czy istnieją sposoby na to, by jej zapobiec?

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy” oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego, który fizjologicznie pokrywa tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki” szyjki macicy stosuje się najczęściej?

  • Gastrolog – czym się zajmuje? Jakie choroby leczy?

    Lekarz gastroenterolog jest specjalistą w zakresie chorób układu pokarmowego. Gastrolog diagnozuje i leczy pacjentów z problemami gastrycznymi. Jakimi konkretnie dolegliwościami się zajmuje? Kiedy warto się do niego udać? Czy do gastrologa jest potrzebne skierowanie? Odpowiadamy.

  • Atak paniki – jak wygląda? Co robić, gdy się pojawia?

    Ataki paniki są jednymi z najczęściej występujących zaburzeń lękowych, tuż po zespole lęku uogólnionego oraz fobii społecznej. Objawiają się nagłymi napadami silnego lęku, którym towarzyszą symptomy, takie jak: kołatanie serca, zawroty głowy, duszności, nadmierne pocenie się czy strach przed śmiercią. Dowiedz się, w jaki sposób można sobie poradzić, gdy pojawia się atak paniki.

  • Czego nie można robić przy nadżerce szyjki macicy ? Jak postępować po jej usunięciu?

    Nadżerka szyjki macicy jest rozpoznaniem, które może usłyszeć wiele kobiet w gabinecie ginekologicznym. Warto podkreślić jednak, że określenie „nadżerka” używane jest najczęściej w nieprawidłowy i potoczny sposób. Czym jest nadżerka oraz jak postępować po zabiegu jej usunięcia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij