Palimpsest alkoholowy – co to takiego? - portal DOZ.pl
mężczyzna sięga po szklankę z alkoholem
Justyna Piekara

„Urwany film” po spożyciu alkoholu. Co wtedy dzieje się z mózgiem?

Nadużywanie alkoholu jest związane z wieloma długotrwałymi problemami zdrowotnymi. Jedną z konsekwencji może być upośledzenie funkcji poznawczych i pamięci. Niektóre osoby po spożyciu alkoholu wykonują różne czynności, nawet złożone zadania, o których potem nie pamiętają. Naukowcy odkryli mechanizm, który jest molekularną podstawą tego zjawiska i mają nadzieję, że lepsze zrozumienie problemu pozwoli zapobiec wielu negatywnym konsekwencjom.

Czym jest palimpsest alkoholowy?

Palimpsest alkoholowy (ang. Alcohol-Induced Blackout) jest formą tymczasowej amnezji następczej i może trwać od kilku minut do kilku godzin. W tym stanie mózg nie jest zdolny tworzyć i przechowywać nowych wspomnień. Podczas takich epizodów nie następuje utrata przytomności. Osoby, które ich doświadczają, są skłonne do podejmowania bardziej impulsywnych i ryzykownych zachowań, częściej doświadczają obrażeń fizycznych, zatrucia alkoholem i śmierci. W zależności od ciężkości upośledzenia wyróżnia się dwa rodzaje zakłóceń pamięciowych wywołanych alkoholemcałkowite (ang. en bloc blackouts) lub częściowe (ang. fragmentary blackouts).

Ilość alkoholu, która może wywołać palimpsest, jest kwestią indywidualną. Naukowcy ustalili, że osiągnięcie stężenia alkoholu we krwi około 0,16% sprzyja wejściu w taki stan, ale zaburzenia pamięci mogą wystąpić też przy znacznie niższych wartościach wskaźnika BAC (ang. Blood Alcohol Content), zwłaszcza u osób, które regularnie przyjmują leki (np. nasenne, przeciwlękowe). Na poziom wskaźnika BAC wpływają nie tylko ilości spożywanego alkoholu, ale także inne czynniki, w tym uwarunkowania genetyczne i tolerancja na alkohol, masa ciała czy płeć.

Dlaczego niektórzy mają „luki w pamięci” po spożyciu alkoholu?

Przez długi czas zakładano, że alkohol osłabia pamięć, ponieważ zabija komórki mózgowe. W rzeczywistości długotrwałe nadużywanie alkoholu może je uszkodzić i trwale upośledzać pamięć i zdolność uczenie się. Alkohol może tymczasowo hamować konsolidację pamięci, czyli przenoszenie wspomnień z pamięci krótko – do długotrwałej. Jeśli dana osoba spożywa alkohol na pusty żołądek lub spożywa go dużo w krótkim czasie, szybki wzrost jego poziomu we krwi może sprawić, że urwie nam się film.

Badanie z 2004 roku, opublikowane w „Archives of General Psychiatry”, wykazało, że 11,4% kobiet i 20,9% mężczyzn doświadczyło blackoutu, wywołanego spożyciem dużej ilości alkoholu, trzy lub więcej razy ciągu roku.

Pod wpływem alkoholu dochodzi zmiany aktywności niektórych receptorów glutaminianu i wzrostu produkcji wybranych hormonów steroidowych, które zakłócają plastyczność synaptyczną. Naukowcy z Washington University School of Medicine w Saint Louis wykazali w modelu zwierzęcym, że wywołuje to zaburzenie tzw. długotrwałego wzmocnienia synaptycznego (ang. Long-term potentiation, LTP) w komórkach piramidalnych w hipokampie. Mechanizm ten stanowi podstawę procesów pamięciowych i uczenia się.

„Odkryliśmy, że ekspozycja na alkohol blokuje niektóre receptory, a później aktywuje inne, powodując, że neurony wytwarzają steroidy, które hamują LTP i zapamiętywanie” – poinformował w komunikacie pracowym Yukitoshi Izumi, profesor psychiatrii w Washington University School of Medicine w Saint Louis.

Polecane dla Ciebie

Jakie czynniki podnoszą ryzyko doświadczania „urwanego filmu"?

Tak zwane blackouty mogą zdarzyć się każdemu, kto często sięga po alkohol, ale niektórzy są szczególnie zagrożeni. Badania dowodzą, że najczęściej doświadczają ich studenci. Naukowcy z Duke University Medical Center przeprowadzili ankietę wśród studentów i stwierdzili, że ponad połowa respondentów, w pewnym momencie swojego życia zaznała problemów z pamięcią po spożyciu alkoholu.

Czynniki genetyczne odgrywają pewną rolę w określaniu podatności ośrodkowego układu nerwowego na działanie alkoholu. Osoby mające warianty genów związane z mniej wydajnym metabolizmem alkoholu mogą być predysponowane do częstszych epizodów tymczasowej amnezji. Jedno z najnowszych badań, w którym uczestniczyło ponad trzy tysiące dorosłych bliźniąt z Australii, potwierdziło, że podatność na blackouty częściowo zależy od genetyki, ale czynniki środowiskowe odgrywają bardziej znaczącą rolę, szczególnie u kobiet. Wyniki pracy, która ukazała się w „Alcoholism: Clinical and Experimental Research”, sugerują, że interwencje powinny być ukierunkowane na szkodliwy wpływ środowiska.

Kobiety są bardziej narażone na szkodliwe działanie alkoholu. Wykazują tendencję do mniej wydajnego metabolizowania alkoholu i mają większą skłonność do uzależnienia się. Zwykle mają one mniejszą masę ciała, mniej wody w organizmie, a także mniej dehydrogenazy żołądkowej, czyli enzymu metabolizującego alkohol. Dlatego substancja może pozostać dłużej w wyższych stężeniach w ciele kobiet niż mężczyzn.
  1. K. Tokuda, Y. Izumi, C. F. Zorum­ski, Etha­nol enhan­ces neu­ro­ste­ro­ido­ge­ne­sis in hip­po­cam­pal pyra­mi­dal neu­rons by para­do­xi­cal NMDA recep­tor acti­va­tion, „The Jour­nal of Neu­ro­science”, nr 31 (27) 2011, s. 9905–9909, [dostęp:] 25.01.2022.
  2. H. Lee, S Roh, D. Kim, Alco­hol-Indu­ced Blac­kout, „International Journal of Environmental Research and Public Health”, nr 6 (11) 2009, 2783–2792, doi: 10.3390/i­jer­ph6112783, [dostęp:] 25.01.2022.
  3. E. C. Nel­son, A. C. Heath, K. K. Bucholz, Gene­tic Epi­de­mio­logy of Alco­hol-Indu­ced Blac­kouts, „Archi­ves of Gene­ral Psy­chia­try”, nr 61 2004, s. 257–263, [dostęp:] 25.01.2022.
  4. C. N. Davis, W. S. Slutske, N.G Martin, Genetic Epidemiology of Liability for Alcohol-Induced Blacking and Passing Out, „Alcoholism: Clinical and Experimental Research”, nr 43 (6) 2019, s.1103-1112, [online] doi: 10.1111/acer.14045, [dostęp:] 25.01.2022.
  5. A. M. White, What hap­pe­ned? Alko­hol, Memory, „Blac­kouts, and the Brain, Alco­hol Rese­arch & Health”, nr 27 (2) 2003, s 186–96, „pubs.niaaa.nih.gov” [online], https://pubs.niaaa.nih.gov/pu­bli­ca­tion­s/ar­h27-2/186-196.htm,[dostęp:] 25.01.2022.
  6. J. Dry­den, The bio­logy behind alco­hol-indu­ced blac­kouts, „source.wustl.edu” [online], https://so­urce.wustl.edu­/2011/07/the-bio­logy-behind-alco­holindu­ced-blac­kouts/, [dostęp:] 25.01.2022.
  7. M. Hogenboom, Why do only some people get blackout drunk?, „bbc.com” [online], https://www.bbc.com/future/article/20180613-why-do-only-some-people-get-blackout-drunk, [dostęp:] 25.01.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Marihuana – skutki palenia i wpływ na zdrowie. Marihuana a THC i CBD

    Zastanawiasz się, jakie są efekty zażywania marihuany, czy to narkotyk, czy uzależnia? Czy jest szkodliwa lub ma skutki uboczne? Jak długo działa? Jakie są skutki długotrwałego palenia? Jaki ma wpływ na płodność? Zapraszamy do lektury poniższego artykułu. 

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych – wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Biofeedback – na czym polega? Zastosowanie u dzieci i u dorosłych. Trening biofeedback – efekty

    Biofeedback (biologiczne sprzężenie zwrotne) to nieinwazyjna metoda terapii polegająca na monitorowaniu przez specjalne urządzenie zmian fizjologicznych organizmu. Ma to na celu lepsze rozpoznawanie wpływu myśli i uczuć na fizjologię, dzięki czemu pacjent może nauczyć się kontrolować te funkcje organizmu, nad którymi w normalnych warunkach nie można panować (fale mózgowe czy napięcie mięśni). Biofeedback jest wykorzystywany w terapii dzieci i dorosłych z zaburzeniami koncentracji, stanami lękowymi, depresją, nadpobudliwością, padaczką, zaburzeniami autystycznymi czy niską odpornością na stres.

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

  • Co to jest social jet lag? Jak zaburzenia naturalnego rytmu dobowego wpływają na nasze zdrowie i samopoczucie?

    Badania sugerują, że tendencja do regularnego snu w ciągu tygodnia i nagła zmiana tego wzorca w weekendy jest niekorzystna dla zdrowia i niesie za sobą przyrost masy ciała, zwiększone ryzyko nowotworów, depresji, chorób serca i schorzeń przewlekłych, takich jak cukrzyca. Czym jest chronotyp i co ma wspólnego z naszym samopoczuciem? Jak uporać się z tzw. społecznym jet lagiem?

  • THC a zdrowie – dlaczego tetrahydrokannabinol jest niebezpieczny?

    THC, czyli tetrahydrokannabinol, to najpopularniejszy składnik konopi znany niemalże na całym świecie. Jego popularność sprawiła, ze jest równocześnie najlepiej przebadaną substancją zawartą w tej rodzinie roślin. Opinia publiczna łączy THC z właściwościami psychoaktywnymi i uzależniającymi. Co to jest THC? Jak wpływa na organizm? Test na THC co warto wiedzieć? Jak przebiega oczyszczanie organizmu z THC? Podpowiadamy. 

  • Kannabinoidy – czym są i jak działają? Jaki mają wpływ na zdrowie?

    Kannabinoidy to niezwykle intensywnie badana grupa składników pochodzenia roślinnego. Ogromne pieniądze kierowane ze źródeł państwowych oraz komercyjnych powodują, że wiemy o tych składnikach coraz więcej. Kto z nas nie słyszał o marihuanie lub olejku CBD? To najpopularniejsze produkty, które zawierają kannabinoidy. Jest ich jednak na rynku zdecydowanie więcej.  

  • Kim są WWO? Czy jesteś jednym z nich?

    WWO to pojęcie oznaczające osoby wysoko wrażliwe. Pod terminem tym kryje się cała gama cech, które wyróżniają tego typu ludzi, stanowiąc o ich wyjątkowości. Warto wiedzieć, w jaki sposób traktować osoby WWO, aby czuły się komfortowo i mogły w pełni wykorzystywać swój potencjał w pracy, w związkach i innych sferach życia.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij