Uzależnienie od e-papierosów a terapia antynikotynowa cytyzyną

Od kilkudziesięciu lat na rynku aptecznym dostępne są tabletki z cytyzyną na rzucenie palenia. Pomagają one uporać z się z nałogiem nikotynowym, który najczęściej dotyczy jednak jego klasycznej postaci. Właśnie rozpoczęto pierwsze na świecie badania naukowe, które mają odpowiedzieć na pytanie, czy cytyzyna jest skuteczna także w leczeniu uzależnienia od papierosów elektronicznych.

Zespół badawczy z Zakładu Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Instytutu Nauk Medycznych Uniwersytetu Rzeszowskiego zbada zastosowanie roślinnego alkaloidu w terapii osób uzależnionych od korzystania z papierosów, ale tym razem w wersji elektronicznej. Będzie to pierwsza taka praca na świecie.

Zastosowanie medyczne cytyzyny

Cytyzyna to alkaloid pochodzenia roślinnego o wysokim powinowactwie do nikotynowego receptora acetylocholiny. Ta właściwość sprawia, że pobudza układu nerwowy w podobny sposób, jak nikotyna, mając jednocześnie mniej uzależniające właściwości. Związek wzmaga wydzielanie adrenaliny przez nadnercza i podnosi ciśnienie krwi. Pierwszy raz został wyizolowany ze Złotokapu zwyczajnego (łac. Laburnum anagyroides Medik) w 1894 roku. Z nasion tej rośliny pozyskuje się cytyzynę na skalę przemysłową. W leczeniu nałogu nikotynowego jest wykorzystywany od lat 60. XX wieku.

Dowiedz się wiecej o tym, czym jest cytyzyna i jaki jest mechanizm jej działania.

Preparaty z cytyzyną na rzucernie palenia są środkami wspomagającymi rzucanie palenia, ponieważ pozwalają zmniejszyć uczucie głodu nikotynowego. Farmaceutyki te są bardziej przystępne cenowo niż nikotynowa terapia zastępcza (NTZ). Są dostępne w postaci tabletek w Europie Środkowej i Wschodniej, a kilka lat temu taki środek został wprowadzony na rynek kanadyjski.

Badanie opublikowane w 2014 roku w „The New England Journal of Medicine" dotyczyło skuteczności związku w rzucaniu palenia w porównaniu z nikotynową terapią zastępczą. W połączeniu z krótkim wsparciem behawioralnym stwierdzono, że cytyzyna jest lepsza od nikotynowej terapii zastępczej w pomaganiu palaczom w rzuceniu palenia, ale wiązała się z większą częstotliwością zgłaszanych przez siebie zdarzeń niepożądanych.

Cytyzyna w terapii uzależnienia od elektronicznych papierosów

Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia na całym świecie jest ponad miliard dorosłych palaczy, z czego 60% chce lub zamierza rzucić palenie. W dążeniu do celu może im pomóc cytyzyna.

Projekt naukowców z Uniwersytetu w Rzeszowie zajął pierwsze miejsce w konkursie na niekomercyjne badania kliniczne w obszarze psychiatrii i neurologii, organizowanym przez Agencję Badań Medycznych. W związku z tym otrzymali oni dofinansowanie na przeprowadzenie badań, które będą dotyczyć zastosowania cytyzyny w leczeniu uzależnienia od elektronicznych papierosów. Ich celem jest opracowanie leczenia farmakologicznego dla palaczy uzależnionych od papierosów elektronicznych oraz osób podwójnie uzależnionych, gdy nałóg obejmuje dodatkowo te tradycyjne.

Jeżeli rezultaty badania wypadną pomyślnie, staną się naukowym dowodem i podstawą do zarejestrowania pierwszego leku przeznaczonego dla osób uzależnionym od elektronicznych papierosów. W rozmowie z Państwową Agencją Prasową prof. dr hab. n. med. Piotr Tutka, powiedział, że „Od strony naukowej będzie to innowacja i przełom na skalę światową, zaś od strony wdrożeniowej badanie będzie miało ogromne znaczenie zdrowotne, społeczne i ekonomiczne dla pacjentów i systemu opieki zdrowotnej w Polsce i na całym świecie”.

Negatywne skutki palenia papierosów

Negatywny wpływ dymu tytoniowego na zdrowie człowieka został potwierdzony wynikami wieloletnich badań. Palenie papierosów prowadzi do raka płuc, ale także do innych poważnych chorób, takich jak wrzody, impotencja, astma, choroby sercowo-naczyniowe, udar mózgu.

Elektroniczne papierosy przez pewien czas były postrzegane jako zdrowsza alternatywa dla tytoniu, ale analizy dowiodły, że także stanowią realne zagrożenie dla zdrowia. Są one szczególnie popularne wśród osób młodych. Chociaż powstaje coraz więcej prac badawczych, długoterminowe skutki va pingu, czyli używania e-papierosów, nie są jeszcze dobrze znane nieznane.