Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu? - portal DOZ.pl
Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?
Justyna Piekara

Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

Adrenalina — jak działa hormon?

Adrenalina, inaczej epinefryna, jest wytwarzana w rdzeniu nadnerczy, a także przez niektóre neurony ośrodkowego układu nerwowego. Pod względem chemicznym jest monoaminą syntetyzowaną z tyrozyny. To neuroprzekaźnik i jeden z najważniejszych hormonów w organizmie człowieka, który pełni wiele istotnych funkcji.

W sytuacji stresowej adrenalina jest uwalniana do krwi, a następnie wiąże się z receptorami adrenergicznymi rozlokowanymi w różnych obszarach ciała. Mobilizuje organizm do walki z zaistniałym zagrożeniem, przygotowuje go na ewentualność ucieczki oraz wpływa też na złagodzenie odczuwania bólu. Po ustąpieniu stresora, efekt adrenaliny może utrzymywać się do godziny.

Adrenalina – fizjologiczne efekty działania hormonu

Jakie objawy towarzyszą uwalnianiu adrenaliny? Są to przede wszystkim:

  • rozszerzenie źrenic,
  • wzmożona potliwość,
  • rozszerzenie naczyń krwionośnych i poprawa przepływu krwi do głównych grup mięśni,
  • przyspieszenie akcji serca,
  • otwieranie dróg oddechowych,
  • wzrost produkcji glukozy,
  • hamowanie pracy jelit.

Polecane dla Ciebie

Adrenalina — przyczyny i konsekwencje nieprawidłowego poziomu hormonu w organizmie

Zbyt mała produkcja adrenaliny ogranicza zdolność organizmu do prawidłowego reagowania w sytuacjach stresowych. Niski poziom adrenaliny jest spotykany bardzo rzadko i jest zazwyczaj związany z niewydolnością nadnerczy. Deficyt adrenaliny może być też spowodowany przez uwarunkowane genetycznie niedobory enzymów. Z kolei zbyt wysoki poziom hormonu może być szkodliwy dla zdrowia. Doświadczanie utrzymujących się objawów przypływu adrenaliny w przypadku braku stresujących czynników środowiskowych może to być oznaką zaburzeń.

Stres psychiczny, napięcie emocjonalne i zaburzenia lękowe wywołują uwalnianie adrenaliny. Wzmożona produkcja hormonu jest dostrzegalna m.in. u osób, które doświadczają problemów związanych ze zdrowiem psychicznym, takich jak: agorafobia, fobia społeczna, zespół stresu pourazowego (PTSD). Nadprodukcja hormonu spowodowana w odpowiedzi na chroniczny stres może doprowadzić do uszkodzenia serca, bezsenności, nerwicy, a także może wywołać zawroty głowy i zmiany widzenia.

Badanie przeprowadzone przez zespół naukowców z Harvard Medical School sugeruje, że przewlekły stres wywołuje wysokie ciśnienie krwi, promuje tworzenie się złogów w tętnicach i powoduje zmiany w mózgu, które mogą przyczynić się do rozwinięcia zaburzeń lękowych, depresji i uzależnień.

Oprócz przewlekłego stresu powodem zwiększonego wydzielania adrenaliny może być guz nadnerczy. Inną przyczyną nadprodukcji może okazać się nieleczony obturacyjny bezdech senny. Niedotlenienie jest postrzegane przez organizm jako niebezpieczeństwo, co sprawia, że w konsekwencji produkowana jest adrenalina.

Adrenalina – zastosowanie medyczne

  1. Anafilaksja. Adrenalina jest stosowana w leczeniu ostrych ataków alergicznych, które są wywoływane przez niektóre pokarmy, leki, ukąszenia owadów lub inne alergeny. Znajduje zastosowanie w leczeniu przypadków posocznicy.
  2. Niewydolność serca. Adrenalina jest stosowana w leczeniu zatrzymania akcji serca i innych stanów, takich jak zaburzenia rytmu serca.
  3. Znieczulenie miejscowe. Adrenalina jest dodawana do wielu środków znieczulających o działaniu lokalnym. Powoduje, że naczynia krwionośne zwężają się, co pozwala opóźnić wchłanianie leku, a tym samym przedłużyć jego działanie.
  4. Zmniejszenie ryzyka krwotoku. Podanie adrenaliny przyczynia się do zwężenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia przepływu krwi do przylegających tkanek.
  5. Astma. Wziewna aplikacja adrenaliny powoduje rozszerzenie się dróg oddechowych i pomaga złagodzić problemy z oddychaniem podczas ataku astmy oskrzelowej.
  6. Zapalenie krtani. Pomaga zwalczyć objawy wywołane przez ostrą infekcję wirusową górnych dróg oddechowych.
  1. What is adrenaline?, „hormone.org” [online], https://www.hormone.org/your-health-and-hormones/glands-and-hormones-a-to-z/hormones/adrenaline, [dostęp:] 14.07.2021.
  2. T. Majeed, What is the function of adrenaline?, „chemistryrack.com” [online], https://chemistryrack.com/adrenaline-function/, [dostęp:] 14.07.2021. 
  3. G. Lyons. What is adrenaline?, www.endocrineweb.com [online], https://www.endocrineweb.com/adrenaline, [dostęp:] 14.07.2021.
  4. Adrenaline: Functions and mechanism of action, „lifepersona.com” [online], https://www.lifepersona.com/adrenaline-functions-and-mechanism-of-action, [dostęp:] 14.07.2021.
  5. Understanding the stress response, „health.harvard.edu” [online], https://www.health.harvard.edu/staying-healthy/understanding-the-stress-response, [dostęp:] 14.07.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Torbiel Bakera – przyczyny, objawy, leczenie cysty Bakera

    Torbiel Bakera (nazywana również cystą Bakera lub też torbielą dołu podkolanowego) to zmiana wypełniona płynem stawowym, która przybiera kształt guzka i lokalizuje się w dole podkolanowym. Torbiel ta jest zmianą nienowotworową i nie ulega zezłośliwieniu. Przyczyn powstawania torbieli Bakera może być kilka, np. urazy, stan zapalny czy przewlekłe schorzenia dotyczące stawu kolanowego. Objawy cysty Bakera to m. in. ból z tyłu kolana, obrzęk kolana oraz uczucie dyskomforu podczas zginania nogi w stawie kolanowym.

  • Klasterowy ból głowy – przyczyny, objawy i leczenie zespołu Hortona

    Klasterowy ból głowy (łac. cephalae Hortoni), określany także jako zespół Hortona, to jednostronny, bardzo silny ból w okolicy oczodołu. Pojawia się on nagle, może trwać od kilkunastu minut do nawet 3 godzin. Klasterowy ból głowy występuje zawsze po tej samej stronie – może być zlokalizowany z prawej bądź z lewej strony. Towarzyszą mu objawy wegetatywne, takie jak łzawienie czy uczucie zatkania nosa. Napadowy, idiopatyczny ból głowy może występować w każdym wieku, a szczyt zachorowań przypada na 20.–30. rok życia. 

  • Porażenie nerwu twarzowego – przyczyny, objawy i leczenie porażenia Bella

    Porażenie nerwu twarzowego (porażenie Bella) to samoistny, nagły paraliż twarzy, który spowodowany jest uszkodzeniem włókien nerwu twarzowego. Widoczna jest deformacja twarzy – obniżony kącik ust oraz utrudnione zamykanie powieki. Chory ma także problem  z wyraźną mową, ograniczona zostaje zdolność do odczuwania smaków. Jakie są przyczyny porażenia nerwu twarzowego i jak się je leczy?

  • ARDS (ostra niewydolność oddechowa) – przyczyny, objawy, leczenie zespołu ostrej niewydolności oddechowej

    ARDS (acute respiratory distress syndrome), czyli zespół ostrej niewydolności oddechowej to stan, w którym dochodzi do poważnego uszkodzenia płuc (pęcherzyków i włośniczek oraz bariery pomiędzy nimi). Płuca nie są w stanie dostarczyć wystarczającej ilości tlenu do krwi, może pojawić się więc niewydolność innych narządów. Przyczyny wystąpienia ARDS mogą być różne: zapalenie płuc wywołane wirusem (np. koronawirusem SARS-CoV-2), uraz mechaniczny czy ciężka sepsa.

  • Bóle stawów – przyczyny, diagnostyka, leczenie. Rehabilitacja i ćwiczenia na bóle stawów

    Bóle stawów to jedna z częstych przypadłości, która dotyka zarówno osoby starsze, jak i te w młodym wieku, niezależnie od płci. Bolące stawy są najczęściej objawem świadczącym o występowaniu jakiejś choroby, mogą pojawić się jako konsekwencja urazu, np. zwichnięcia, przeciążenia czy skręcenia, ale także występują u osób z nadwagą i tych, prowadzących bardzo statyczny tryb życia. W medycynie ból stawów określa się jako artralgia. 

  • Zespół sztywnego człowieka – przyczyny, objawy, leczenie zespołu sztywności uogólnionej

    Zespół sztywnego człowieka (ang. stiff man syndrome), inaczej zespół Moerscha- Woltmanna, to bardzo rzadkie zaburzenie o podłożu neurologicznym. Charakteryzuje się postępującym sztywnieniem w obrębie mięśni, dodatkowo często można zaobserwować powtarzające się epizody skurczów mięśniowych. Odnotowuje się zmienność tych objawów, ich intensywność może być uzależniona od czynników takich jak: nagłe zdarzenia wzbudzające wiele emocji, gwałtowne dźwięki czy kontakt fizyczny.

  • Biceps – budowa, funkcje, urazy mięśnia dwugłowego ramienia

    Mięsień dwugłowy ramienia, zwany także bicepsem (łac. biceps brachii), jest wrzecionowatą, zaobloną tkanką złożoną z dwóch brzuśćców. Biegnie od łopatki aż do kości promieniowej. Przyczep głowy długiej jest zlokalizowany w okolicy guzka nadpanewkowego łopatki oraz obrąbka stawowego. Przyczepy głowy krótkiej bicepsa to wyrostek kruczy łopatki i dystalnie – guzowatość kości promieniowej. Biceps umożliwia zginanie ramienia oraz zginanie i odwracanie przedramienia. Jakie urazy bicepsów są najczęstsze?

  • Grota solna – wskazania, przeciwwskazania, działanie

    Grota solna to pomieszczenie, w którym panuje wyjątkowy mikroklimat, zbliżony do nadmorskiego, posiadający właściwości prozdrowotne. Jaskinia wyłożona jest blokami soli, najczęściej morskiej, nie bez znaczenia są także światło oraz odpowiednia temperatura w niej panująca. Wszystko to powoduje, że pobyt w grocie solnej wpływa korzystnie na skórę, układ oddechowy,  krwionośny oraz nerwowy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij