Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

Adrenalina — jak działa hormon?

Adrenalina, inaczej epinefryna, jest wytwarzana w rdzeniu nadnerczy, a także przez niektóre neurony ośrodkowego układu nerwowego. Pod względem chemicznym jest monoaminą syntetyzowaną z tyrozyny. To neuroprzekaźnik i jeden z najważniejszych hormonów w organizmie człowieka, który pełni wiele istotnych funkcji.

Adrenalina – fizjologiczne efekty działania hormonu

Jakie objawy towarzyszą uwalnianiu adrenaliny? Są to przede wszystkim:

• rozszerzenie źrenic,
• wzmożona potliwość,
• rozszerzenie naczyń krwionośnych i poprawa przepływu krwi do głównych grup mięśni,
• przyspieszenie akcji serca,
• otwieranie dróg oddechowych,
• wzrost produkcji glukozy,
• hamowanie pracy jelit.

Adrenalina — przyczyny i konsekwencje nieprawidłowego poziomu hormonu w organizmie

Zbyt mała produkcja adrenaliny ogranicza zdolność organizmu do prawidłowego reagowania w sytuacjach stresowych. Niski poziom adrenaliny jest spotykany bardzo rzadko i jest zazwyczaj związany z niewydolnością nadnerczy. Deficyt adrenaliny może być też spowodowany przez uwarunkowane genetycznie niedobory enzymów. Z kolei zbyt wysoki poziom hormonu może być szkodliwy dla zdrowia. Doświadczanie utrzymujących się objawów przypływu adrenaliny w przypadku braku stresujących czynników środowiskowych może to być oznaką zaburzeń.

Stres psychiczny, napięcie emocjonalne i zaburzenia lękowe wywołują uwalnianie adrenaliny. Wzmożona produkcja hormonu jest dostrzegalna m.in. u osób, które doświadczają problemów związanych ze zdrowiem psychicznym, takich jak: agorafobia, fobia społeczna, zespół stresu pourazowego (PTSD). Nadprodukcja hormonu spowodowana w odpowiedzi na chroniczny stres może doprowadzić do uszkodzenia serca, bezsenności, nerwicy, a także może wywołać zawroty głowy i zmiany widzenia.

Oprócz przewlekłego stresu powodem zwiększonego wydzielania adrenaliny może być guz nadnerczy. Inną przyczyną nadprodukcji może okazać się nieleczony obturacyjny bezdech senny. Niedotlenienie jest postrzegane przez organizm jako niebezpieczeństwo, co sprawia, że w konsekwencji produkowana jest adrenalina.

Adrenalina – zastosowanie medyczne

1. Anafilaksja. Adrenalina jest stosowana w leczeniu ostrych ataków alergicznych, które są wywoływane przez niektóre pokarmy, leki, ukąszenia owadów lub inne alergeny. Znajduje zastosowanie w leczeniu przypadków posocznicy.
2. Niewydolność serca. Adrenalina jest stosowana w leczeniu zatrzymania akcji serca i innych stanów, takich jak zaburzenia rytmu serca.
3. Znieczulenie miejscowe. Adrenalina jest dodawana do wielu środków znieczulających o działaniu lokalnym. Powoduje, że naczynia krwionośne zwężają się, co pozwala opóźnić wchłanianie leku, a tym samym przedłużyć jego działanie.
4. Zmniejszenie ryzyka krwotoku. Podanie adrenaliny przyczynia się do zwężenia naczyń krwionośnych i zmniejszenia przepływu krwi do przylegających tkanek.
5. Astma. Wziewna aplikacja adrenaliny powoduje rozszerzenie się dróg oddechowych i pomaga złagodzić problemy z oddychaniem podczas ataku astmy oskrzelowej.
6. Zapalenie krtani. Pomaga zwalczyć objawy wywołane przez ostrą infekcję wirusową górnych dróg oddechowych.