Bakteryjne zapalenie pochwy – przyczyny, objawy, leczenie waginozy bakteryjnej
Kamila Gniady

Bakteryjne zapalenie pochwy – przyczyny, objawy, leczenie waginozy bakteryjnej

Szacuje się, że każda kobieta przynajmniej raz w życiu zmaga się z infekcją bakteryjną lub grzybiczą pochwy (najczęstszą przyczyną zakażeń są infekcje bakteryjne, chociaż w ostatnich latach coraz większy udział stanowi także czynnik grzybiczy). Podejrzenie infekcji intymnej o etiologii bakteryjnej powinno bezwzględnie skłonić nas do wizyty u lekarza ginekologa w celu dobrania prawidłowego leczenia. 

Bakteryjne zapalenie pochwy – przyczyny

Bakteryjne zapalenie pochwy jest jednym z częstszych rodzajów infekcji i stanowi codzienny element ginekologicznej praktyki lekarskiej. W prawidłowych warunkach pochwa jest skolonizowana przez dobroczynną florę bakteryjną, która stanowi naturalne środowisko w pochwie i chroni przed rozwojem drobnoustrojów patogennych. Ważnym elementem flory fizjologicznej są pałeczki kwasu mlekowego.

W pochwie działają naturalne mechanizmy obronne, które uniemożliwiają narastanie infekcji i przenoszenie jej do wyższych pięter układu rozrodczego – macicy, jajowodów i jajników. Punkt odcięcia tych dwóch części leży na wysokości szyjki macicy. Powyżej niej panują jałowe warunki i w przypadku przeniknięcia do nich obcych patogenów, może dojść do poważnego zakażenia z powikłaniami. 

Niestety w pochwie panują idealne warunki do rozwoju zakażenia. Wilgotność, ograniczony dostęp tlenu i temperatura to czynniki, które sprzyjają namnażaniu bakterii. Również bliskość odbytu i cewki moczowej niekorzystnie wpływają na skłonność do infekcji intymnych. W przypadku zachwiania biocenozy pochwy, a zatem jej naturalnego środowiska, np. w następstwie nieprawidłowej higieny, zmian hormonalnych, ciąży, menopauzy, operacji ginekologicznych czy nawet zwykłej miesiączki, może dojść do rozwoju zakażenia. Wówczas zabezpieczają nas naturalne mechanizmy, takie jak kwaśne środowisko pochwy, bariera śluzu pokrywająca nabłonek oraz lokalne substancje, takie jak lizozym czy laktoferryna. 

Bakteryjne zapalenie pochwy – objawy

Objawy zapaleń pochwy pomagają nam zróżnicować przyczynę wywołującą dane zakażenie. Dzielimy je na zakażenia:

  1. Pasożytnicze – najczęstsza to rzęsistkowica wywoływana przez rzęsistka pochwowego (Trichomonas vaginalis). Jest to rodzaj pasożyta bytujący w pochwie, cewce moczowej i pęcherzu moczowym. Często współistnieje z innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową i wywołuje obfite, pieniste, szarawe i szarożółte upławy o mdłym zapachu. W ciężkiej infekcji dołączają się również obrzęk warg sromowych i ścian pochwy z intensywnymi dolegliwościami bólowymi oraz trudności z oddawaniem moczu. Należy wówczas leczyć obojga partnerów.
  2. Grzybicze – najczęściej wywoływane przez Candidę albicans. Powodują silny świąd, pieczenie oraz białe, grudkowate, serowate upławy. Szczególną predyspozycją do zachorowań są obdarzone kobiety ciężarne, otyłe, przyjmujące antybiotyki i steroidoterapię oraz chorujące na cukrzycę. 

Dowiedz się więcej na temat grzybicy pochwy.

  1. Bakteryjne – inaczej nazywane waginozą bakteryjną. 
W przypadku bakteryjnych zapaleń pochwy nawet niemal połowa pacjentek przechodzi zakażenie bezobjawowo. Jeśli dochodzi do rozwinięcia postaci objawowej, wówczas symptomy nasilają się stopniowo. Możemy spodziewać się upławów, szarej lub mlecznej wydzieliny z pochwy oraz nieprzyjemnego, „rybiego” zapachu. Objawy bólowe, pieczenie i świąd, jeśli występują, to zwykle mają niewielkie nasilenie. Obrzęk śluzówki może wpływać na dolegliwości bólowe w trakcie współżycia. 

Wspomniane wcześniej zmiany w biocenozie pochwy mogą sprzyjać nadkażeniu wirusem opryszczki i rzęsistkiem, a także predysponować do łatwiejszego zakażenia wirusem HIV i przetrwałego zakażenia wirusem HPV. Nieleczona waginoza bakteryjna prowadzi do zakażeń wstępujących na wyższe piętra narządu płciowego, które w warunkach fizjologicznych pozostają jałowe. U kobiet ciężarnych bakteryjne zapalenia pochwy predysponują do poronienia samoistnego i porodu przedwczesnego. 

Pamiętajmy, że doświadczany w czasie menopauzy niedobór hormonów płciowych prowadzi do wzrostu naturalnie kwaśnego pH pochwy, co z kolei prowadzi do zaniku fizjologicznej flory pochwy i przyczynia się do częstszych zakażeń bakteryjnych. 

Polecane dla Ciebie

Bakteryjne zapalenie pochwy – leczenie

Co istotne, w przypadku podejrzenia infekcji intymnej, bez względu na jej etiologię, zawsze bezwzględnie powinniśmy dążyć do jak najszybszej konsultacji z lekarzem. Nieleczone zakażenia bakteryjne pochwy mogą prowadzić do poważnych powikłań, a wdrożenie leczenia na własną rękę może chwilowo maskować objawy, ale nigdy nie prowadzi do wyleczenia zakażenia. 

Dotychczas zalecanym leczeniem pierwszego wyboru było podawanie doustnego lub doustnego i dopochwowego leczenia antybiotykiem. Wśród zalecanych substancji dominował metronidazol w postaci 7-dniowej kuracji doustnej lub w formie żelu dopochwowego stosowanego przez 5 dni. 

Zgodnie z najnowszymi doniesieniami leczenie miejscowe bakteryjnego zapalenia pochwy jest tak samo skuteczne, jak leczenie ogólne. 

W okresie ciąży zalecanym antybiotykiem jest klindamycyna dostępna jako środek do stosowania ogólnego w tabletkach przez 7 dni lub w formie kremu i żelu dopochwowego, a także globulek dopochwowych. Jeżeli po upływie tego czas,  leczenie nie jest skuteczne lekarz powinien rozważyć pobranie posiewu z pochwy wraz z oceną wrażliwości danego patogenu na dostępne antybiotyki i wówczas włączyć leczenie celowane. 

Co ciekawe, zgodnie z najnowszym stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników w przypadku waginozy bakteryjnej należy rozważyć stosowanie dopochwowych środków antyseptycznych. Zgodnie z rekomendacjami powinny one stanowić pierwszy wybór w leczeniu lokalnych infekcji pochwy, dzięki czemu nie tworzymy zjawiska lekooporności. Pamiętajmy, aby nigdy nie przerywać leczenia przed upływem zalecanego przez ginekologa czasu, nawet jeśli objawy ustąpiły. 

Bakteryjne zapalenie pochwy – zapobieganie i profilaktyka

Ważnym czynnikiem zapobiegającym często pojawiającym się infekcjom bakteryjnym pochwy jest zachowanie prawidłowej higieny. Oznacza to, że nigdy nie wprowadzamy wody i środków myjących do wewnątrz pochwy. Myjemy wyłącznie zewnętrzne narządy płciowe, najlepiej samą wodą lub z niewielkim dodatkiem naturalnego, bezzapachowego płynu do higieny intymnej

Ważne jest również noszenie bawełnianej i niezbyt obcisłej bielizny oraz unikanie spania w bieliźnie. Wystarczy luźna piżama lub koszula. Majtki mogą być nawet o rozmiar większe, wtedy nie przylegają ściśle do sromu i są bardziej przewiewne. 

Pamiętajmy także, że depilacja i golenie miejsc intymnych może nas pozbawić „warstwy ochronnej”, która oddziela miejsca intymne od świata zewnętrznego. Warto zadbać wówczas o jednorazową maszynkę wyłącznie do tych okolic, a na co dzień używać oddzielnego ręcznika. W trakcie wakacji ważnym punktem profilaktyki jest zmiana kostiumu kąpielowego na suchy po kąpieli w morzu czy basenie, a także regularna wymiana podpasek i tamponów w trakcie miesiączki. 

  1. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, t. 2, PZWL, Warszawa 2014, s. 623-638.
  2. K. Dzierżanowska-Fangrat (red.), Przewodnik antybiotykoterapii, Alfa-Medica Press, Bielsko-Biała 2021, s. 74-75.
  3. PTGiP – rekomendacje, Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników – zastosowanie antyseptyków w przypadkach nieswoistych stanów zapalnych pochwy, https://www.ptgin.pl/sites/scm/files/2021-09/06.2020%20Rekomendacje%20Polskiego%20Towarzystwa%20Ginekolog%C3%B3w%20i%20Po%C5%82o%C5%BCnik%C3%B3w%20%E2%80%94%20zastosowanie%20antyseptyk%C3%B3w%20w%20przypadkach%20nieswoistych%20stan%C3%B3w%20zapalnych%20pochwy.pdf [online], [dostęp:] 24.10.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

  • Gęsta, lepka krew – przyczyny, objawy, leczenie

    Krew składa się z wyspecjalizowanych komórek, przeciwciał, czynników krzepnięcia i substancji w niej przenoszonych, m.in hormonów, lipidów, białek i glukozy. Stężenie tych składników wpływa na gęstość i lepkość krwi, a równowaga między nimi pozwala na jej poprawne krążenie. Jak rozpoznać zbyt gęstą krew?

  • Mielofibroza – przyczyny, leczenie

    Mielofibroza zaliczana jest do nowotworów szpiku kości, najrzadszych wśród wszystkich chorób mieloproliferacyjnych. Rozwija się długo i podstępnie, początkowo nie dając specyficznych objawów. Jakie są jej symptomy? W jaki sposób leczy się mielofibrozę?

  • Zespół popunkcyjny – na czym polega?

    Zespół popunkcyjny jest następstwem nakłucia lędźwiowego, którego dokonuje się podczas diagnostyki zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo że punkcja jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, to istnieje jednak ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów utrzymujących się najczęściej od 2 do 3 dni.

  • Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

    Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

  • Rak okrężnicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

    Rak okrężnicy jest drugim co do częstości nowotworem oraz drugą przyczyną zgonu w krajach zachodnich, a niestety, ilość zachorowań na ten typ raka wciąż rośnie. Dlatego najważniejsza jest profilaktyka lub wczesne wykrycie, które zapewnia wysoką wyleczalność. Pierwsze symptomy raka okrężnicy są nietypowe i zależą od jego lokalizacji. Jak objawia się rak okrężnicy? Jak mu zapobiec?

  • Hemolakria – co powoduje krwawe łzy?

    Hemolakria jest wyjątkowo rzadkim schorzeniem, w związku z tym literatura na jej temat jest ograniczona, a częstość występowania w zależności od określonej płci, rasy lub wieku nie jest znana. Krwawe łzy, choć początkowo szokujące, często są nieszkodliwe i ustępują samoistnie bez powikłań. Niemniej każda osoba, u której pojawi się krwawe łzawienie, powinna zostać poddana dokładnej ocenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij