Czym są ortopedyczne implanty custom-made? Jak powstają protezy „szyte na miarę”?

Lekarze z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) przeprowadzili pionierską operację – wszczepili pacjentowi „szytą na miarę” endoprotezę stawu kolanowego. Zachowanie więzadła krzyżowego tylnego pozwala pacjentowi na większą aktywność fizyczną i lepiej odtwarza biomechanikę zdrowego kolana. W jaki sposób powstają spersonalizowane protezy typu custom-made? Jakie są korzyści z ich zastosowania?

Przełomowy zabieg operacyjny

Operacja została przeprowadzona pod kierunkiem dra hab. Artura Stolarczyka w Klinice Ortopedii i Rehabilitacji Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego u 57-letniego pacjenta, którego staw kolanowy przestał funkcjonować z powodu choroby zwyrodnieniowej. Zespół specjalistów uczestniczących w zabiegu odbył wcześniej szereg szkoleń z ortopedami z USA, Belgii, Francji i Austrii.

„Wszczepiono mu endoprotezę stawu kolanowego z zachowaniem więzadła krzyżowego tylnego. Implant był przygotowany tak, aby idealnie pasował do kości pacjenta. To pierwsza taka operacja w Polsce” – czytamy w informacji przekazanej Państwowej Agencji Prasowej przez specjalistów z WUM. Po upływie około trzech tygodni od zabiegu mężczyzna poruszał się bez kul. Eksperci przewidują, że po sześciotygodniowej rehabilitacji wróci do pełnej sprawności.

Spersonalizowana endoproteza powstała w Stanach Zjednoczonych. Na podstawie badania tomografii komputerowej stworzono implant, który był idealnie dopasowany do budowy kości pacjenta. Odwzorowano powierzchnie stawowe pacjenta oraz fizjologiczny ruch stawu z maksymalnie osiągalną dokładnością – 0,1 mm.

Ortopedyczne implanty custom-made

Globalny rynek spersonalizowanych implantów ortopedycznych prawdopodobnie będzie szybko rósł i sprzyjał wzrostowi działalności badawczo-rozwojowej, by zapewnić jak najlepsze dostosowywanie. Oczekuje się, że szybko rosnąca populacja geriatryczna i związana z tym częstość występowania zaburzeń, takich jak choroba zwyrodnieniowa stawów, osteoporoza, dolegliwości bólowe stawów i mała gęstość kości, zwiększą popyt na spersonalizowane implanty ortopedyczne.

Przeczytaj także jakie są przyczyny i objawy zwyrodnienia stawów.

Jak powstają spersonalizowane implanty?

Najpierw wykonuje się badania obrazowe. Najczęściej projekt docelowego implantu powstaje na podstawie obrazu wykonanego technologią tomografii komputerowej. Potem opracowuje się wirtualną rekonstrukcję 3D oraz drukuje modele struktur anatomicznych. W ten sposób powstaje plastikowy prototyp, który pomaga specjaliście w przygotowaniu się do operacji, umożliwia zapoznanie się z kształtem protezy i systemem jej mocowań. Producent dostarcza też szczegółowych informacji co do jej właściwości i metod implantacji. Po wykonaniu ewentualnych poprawek i akceptacji projektu rozpoczyna się produkcja implantu.

Pierwszy zabieg z zastosowaniem implantu custom-made w Polsce

W Polsce pierwszy zabieg wszczepienia spersonalizowanego implantu przeprowadził dr Paweł Łęgosz, zastępca Kierownika Kliniki Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu Szpitala Klinicznego Dzieciątka Jezus Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Miało to miejsce w listopadzie 2016 roku. Operowany mężczyzna miał już za sobą pierwotny i rewizyjny zabieg endoprotezoplastyki stawu biodrowego. Kolejna operacja stanowiła wyzwanie, ponieważ w jego przypadku nie można było już zastosować konwencjonalnej protezy z powodu dużych ubytków kostnych.