Osteopenia – przyczyny, objawy, leczenie. Dieta przy osteopenii - portal DOZ.pl
Osteopenia – przyczyny, objawy, leczenie. Dieta przy osteopenii
Mateusz Burak

Osteopenia – przyczyny, objawy, leczenie. Dieta przy osteopenii

Osteopenia to schorzenie, które charakteryzuje się obniżeniem gęstości mineralnej kości. Jest ono uważane za wczesne stadium osteoporozy, choć odpowiednie postępowanie może uchronić przed dalszym ubytkiem masy kostnej. Osteopenia przeważnie nie daje żadnych objawów, do jej rozpoznania konieczne jest wykonanie densytometrii. Podpowiadamy, co zrobić, aby powstrzymać postęp choroby.

Czym jest osteopenia? Osteopenia a osteoporoza

Osteopenia to obniżenie mineralnej gęstości kości – w jej przebiegu masa kostna zmniejsza się o ok. 2%. Schorzenie to zaliczane jest do wczesnych stadiów osteoporozy (osteopenia występuje zazwyczaj u ludzi młodszych, w przeciwieństwie do osteoporozy, która dotyczy najczęściej kobiet w wieku menopauzalnym). Nieprawidłowa postawa ciała – nasilenie kifozy piersiowej i obniżenie wzrostu to jedne z najbardziej charakterystycznych symptomów opisywanej dysfunkcji. 

Osteopenia może występować nawet u niemowląt, dotyczy głównie dzieci przedwcześnie urodzonych (osteopenia wcześniacza). Ma to związek z zaburzeniem gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Osteopenia – przyczyny

W przebiegu osteopenii dochodzi do stopniowego ubytku masy kostnej, jednak zachowana zostaje zdolność kości do mineralizacji, czyli odkładania fosforanów wapnia.

Główną przyczyną choroby jest hipoestrogenizm, czyli niski poziom estrogenów, żeńskich hormonów płciowych. Z tego powodu grupą najbardziej narażoną na wystąpienie osteopenii są kobiety w okresie okołomenopauzalnym.

Czynniki ryzyka osteopenii są bardzo podobne, jak czynniki ryzyka osteoporozy. Wymienia się tutaj m.in.:

  • płeć żeńską,
  • dodatni wywiad rodzinny w kierunku obniżonej gęstości kości w badaniu densytometrycznym,
  • wiek powyżej 50 lat,
  • przedwczesną menopauzę,
  • usunięcie jajników,
  • zbyt niską aktywność fizyczną,
  • dietę ubogą w wapń oraz witaminę D.

Ryzyko osteopenii zwiększa także palenie tytoniu, picie alkoholu, nadużywanie kofeiny, fenytoiny oraz prednizonu. Potencjalne zagrożenie stwarza występowanie zaburzeń odżywiania, takich jak bulimia czy anoreksja. Nie sposób pominąć także nadczynności i niedoczynności tarczycy, obecności przewlekłych stanów zapalnych, zespołu Cushinga, choroby Crohna, tocznia, czy reumatoidalnego zapalenia stawów. 

Polecane dla Ciebie

Osteopenia – objawy i diagnostyka

Zazwyczaj osteopenia nie daje widocznych objawów, niekiedy mogą to być: obniżenie wzrostu, pogłębienie kifozy piersiowej, zgarbiona sylwetka. Zwykle osteopenia nie powoduje też bólu, choć czasami pacjenci zgłaszają bóle kości czy ból kręgosłupa. Wstępne stadium osteoporozy diagnozowane jest zazwyczaj, gdy dochodzi do urazu w postaci złamania. 

W diagnostyce osteopenii wykorzystuje się densytometrię, czyli badanie gęstości kości. Badanie densytometryczne wykorzystuje niewielką dawkę promieni rentgenowskich, dzięki czemu możliwe jest określenie poziomu porowatości oraz kruchości kości. 

Osteopenia – leczenie

Leczenie osteopenii ma za zadanie powstrzymać jej postęp i pośrednio wpłynąć na zmniejszenie ryzyka wystąpienia osteoporozy. Postępowanie powinno obejmować odpowiednio zbilansowaną dietę oraz ćwiczenia dobrane indywidualnie przez fizjoterapeutę. Ryzyko urazu w postaci złamania osteoporotycznego kości jest bardzo niewielkie, wobec czego nie stosuje się raczej kuracji farmakologicznych. Wyjątkiem jest bardzo wysoki wskaźnik w badaniu densytometrycznym, zbliżony parametrami do osteoporozy. 

Dieta przy osteopenii

Dieta przy osteopenii powinna być odpowiednio zbilansowana, podobnie jak dieta przy osteoporozie. Warto w tym celu zasięgnąć porady specjalisty żywieniowego, który pomoże w ułożeniu właściwego jadłospisu. Należy pamiętać, że bardzo ważne jest spożywanie pokarmów bogatych w wapń i witaminę D. Picie wody odpowiednio zmineralizowanej, jedzenie fasoli, szpinaku, brokułów, ryb oraz produktów mlecznych jest wówczas bardzo ważne. Równie istotne jest unikanie nadmiernej ilości białka zwierzęcego, które może przyspieszać zaburzenia i tak już upośledzonej gospodarki wapniowo-fosforanowej. Zaleca się ograniczenie kawy, alkoholu i zrezygnowanie z palenia tytoniu. Produkty i używki wpływają bowiem negatywnie na proces związany z poprawą gospodarki wapniowej oraz przyswajaniem witaminy D.

Osteopenia – leczenie farmakologiczne

W sytuacji, kiedy mamy do czynienia z bardzo nasiloną osteopenią, wskazane może być leczenie farmakologiczne – stosowane są wówczas bisfosfoniany. W łagodniejszych przypadkach zaleca się jedynie suplementację witaminy D oraz wapnia. Dieta bogata we wspomniane witaminy i składniki odżywcze umożliwi lepsze przyswajani leków. 

Osteopenia – ćwiczenia na wzmocnienie kości

W przypadku zdiagnozowanej osteopenii zaleca się regularną, dopasowaną do możliwości i stanu zdrowia, aktywność fizyczną. Stosowanie wysiłku fizycznego przez 30 minut dziennie, kilka razy w tygodniu, powinno pomóc zwiększyć gęstość kości.

Taka aktywność preferowana jest u wszystkich osób powyżej 35. roku życia w kontekście osteopenii, ponieważ dokładnie wtedy najczęściej pojawia się zmiana w funkcjonowaniu gospodarki wapniowo-fosforanowej. Oznacza to utrudniony proces budowania kości. 

Ćwiczenia, które mogą być pomocne dla osób, u których zdiagnozowano osteopenię:

  1. Pozycja: stanie przy krześle, ręce oparte na jego górnej części, stopy w lekkim rozkroku. Ruch: polega na wspinaniu się na palce i jednoczesnej elongacji kręgosłupa. Należy starać się maksymalnie unieść głowę do sufitu, co pomoże rozciągnąć kręgosłup. Pozycję utrzymujemy 5-10 sekund i wykonujemy 10 powtórzeń w 2 seriach.
  2. Pozycja: podpór na przedramionach. Ruch: polega na naprzemiennym unoszeniu kończyn dolnych w kierunku sufitu i utrzymaniu pozycji przez 5-10 sekund. W tym czasie staramy się dodatkowo, izometrycznie napiąć pośladek po stronie unoszonej kończyny. Ćwiczenie wykonujemy 10 razy w 2 seriach.
  3. Pozycja: stanie w rozkroku na szerokości bioder. Z przodu step lub stopień. Ruch: polega na powolnym wchodzeniu na stopień naprzemiennie i wspięciu na palce jednej nogi. Pozycję utrzymujemy 3-5 sekund. Ćwiczenie należy wykonać 10 razy w 2 seriach.
  4. Pozycja: podpór przodem na przedramionach (tzw. deska). Barki, biodra oraz stopy ustawione w prostej linii. Ruch: polega na naprzemiennym przyciąganiu do brzucha zgiętych w kolanach kończyn dolnych. Ćwiczenie wykonujemy w 2 seriach po 10 powtórzeń.
  5. Pozycja: Leżenie bokiem, podpór na przedramieniu, kończyny dolne wyprostowane, złączone. Ruch polega na wykonywaniu ruchu odwiedzenia w stawie biodrowym przy zachowanym wyproście w stawie kolanowym. Ćwiczenie również wykonujemy w 2 seriach po 10 powtórzeń.
  6. Pozycja: stanie w rozkroku na szerokości bioder. Kończyny górne oparte rękami o ścianę. Tułów zgięty. Ruch: naciskanie rękoma na ścianę. Nacisk ten należy utrzymać 5-10 sekund. Ćwiczenie wykonujemy 10 razy.
  1. Xia W., Cooper C., Li M. i in., East meets West: current practices and policies in the management of musculoskeletal aging, „Aging Clin Exp Res.” 2019, nr 31, s. 1351-1373.
  2. Diab D. L., Watts N. B., Diagnosis and treatment of osteoporosis in older adults, „Endocrinol Metab Clin North Am.” 2013, nr 42, s. 305-317.
  3. Eriksen E. F., Treatment of osteopenia, „Rev Endocr Metab Disord.” 2012, nr 13, s. 209-223.
  4. Bukata S. V., Digiovanni B. F., Friedman S. M. i in., A guide to improving the care of patients with fragility fractures, „Geriatr Orthop Surg Rehabil.” 2011, nr 2, s. 5-37.
  5. Karaguzel G., Holick M. F., Diagnosis and treatment of osteopenia, „Rev Endocr Metab Disord.” 2010, nr 11, s. 237-251.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Torbiel Bakera – przyczyny, objawy, leczenie cysty Bakera

    Torbiel Bakera (nazywana również cystą Bakera lub też torbielą dołu podkolanowego) to zmiana wypełniona płynem stawowym, która przybiera kształt guzka i lokalizuje się w dole podkolanowym. Torbiel ta jest zmianą nienowotworową i nie ulega zezłośliwieniu. Przyczyn powstawania torbieli Bakera może być kilka, np. urazy, stan zapalny czy przewlekłe schorzenia dotyczące stawu kolanowego. Objawy cysty Bakera to m. in. ból z tyłu kolana, obrzęk kolana oraz uczucie dyskomforu podczas zginania nogi w stawie kolanowym.

  • Klasterowy ból głowy – przyczyny, objawy i leczenie zespołu Hortona

    Klasterowy ból głowy (łac. cephalae Hortoni), określany także jako zespół Hortona, to jednostronny, bardzo silny ból w okolicy oczodołu. Pojawia się on nagle, może trwać od kilkunastu minut do nawet 3 godzin. Klasterowy ból głowy występuje zawsze po tej samej stronie – może być zlokalizowany z prawej bądź z lewej strony. Towarzyszą mu objawy wegetatywne, takie jak łzawienie czy uczucie zatkania nosa. Napadowy, idiopatyczny ból głowy może występować w każdym wieku, a szczyt zachorowań przypada na 20.–30. rok życia. 

  • Bóle stawów – przyczyny, diagnostyka, leczenie. Rehabilitacja i ćwiczenia na bóle stawów

    Bóle stawów to jedna z częstych przypadłości, która dotyka zarówno osoby starsze, jak i te w młodym wieku, niezależnie od płci. Bolące stawy są najczęściej objawem świadczącym o występowaniu jakiejś choroby, mogą pojawić się jako konsekwencja urazu, np. zwichnięcia, przeciążenia czy skręcenia, ale także występują u osób z nadwagą i tych, prowadzących bardzo statyczny tryb życia. W medycynie ból stawów określa się jako artralgia. 

  • Zespół sztywnego człowieka – przyczyny, objawy, leczenie zespołu sztywności uogólnionej

    Zespół sztywnego człowieka (ang. stiff man syndrome), inaczej zespół Moerscha- Woltmanna, to bardzo rzadkie zaburzenie o podłożu neurologicznym. Charakteryzuje się postępującym sztywnieniem w obrębie mięśni, dodatkowo często można zaobserwować powtarzające się epizody skurczów mięśniowych. Odnotowuje się zmienność tych objawów, ich intensywność może być uzależniona od czynników takich jak: nagłe zdarzenia wzbudzające wiele emocji, gwałtowne dźwięki czy kontakt fizyczny.

  • Biceps – budowa, funkcje, urazy mięśnia dwugłowego ramienia

    Mięsień dwugłowy ramienia, zwany także bicepsem (łac. biceps brachii), jest wrzecionowatą, zaobloną tkanką złożoną z dwóch brzuśćców. Biegnie od łopatki aż do kości promieniowej. Przyczep głowy długiej jest zlokalizowany w okolicy guzka nadpanewkowego łopatki oraz obrąbka stawowego. Przyczepy głowy krótkiej bicepsa to wyrostek kruczy łopatki i dystalnie – guzowatość kości promieniowej. Biceps umożliwia zginanie ramienia oraz zginanie i odwracanie przedramienia. Jakie urazy bicepsów są najczęstsze?

  • Grota solna – wskazania, przeciwwskazania, działanie

    Grota solna to pomieszczenie, w którym panuje wyjątkowy mikroklimat, zbliżony do nadmorskiego, posiadający właściwości prozdrowotne. Jaskinia wyłożona jest blokami soli, najczęściej morskiej, nie bez znaczenia są także światło oraz odpowiednia temperatura w niej panująca. Wszystko to powoduje, że pobyt w grocie solnej wpływa korzystnie na skórę, układ oddechowy,  krwionośny oraz nerwowy.

  • Ból zatok – przyczyny, diagnostyka, leczenie

    Okres jesienno-zimowy to czas wzmożonego występowania infekcji układu oddechowego. W sezonie przeziębieniowym, lecz również w innych porach roku, chorzy często skarżą się na ból zatok. Jakie mogą być jego przyczyny? Czy jest to niebezpieczne? Jak sobie radzić z bólem w okolicy zatok?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij