FAI – czym jest konflikt panewkowo-udowy? Przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie FAI
Mateusz Burak

FAI – czym jest konflikt panewkowo-udowy? Przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie FAI

Konflikt panewkowo-udowy to schorzenie dotyczące stawu biodrowego, polegające na przedwczesnym zetknięciu panewki z głową kości udowej, co prowadzi do powstawania zmian degeneracyjnych. Problem dotyczy głównie osób młodych, aktywnych fizycznie. Objawy kliniczne FAI to przede wszystkim ból biodra, ból w pachwinie, zwłaszcza podczas wysiadania z samochodu czy wstawania z krzesła, zmniejszony zakres ruchów podczas rotacji wewnętrznej. Sprawdź, jak leczy się konflikt udowo-panewkowy.

FAI – co to jest?

FAI (z ang. femoroacetabular impingement) to konflikt udowo-panewkowy. Jest to dysfunkcja stawu biodrowego, która zgodnie z definicją polega na upośledzonym działaniu panewki w stosunku do okolicy szyjkowo-głowowej kości udowej. Rezultatem jest najczęściej wytworzenie patologicznych zmian, które trwale wpływają na funkcję stawu i zmieniają jego architekturę. 

Pierwszy raz taka dysfunkcja została opisana w 2003 roku. Wyróżniono trzy rodzaje konfliktu panewkowo-udowego: krzywkowy, kleszczowy oraz mieszany. W każdym z nich opisano stopień zaawansowania zmian, lokalizację oraz częstość występowania u kobiet i mężczyzn. 

Przyczyny konfliktu panewkowo-udowego

Zmiany degeneracyjne stawu biodrowego (mogące obejmować panewkę stawową, obrąbek stawu biodrowego, głowę kości udowej) dotyczą najczęściej ludzi młodych.

Patologiczne, zwyrodnieniowo-wytwórcze zmiany pojawiają się jako konsekwencja mikrourazów towarzyszących sportowej aktywności i wysiłkowi fizycznemu.

Wspomniane kontuzje powodują najczęściej uszkodzenie obrąbka stawowego biodra. Wówczas zostaje zainicjowany proces tworzenia zmian wytwórczych, co zazwyczaj dotyczy opisywanego stawu panewkowego po jednej stronie. 

FAI – objawy konfliktu panewkowo–udowego

Objawy konfliktu panewkowo-udowego w postaci uszkodzenia panewki stawu biodrowego (objawy mogą dotyczyć jednej lub dwóch uszkodzonych panewek) są następujące:

  • ból biodra, który pojawia się podczas rozpoczynania aktywności fizycznej, a jego topografia obejmuje głównie okolicę pachwiny po tej samej stronie, co uszkodzony staw,
  • ograniczenie fizjologicznego zakresu ruchomości w stawie biodrowym – dotyczy to w szczególności rotacji wewnętrznej oraz zgięcia,
  • słyszalne i wyczuwalne przez pacjentów trzeszczenia, przeskakiwania w stawie,
  • intensyfikacja dolegliwości bólowych podczas długotrwałego siedzenia w pozycji obciążającej biodra (np. siedzenie w fotelu samochodowym, gdzie zazwyczaj kolana zlokalizowane są wyżej niż stawy biodrowe)
  • ból biodra podczas schylania, przemieszczania się po schodach czy wysiadania ze środków komunikacji.

Pozostałe objawy uszkodzonej panewki obejmują zmiany strukturalne, a ich potwierdzenie wymaga poszerzenia diagnostyki. 

FAI – diagnostyka

Badanie przez specjalistę (przeważnie jest to lekarz ortopeda) polega na przeprowadzeniu szczegółowego wywiadu, w którym zazwyczaj pojawia się brak informacji na temat wcześniejszych urazów. Następnie przeprowadza się badanie kliniczne w postaci testów pozwalających ocenić stan opisywanego stawu panewkowego oraz zestawić wyniki z badaniem obrazowym. Testy na staw biodrowy użyteczne podczas procedury diagnostycznej to: test FADIR, test Drehmanna oraz test zderzenia tylnego. 

Rentgenodiagnostyka (RTG biodra) pozwala określić bardzo użyteczne kąty – alfa oraz beta, dzięki którym można ocenić prawidłowość ustawienia poszczególnych elementów kości. Tomografia komputerowa stawów biodrowych oraz rezonans magnetyczny biodra pozwalają wychwycić degenerację chrząstki i uszkodzenie struktury obrąbka stawowego w bardzo początkowym stadium. To z kolei umożliwia wczesne wdrożenie skutecznego procesu postępowania leczniczego. 

FAI – leczenie konfliktu udowo–panewkowego

Leczenie uszkodzenie obrąbka stawu biodrowego oraz pozostałych objawów i zmian związanych z FAI biodra ma dwojaki charakter. Procedury postępowania zachowawczego polegają na unikaniu pozycji obciążających staw, stosowaniu środków przeciwzapalnych, iniekcji z bogatopłytkowego osocza oraz rehabilitacji. W sytuacji, kiedy zmiany mają charakter mocno zaawansowany lub też pacjent nie może z różnych przyczyn zrezygnować z dotychczasowej, intensywnej aktywności fizycznej podejmuje się decyzje o leczeniu operacyjnym. 

FAI – operacja

Procedura chirurgiczna ma na celu odtworzenie prawidłowej anatomii stawu biodrowego, co ma pozwolić na niezakłóconą biomechanikę funkcji oraz ruchu podczas wykonywanych aktywności. Obecnie w tym celu lekarze wykorzystują dwa rodzaje procedur, są to operacja otwarta lub też artroskopia. W przypadku tej pierwszej wykorzystuje się tzw. osteochondroplastykę. 

Niewątpliwą zaletą artroskopii jest niewielka inwazyjność, znacznie skrócony okres hospitalizacji oraz mniejsze dolegliwości bólowe wynikające z niewielkiej ingerencji za pomocą wykorzystywanych narzędzi. Poza operacją w przypadku konfliktu panewkowo-udowego wykorzystuje się leczenie z użyciem komórek macierzystych. Ich podanie może okazać się skuteczne i wpłynąć na odbudowę anatomii kości biodrowej i samego stawu, dotyczy to także regeneracji uszkodzenia obrąbka stawowego biodra. 

FAI – rehabilitacja 

Fizjoterapia w przypadku konfliktu panewkowo-udowego to stosowanie szeregu czynników fizykalnych oraz procedur związanych z ukierunkowaną aktywnością fizyczną i zabiegami manualnymi.

W przypadku tych pierwszych poleca się schładzanie parami ciekłego azotu (krioterapia), laseroterapię czy kąpiele siarkowe. Pozwala to wspomóc procesy odbudowy i regeneracji oraz wpływa na redukcję dolegliwości bólowych. Pomocne są też zabiegi w postaci suchego igłowania, terapii manualnej, terapii powięziowej oraz kinesiotapingu. Poza tym wykorzystuje się ćwiczenia oraz rekomenduje aktywność fizyczną w postaci jazdy na rowerze czy pływania. Bieganie oraz wykonywanie przysiadów może mieć mało sprzyjający wpływ na przebieg dolegliwości związanych z FAI. 

W trosce o zachowanie prawidłowej anatomii stawu biodrowego warto wykonywać ćwiczenia stabilizacji głębokiej, czucia głębokiego oraz mobilizacji mięśni i powięzi, co pozwoli zapobiegać powstawaniu konfliktu udowo-panewkowego. Przykładowy zestaw ćwiczeń prze FAI to:

  1. Pozycja: leżenie bokiem, ręka zgięta w łokciu oparta na przedramieniu, nogi zgięte w stawach kolanowych. Ruch polega na uniesieniu bioder i tułowia nad podłogę. Pozycję należy utrzymać 3-5 sekund, pamiętając o liniowości. Ćwiczenie powtarzamy 5 razy w 2 seriach na obie strony. 
  2. Pozycja: leżenie tyłem, ręce wzdłuż tułowia, nogi zgięte w biodrach i kolanach, oparte o piłkę, która znajduje się przy ścianie. Ruch polega na wciskaniu nóg w piłkę, co wymusza ruch prostowania stawów kolanowych i biodrowych. Nacisk utrzymujemy 3-5 sekund. Ćwiczenie należy wykonać w 3 seriach po 10 powtórzeń. 
  3. Pozycja: leżenie tyłem, ręce wzdłuż tułowia, nogi zgięte w biodrach i kolanach, stopy ustawione na dysku równoważnym. Ruch polega na unoszeniu bioder do linii łączącej kolana i barki. Pozycję utrzymujemy 3-5 sekund. Ćwiczenie wykonujemy w 3 seriach po 15 powtórzeń. 

Domowe sposoby na ból biodra w przebiegu FAI to przede wszystkim odpoczynek, unikanie pozycji obciążających staw, czyli np. siedzenia na krześle ze stawami kolanowymi ustawionymi wyżej w stosunku do bioder. Ważne jest też unikanie częstego siadania i wstawania. Dolegliwości bólowe mogą zostać złagodzone poprzez zastosowanie ibubrofenu, kąpieli w wodzie z solą Epsom, domowych kąpieli siarkowych oraz okładów borowinowych. 

  1. Brunner A., Hamers A. T., Fitze M., Herzog R. F., The plain beta angle measured on radiographs in the assessment of femoroacetabular impingement, „J Bone Joint Surg Br” 2010, nr 92, s. 1203-1208.
  2. Aliprandi A., Di Pietto F., Minafra P., Zappia M., Pozza S., Sconfienza L. M., Femoro-acetabular impingement: what the general radiologist should know, „Radiol Med.” 2014, nr 119, s. 103–112.
  3. Riley G. M., McWalter E. J., Stevens K. J., Safran M. R., Lattanzi R., Gold G. E., MRI of the hip for the evaluation of femoroacetabular impingement; past, present, and future, „J Magn Reson Imaging.” 2015, nr 41, s. 558–572.
  4. Bittersohl B., Hosalkar H. S., Hesper T., Tiderius C. J., Zilkens C., Krauspe R., Advanced imaging in femoroacetabular impingement: current state and future prospects, „Front Surg.” 2015, nr 2, s. 34.
  5. Laborie L. B., Lehmann T. G., Engesæter I. Ø., Engesæter L. B., Rosendahl K., Is a positive femoroacetabular impingement test a common finding in healthy young adults?, „Clin Orthop Relat Res.” 2013, nr 471, s. 2267–2277.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Wczesna choroba Alzheimera – kto jest w grupie ryzyka? Jak rozpoznać pierwsze oznaki choroby?

    Choroba Alzheimera zwykle dotyka seniorów, ale może rozwinąć się także u osób poniżej 65. roku życia, a nawet u osób 30-letnich, chociaż są to rzadkie przypadki. Różne źródła podają, że problem dotyczy około 5-10% chorych na tę postać demencji. Etiologia schorzenia pozostaje niejasna, co utrudnia diagnozę i opracowanie skutecznych metod leczenia.

  • Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

    Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

  • Biegunka podróżnych – objawy, leczenie, zapobieganie

    Podczas podróży uważaj na to, co jesz i pijesz, jeżeli nie chcesz nabawić się „klątwy Montezumy”. Biegunka jest najczęstszą chorobą podróżnych. Według szacunków CDC dotyka 10 milionów ludzi każdego roku. Kto jest najbardziej zagrożony infekcją chorobotwórczymi drobnoustrojami? W których miejscach na świecie istnieje największe ryzyko doświadczenia biegunki podróżnych?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij