Adaptogeny – Gotu kola (wąkrotka azjatycka) – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania
Alicja Świątek

Adaptogeny – Gotu kola (wąkrotka azjatycka) – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

Sproszkowane ziele wąkrotki azjatyckiej, czyli adaptogenu nazywanego także gotu kola lub brahmi, zaleca się stosować u osób mających problemy z koncentracją i pamięcią. Gotu kola można przyjmować zarówno w formie kapsułek, czyli dojelitowo, jak i bezpośrednio na skórę w przypadku wystąpienia problemów dermatologicznych. Wąkrotka działa także przeciwlękowo, łagodzi napięcie i niepokój. Jak dawkować gotu kola, ile kosztuje ten adaptogen i czy kobiety w ciąży mogą przyjmować wąkrotkę azjatycką? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

W medycynie ajurwedyjskiej niezwykle cenioną rośliną jest wąkrota azjatycka (łac. Centella asiatica). Roślina znana jest pod wieloma nazwami, z których najpowszechniejsze to Gotu kola i Brahmi. Od tysięcy lat stosowana jest w medycynie Dalekiego Wschodu i traktowana jako panaceum na liczne choroby. Docenia się jej działanie zwłaszcza wówczas, kiedy liczymy na poprawę pamięci  i koncentracji. Przypisuje się jej korzystny wpływ na mózg, ma właściwości przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, obniżające stan niepokoju oraz działanie odmładzające.

Gotu kola – czym jest? Charakterystyka wąkrotki azjatyckiej

Gotu kola, czyli wąkrota azjatycka, powszechnie określana również jako brahmi, jest wieloletnią rośliną leczniczą, należącą do rodziny selerowatych. To zielę jest znanym i cenionym od tysięcy lat adaptogenem. W indyjskiej medycynie ajurwedyjskiej wykorzystywana jest jako remedium o wielokierunkowym zastosowaniu. Również praktycy tradycyjnej medycyny chińskiej wykorzystywali gotu kola w leczeniu licznych schorzeń. Uważali oni, że systematyczne przyjmowanie wąkroty azjatyckiej może spowolnić procesy starzenia, a także być źródłem długowieczności. Dodatkowo gotu kola przypisywano korzystny wpływ na procesy widzenia, snu i zasypiania oraz funkcjonowanie serca i układu krążenia.

Gotu kola – właściwości adaptogenu

Stosowanie gotu kola wpływa korzystnie na wiele procesów zachodzących w organizmie. Wykazano, że regularne przyjmowanie brahmi powoduje poprawę funkcjonowania oraz powstawanie nowych komórek układu nerwowego, a także powstawanie nowych połączeń pomiędzy nimi. Przekłada się to na usprawnienie pamięci, procesów myślowych oraz złagodzenie stanów depresyjnych. W tym aspekcie działanie gotu kola przypomina nieco działanie innego adaptogenu, czyli rhodiola rosea. Dodatkowo dzięki wąkrotce następuje wzrost poziomu acetylocholiny, co w dużym stopniu przeciwdziała wystąpieniu chorób neurodegeneracyjnych, jak chociażby choroby Alzheimera. Gotu kola wpływa również korzystnie na układ krążenia. Powoduje wzmocnienie naczyń krwionośnych, tonizuje pracę serca oraz reguluje krążenie krwi. Wąkrota azjatycka jest ceniona za korzystny wpływ na skórę. Przyspiesza procesy gojenia, rogowacenia naskórka oraz powoduje wzmocnienie bariery skórnej. Składniki aktywne zawarte w brahmi działają oczyszczająco oraz zmiękczająco, przez co w efekcie zmniejszają stany zapalne. Dodatkowo stymulują produkcję kwasu hialuronowego, kolagenu i elastyny, co wpływa na poprawę nawilżenia i napięcia skóry oraz spowolnienie procesów starzenia.

Polecane dla Ciebie

Gotu kola – zastosowanie. Jak działa i na co pomaga wąkrotka azjatycka?

Gotu kola znajduje głównie zastosowanie w zaburzeniach ze strony układu nerwowego. Przyjmowanie brahmi polecane jest osobom cierpiącym na zaburzenia pamięci, funkcji poznawczych, mającym trudności w przyswajaniu nowych informacji. Dodatkowo dobre rezultaty obserwowane są przy suplementacji gotu kola w stanach lękowych i depresyjnych, ponieważ substancje czynne zawarte w surowcu działają anksjolitycznie (przeciwlękowo). Skutkuje to zmniejszeniem uczucia lęku, niepokoju, napięcia emocjonalnego i nerwowego. Regularne przyjmowanie gotu kola przeciwdziała powstawaniu chorób neurodegeneracyjnych, w tym chorobie Alzheimera. Gotu kola stosowana jest również w chorobach przewodu pokarmowego, nadciśnieniu, zaburzeniach krążenia obwodowego oraz innych dysfunkcjach układu sercowo-naczyniowego. Składniki aktywne występujące w wąkrocie azjatyckiej wykazują aktywność przeciwbakteryjną oraz przeciwgrzybiczą. Z tego powodu gotu kola znajduje zastosowanie w chorobach skóry, gdzie używana jest zarówno dojelitowo, jak i powierzchniowo. Sumplementację brahmi zaleca się w zaburzeniach, takich jak egzemy, łuszczyca, owrzodzenia, trudno gojące się rany lub jako preparat ziołowy na trądzik. Ekstrakty z wąkroty azjatyckiej znajdują zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, zwłaszcza przy produkcji preparatów przeciwzmarszczkowych, poprawiających elastyczność oraz antycellulitowych.

Gotu kola – przeciwwskazania, skutki uboczne stosowania adaptogenu

Preparaty z Gotu kola są dobrze tolerowane i zazwyczaj nie wykazują żadnych działań niepożądanych. Niekiedy mogą się pojawić skutki uboczne w postaci bólu i zawrotów głowy oraz zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. Należy zachować ostrożność w przypadku chorób wątroby. Dodatkowo nie należy stosować preparatów z gotu kola u kobiet w ciąży i w okresie laktacji, ponieważ nie istnieją szerokie dane dotyczące stosowania tych preparatów wśród tej grupy.

Gotu kola – dawkowanie. Jak stosować i gdzie najlepiej kupić adaptogen?

W aptekach i sklepach zielarskich można znaleźć szereg produktów z gotu kola, których cena wynosi od około 10 do 150 zł. Te adaptogeny w tabletkach stosuje się trzy razy dziennie w dawkach po 1–2 g, przy czym ostatnią dawkę najlepiej przyjąć nie później niż w godzinach popołudniowych, aby nie wystąpiły problemy z zasypianiem. Zaleca się przyjmować gotu kola po posiłku.

Korzystne rezultaty przyjmowania brahmi obserwuje się przeważnie po miesiącu regularnego stosowania. 

Suplementacja gotu kola powinna trwać maksymalnie do 3. miesięcy, następnie zalecane jest zrobienie 1,5-miesięcznej przerwy. Preparat można stosować również zewnętrznie. W tym celu sporządza się napar z 4. łyżeczek suszu brahmi na szklankę wody, a następnie przygotowany płyn stosuje się w postaci okładów na zmiany skórne.

  1. K. Karłowicz-Bodalska i in., „Centella asiatica (L.) Urban, syn. Hydrocotyle asiaticaL. – wąkrota azjatycka – znana roślina lecznicza Dalekiego Wschodu", „postepyfitoterapii.pl”, [online], http://www.postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2014/11/pf_2013_225-235.pdf, [dostęp:] 24.03.2021 r.
  2. T. Belwal i in., „Gotu Kola (Centella asiatica), „researchgate.net”, [online], https://www.researchgate.net/publication/328266297_Gotu_Kola_Centella_asiatica, [dostęp:] 24.03.2021 r.
  3. R. Hamidpour, „Medicinal Property of Gotu kola (Centella asiatica) from the Selection of Traditional Applications to the Novel Phytotherapy", „researchgate.net”, [online], https://www.researchgate.net/publication/296706780_Medicinal_Property_of_Gotu_kola_Centella_asiatica_from_the_Selection_of_Traditional_Applications_to_the_Novel_Phytotherapy, [dostęp:] 24.03.2021 r.
  4. D. Król, „Wąkrota azjatycka – właściwości lecznicze Centella asiatica L. – medicinal properties", „czytelniamedyczna.pl”, [online], http://www.czytelniamedyczna.pl/3546,wkrota-azjatycka-centella-asiatica-l-waciwoci-lecznicze.html, [dostęp:] 24.03.2021 r.
  5. T. Baj, „Adaptogeny – jak wspomóc organizm w walce ze stresem", „aptekarzpolski.pl”,  [online], https://www.aptekarzpolski.pl/wiedza/08-2010-adaptogeny-jak-wspomoc-organizm-w-walce-ze-stresem/, [dostęp:] 24.03.2021 r.
  6. A. Ratz-Łyko i in., „Kosmetyczne i dermatologiczne właściwości Centella asiatica (Cosmetic and dermatological properties of Centella asiatica)", „researchgate.net”, [online], https://www.researchgate.net/publication/273446134_Kosmetyczne_i_dermatologiczne_wlasciwosci_Centella_asiatica_Cosmetic_and_dermatological_properties_of_Centella_asiatica, [dostęp:] 24.03.2021 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są: amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

    Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Selen – właściwości, niedobór. Suplementacja selenem a zdrowa tarczyca

    Selen jest mikroelementem, którego niewielka dawka jest niezbędna dla zachowania dobrego zdrowia. Zbyt niski poziom selenu może przyczyniać się do niepłodności, wypadania włosów, osłabienia koncentracji oraz nieprawidłowego funkcjonowania mięśni i układu odpornościowego. Specjaliści wskazują, że optymalny poziom selenu jest bardzo niski i łatwo go przekroczyć. Z tego powodu nie zaleca się rozpoczęcia suplementacji selenu bez wcześniejszego badania poziomu tego pierwiastka w organizmie.

  • Maślan sodu – właściwości i wskazania do suplementacji. Czy pomaga schudnąć?

    Maślan sodu jest substancją wytwarzaną naturalnie w jelitach w wyniku przebiegającego w okrężnicy procesu fermentacji bakteryjnej niestrawianych węglowodanów, np. błonnika. Suplementacja maślanu sodu wskazana jest przede wszystkim w chorobach przewodu pokarmowego. Uzupełnienie niedoborów maślanu sodu jest polecane m.in. w przypadku: zespołu jelita nadwrażliwego, zaburzeń mikrobioty jelitowej czy choroby wrzodowej żołądka.

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij