Dieta po operacji bariatrycznej – jak powinno wyglądać żywienie po zmniejszeniu żołądka, a jak po jego wyłączeniu?
Maria Brzegowy

Dieta po operacji bariatrycznej – jak powinno wyglądać żywienie po zmniejszeniu żołądka, a jak po jego wyłączeniu?

Chirurgiczne leczenie otyłości wiąże się ze zmianami w codziennym życiu pacjenta – zarówno w zakresie spożywanej diety, jak i podejmowanej aktywności fizycznej. Aby osiągnąć postawiony na samym początku cel, uwzględniający przede wszystkim poprawę stanu zdrowia chorego, nie wystarczy bowiem tylko poddać się samej operacji. To przede wszystkim nauka nawyków, które muszą pozostać w życiu pacjenta już na całe jego życie. Nie powinny być to jednak zalecenia, które utrudnią codzienne życie rodzinne czy pozbawią przyjemności ze smacznych posiłków. Jak powinna wyglądać dieta po zmniejszeniu żołądka, czyli sleeve gastrectomy, a jak po gastric bypass? Jak zbudować jadłospis po operacji bariatrycznej? 

Operacja bariatryczna – czym jest i w jakim celu się ją wykonuje?

Operacja bariatryczna to interwencja lekarza chirurga, mająca na celu wspomóc proces redukcji nadmiernej masy ciała u osób z tzw. otyłością olbrzymią, tj. w momencie, gdy BMI przekracza wartość 40 kg/m2. W sytuacjach szczególnych operuje się także chorych o niższej masie ciała.  

Należy podkreślić, że zabieg bariatryczny nie należy do operacji z zakresu tzw. estetycznych, ale stanowi rodzaj postępowania, które ma za zadanie poprawić stan zdrowia pacjenta, ułatwić mu kontrolę nad dotyczącymi go już jednostkami chorobowymi i finalnie polepszyć jakość oraz czas trwania jego życia.  

Dieta po operacji bariatrycznej i jej rola w leczeniu pooperacyjnym 

Pacjent poddany chirurgicznemu leczeniu otyłości otrzymuje od ośrodka, w którym został operowany, zalecenia dotyczące m.in. stylu życia, w tym obowiązującej go diety. Poszczególne etapy rozszerzania jadłospisu mają swoje określone znaczenie w procesie prowadzenia pacjenta. Dieta płynna i półpłynna stosowana jest celem zabezpieczenia „świeżego zabiegu”, natomiast ta o konsystencji miękkiej, papkowatej, aż do stałej – pozwala na stopniową naukę indywidualnej tolerancji i preferencji pacjenta. Pomimo różnic w zaleceniach dietetycznych występujących pomiędzy poszczególnymi ośrodkami leczącymi rekomenduje się stosowanie wskazówek placówki, która wykonywała zabieg, skrupulatne ich przestrzeganie. Nie należy również łączyć zaleceń z kilku miejsc. 

Dieta po operacji bariatrycznej – najważniejsze zasady diety po zmniejszeniu żołądka oraz po jego wyłączeniu

Po operacji bariatrycznej pierwszą podstawową zmianą będzie zmniejszenie objętości spożywanych dotychczas posiłków. Fakt ten wiąże się z koniecznością skondensowania składników pokarmowych, w tym witamin i składników mineralnych, w jak najmniejszej objętości posiłku tak, aby nie dopuścić do pojawienia się niedoborów pokarmowych.  Wielkość dania będzie zależała od rodzaju wykonanej operacji, ale i również od indywidualnej tolerancji i możliwości każdego pacjenta.  

Kolejną istotną zasadą będzie nauka właściwej kompozycji posiłków – od tej pory pacjent powinien dbać o to, aby w każdym z nich znalazło się źródło pełnowartościowego białka (przynajmniej 60 g na dobę), dobrych tłuszczy, węglowodanów złożonych, a także porcja owoców albo warzyw wielkością dostosowana do aktualnej sytuacji. 

Posiłki zaleca się jeść o regularnych porach, około 5 razy dziennie, dokładnie gryząc i przeżuwając każdy kęs (nawet 30–40 razy każdy). Najlepiej sięgać po niegazowaną wodę albo niesłodzone herbaty ok. 20–30 minut przed albo po posiłku. 

W przypadku rękawowej resekcji żołądka (sleeve gastrectomy) pacjent może mieć do czynienia z uciążliwymi objawami refluksu żołądkowo-przełykowego. W takiej sytuacji nie zaleca się kładzenia się ani podejmowania dużego wysiłku fizycznego tuż po jedzeniu, jak również spożywania wybranych produktów wzmagających refluks (np. ostro przyprawione dania, posiłki smażone, zawierające surową cebulę, czosnek itp.). Po operacji wyłączającej (np. gastric bypass) częściej może pojawić się tzw. dumping syndrome, czyli zespół objawów powodujących m.in. silny niepokój, drżenie ciała oraz zimne lub ciepłe poty na zmianę. Celem uniknięcia podobnej sytuacji zaleca się unikania wypijania rzeczy słodkich i/albo bardzo tłustych. 

Zarówno dieta po operacji zmniejszenia żołądka, jak i po jego wyłączeniu polega na dostosowaniu objętości spożywanych posiłków do możliwości „nowego” przewodu pokarmowego. Według większości źródeł waga pojedynczego posiłku waha się między 100–150 a 200 g. Docelową wartość należy dobrać ze swoim dietetykiem bariatrycznym. 

Dieta po operacji bariatrycznej – etapy rozszerzania menu po CHLO 

W zależności od ośrodka czas trwania poszczególnych etapów rozszerzania diety może znacząco się różnić. W ramach tego artykułu przedstawiono najczęściej funkcjonujące rekomendacje. 

Do podstawowych etapów rozszerzania jadłospisu po przebytej operacji bariatrycznej należą: 

  • dieta płynna, 
  • dieta półpłynna, 
  • dieta papkowata/miksowana, 
  • dieta stała. 

Dieta płynna po operacji bariatrycznej rozpoczynana jest jeszcze w szpitalu i obejmuje wypijanie czystej wody, słabej herbaty albo lekkich wywarów zup. Jest kontynuowana tak długo, jak zaleci to ośrodek prowadzący, zazwyczaj również przez kilka kolejnych dni po powrocie do domu. Wybrane placówki zezwalają na modyfikację tego etapu poprzez wprowadzanie posiłków półpłynnych, czyli przykładowo rzadkich zup kremów ze zmiksowanym chudym mięsem, rzadkiej owsianki albo koktajlu na naturalnym jogurcie lub mleku (przez następne ok. 2 tygodnie). 

Wprowadzenie diety o konsystencji papkowatej umożliwia już choremu sięgnięcie po miękkie serki, puree z gotowanych warzyw albo owoców, bardziej gęste zupy kremy, lekko ściętą na parze jajecznicę czy zmiksowany z jogurtem twarożek. W części ośrodków etap ten zalecany jest przez kolejne 4–6 tygodni od operacji. Część ośrodków  pozwala na rozszerzenie diety w kierunku konsystencji stałej już po 2 tygodniach od operacji. Pacjent musi jednak zostać pod tym kątem odpowiednio wyedukowany, nauczyć się idealnie gryźć oraz regularnie kontaktować się ze swoim dietetykiem bariatrycznym.  

Następnym krokiem jest próba wprowadzenia produktów o konsystencji stałej – stopniowo, element po elemencie, począwszy od założeń diety łatwostrawnej w kierunku pełnowartościowej, o tzw. niskim indeksie glikemicznym, uwzględniającej obliczone indywidualnie dla pacjenta zapotrzebowanie na energię, makro- i mikroskładniki oraz błonnik pokarmowy.  

Na wszystkich etapach rozszerzania diety po operacji bariatrycznej pacjent powinien dbać o wybór produktów o jak najwyższej jakości. Celem nauki właściwego komponowania posiłków zaleca się konsultacje ze specjalistą żywienia, najlepiej z ośrodka, który wykonał zabieg. 

Dieta po operacji bariatrycznej – suplementacja  

Po każdym rodzaju operacji niezbędnym elementem codziennej diety jest prawidłowo dobrana suplementacja, obejmująca zalecenie przyjmowania m.in. preparatu multiwitamino-multimineralnego (zawierającego w swoim składzie żelazo, kwas foliowy i witaminę B1), wapnia pierwiastkowego, witaminy D3 (co najmniej 3000 UI) oraz witaminy B12 w dawce dostosowanej indywidualnie celem utrzymania jej właściwego poziomu.

Prawidłowa opieka nad pacjentem po operacji powinna obejmować również regularną kontrolę stanu odżywienia – w ramach konsultacji i/lub wykonywanych badań diagnostycznych (np. morfologia, poziom żelaza we krwi, witaminy B12 itp.). W przypadku zdiagnozowanych niedoborów chory może wymagać włączenia nie suplementacji, a leków. 

Czego unikać po operacji bariatrycznej?   

Większość zaleceń żywieniowych obowiązujących po operacji bariatrycznej rekomenduje unikanie spożywania nadmiernej ilości słodyczy, słonych przekąsek, alkoholu, pełnotłustych produktów mlecznych albo mięsnych. W rzeczywistości wiele z nich skupia się po prostu na nauce zdrowego, ale i racjonalnego odżywiania, które uwzględnia drobne odstępstwa od danych założeń. Ważnym jest jednak, aby były ono stosowane z umiarem – stałe przekraczanie postawionych granic może bowiem prowadzić do utraty efektu wykonanej operacji.  

Dieta bariatryczna nie jest rodzajem diety, która znacząco utrudni codzienne funkcjonowanie pacjenta, zwłaszcza w życiu rodzinnym. Operowany może jeść dokładnie tak samo jak bliscy, pod warunkiem, że ich żywienie pozostaje w zakresie założeń zdrowego odżywiania się. Prócz wczesnego okresu pooperacyjnego pacjent nie musi przygotowywać specjalnych przepisów, różniących się od tego, co spożywa reszta rodziny. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kiedy dieta roślinna może szkodzić zdrowiu?

    Korzyści zdrowotne płynące z przejścia na dietę opartą na roślinach podkreśla wielu lekarzy, natomiast aktywiści ekologiczni zwracają uwagę na jej pozytywy wpływ na kondycję planety. Mimo to przejście na wegetarianizm, a zwłaszcza weganizm, musi być połączone z suplementacją składników odżywczych obecnych wyłącznie w mięsie. Do tej pory podstawową pozycją z tej kategorii była witamina B12, ale eksperci z Wielkiej Brytanii radzą, by do tej listy dodać także cholinę. 

  • Jak wzmocnić odporność dietą podczas epidemii COVID-19?

    Choć nie istnieje dieta, która uchroni nas przed zakażeniem koronawirusem, to odpowiednio dobrany jadłospis może wspomóc naszą odporność – a ona jest kluczowa w obecnej sytuacji. Jakie produkty należy spożywać, by wzmocnić układ immunologiczny? 

  • Dieta przy zaburzeniach hormonalnych – najważniejsze zasady

    Układ hormonalny kontroluje funkcje fizjologiczne organizmu – zapewnia jego homeostazę, pełni rolę regulacyjną i odpowiada za nasze samopoczucie. Czy sposób, w jaki się odżywiamy, może mieć wpływ na jego działanie? Jak powinna wyglądać dieta w przypadku pojawienia się określonych zaburzeń hormonalnych? Sprawdźmy! 

  • Dieta przemysłowa – czym jest i kiedy się ją stosuje?

    Gdy żywienie dietą tradycyjną nie jest możliwe bądź wystarczające, można rozważyć włączenie tzw. diety przemysłowej podawanej albo w sposób doustny, albo za pośrednictwem specjalnie wytworzonego dostępu sztucznego do przewodu pokarmowego. Dieta przemysłowa – czym jest, jakie są jej rodzaje i u których pacjentów będzie wskazana? 

  • Szkodliwe połączenie potraw – jakich składników nie łączyć ze sobą? Zasady prawidłowego łączenia pokarmów

    Pomidor nie lubi ogórka. Brokuły zniweczą nasze starania podczas przygotowania świeżo złowionej ryby. A wypita do kolacji rozgrzewająca herbata – zapewne zwiększy ryzyko osteoporozy. Czy aby na pewno? Czy określone połączenia potraw naprawdę mogą nam tak zaszkodzić? Jak powinno się konstruować posiłki, aby były one dla nas bezpieczne, zdrowe i w dodatku przysłużyły się sylwetce? 

  • Immunożywienie – czym jest? Kiedy stosuje się dietę immunomodulującą?

    Żywienie to ważny element współczesnej medycyny. Nieodpowiednio przygotowany do interwencji pacjent odznacza się bowiem wyższym ryzykiem powikłań, a tym samym – gorszym rokowaniem leczenia. W ostatnich latach coraz częściej mówi się też o roli składników specjalnych, tzw. immnoskładników, które pozwalają na m.in. zwiększenie odporności organizmu, wpływając tym samym na przebieg zaordynowanej terapii oraz czas rekonwalescencji. Czym jest immunożywienie? 

  • Naukowcy pracują nad nową generacją środków regulujących apetyt

    Naukowiec z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu bada, w jaki sposób Polacy reagują na różnego rodzaju aromaty. Na tzw. blotterach stara się stworzyć kombinacje zapachowe, które będą mogły pobudzać lub zmniejszać apetyt i wspomagać terapię osób z nieprawidłową masą ciała.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij