Probiotyki wykazują potencjał w leczeniu schorzeń układu oddechowego. Czy zastąpią antybiotyki w leczeniu chorób płuc?
Justyna Piekara

Probiotyki wykazują potencjał w leczeniu schorzeń układu oddechowego. Czy zastąpią antybiotyki w leczeniu chorób płuc?

Naukowcy z Uniwersytetu Genewskiego badają rolę mikrobioty płucnej w zwalczaniu patogenów. Ich najnowsze odkrycie dowodzi, że probiotyki mają potencjał w leczeniu zapalenia płuc i innych schorzeń układu oddechowego. 

Potencjał probiotyków w praktyce klinicznej

Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które przyjmowane w odpowiednich ilościach przynoszą korzyści zdrowotne. Możemy je znaleźć w produktach spożywczych (naturalne probiotyki) bądź w gotowych preparatach probiotycznych. Wiele właściwości probiotyków jest specyficznych dla danego szczepu, niektóre z nich mogą np. wpływać korzystnie na skrócenie czasu trwania wybranych infekcji. Kilka czynników skłania do badania probiotyków jako alternatywy dla środków farmaceutycznych. Obejmują one przede wszystkim rozwój oporności wielolekowej wśród organizmów chorobotwórczych, a także wzrost zapotrzebowania konsumentów na naturalne substytuty leków.

Probiotyki okazują się skuteczne w leczeniu w przeziębienia, nieswoistego zapalenia jelit występującego w wyniku leczenia chirurgicznego, biegunki infekcyjnej i towarzyszącej antybiotykoterapii, kandydozy narządów płciowych. W ostatnim czasie naukowcy intensywnie testują ich działanie w terapii raka okrężnicy, chorobach alergicznych oraz  cukrzycy.

Biorąc pod uwagę pojawianie się nowych naukowych i klinicznych dowodów skuteczności niektórych szczepów probiotycznych w leczeniu różnych schorzeń, na horyzoncie pojawia się szansa nowe, alternatywne terapie. Konieczne są jednak dalsze starania, aby pogłębić wiedzę i określić specyficzne mechanizmy działania probiotyków.

Komensalne bakterie chronią płuca przed inwazyjnymi patogenami

Badania dowodzą, że mikroflora bakteryjna organizmu nadaje odporność na kolonizację patogenów bakteryjnych. Wiadomo, że bakterie w jelitach zwalczają czynniki chorobotwórcze, ale sposób, w jaki pełnią tę rolę bakterie płucne jest mniej jasny.

Znany jest fakt, że probiotyki mogą wywierać bezpośrednie działanie przeciwdrobnoustrojowe poprzez konkurowanie z lokalnymi patogenami i pośrednio poprzez wzmacnianie funkcji bariery ochronnej błon śluzowych układu oddechowego oraz przewodu pokarmowego. W świetle najnowszych badań okazuje się, że komensalne bakterie związane z tkankami płucnymi mogą chronić je przed zakażeniem pneumokokami.

Prace naukowe dowodzą, że doustne lub donosowe podanie pałeczek kwasu mlekowego myszom stymuluje odpowiedź immunologiczną ich układu oddechowego, co skutkuje zmniejszeniem miana wirusa w płucach oraz przyczynia się do wzrostu przeżywalności zwierząt.

Soner Yildiz i jego współpracownicy badali rolę mikrobioty płucnej w kolonizacji Pneumococcus u myszy. Wyniki eksperymentu świadczą, że zastosowany terapeutycznie szczep bakterii płucnej z rodzaju Lactobacillus zapewnia ochronę przeciwko kolonizacji dwoinki zapalenia płuc (łac. Streptococcus pneumoniae) u zwierząt wcześniej zakażonych wirusem grypy A. Biorąc pod uwagę rosnącą oporność na antybiotyki, odkrycie sugeruje, że probiotyki prawdopodobnie będą mogły stanowić alternatywne podejście do leczenia bakteryjnych infekcji płuc.

„Potrzebne są jednak dalsze badania, zanim będzie można je zastosować w leczeniu ludzi. Jeśli pewnego dnia okaże się skuteczne, podejście to może poprawić wyniki kliniczne pacjentów podatnych na infekcje dróg oddechowych” – mówi Mirco Schmolke, lider grupy z Uniwersytetu w Genewie.

Lactobacillus murinus – hamuje wzrost patogenu

Zespół z Genewy informował już wcześniej, że znaczna ilość bakterii Lactobacillus, o których wiadomo, że działają jako środki przeciwdrobnoustrojowe i modulatory układu odpornościowego, występuje w mikrobiocie płuc zdrowych myszy. 

W najnowszym badaniu naukowcy zidentyfikowali te bakterie jako L. murinus. Sekwencjonowanie genów i mikroskopia wykazały, że są one ściśle związane z tkanką płuc zwierząt. Następnie zespół wystawił kultury L. murinus na działanie S. pneumoniae. Próba wykazała, że L. murinus hamował wzrost patogenu poprzez uwalnianie kwasu mlekowego.

João Pereira Bonifacio Lopes, doktorant na Uniwersytecie Genewskim, poinformował, że aktywność przeciwbakteryjna nie ogranicza się jedynie do S. pneumoniae powodującego zapalenie płuc, ale dotyczy też S. aureaus, który może powodować również poważne  zakażenia krwi, kości i stawów.

  1. G. Reid, J. Jass, M. T. Sebulsky, Potential uses of probiotics in clinical practice, „Clinical Microbiology Reviews „ 2003, nr 16 (4), s. 658-672 [online], DOI: 10.1128/CMR.16.4.658-672.2003, [dostęp:] 04.01.2021.
  2. E. Mortaz, I. A. Adcock, G. Folkerts, Probiotics in the  management of lung diseases, mediators of inflammation [online], https://doi.org/10.1155/2013/751068, [dostęp:] 04.01.2021.
  3. E. Dorval, Probiotics as a treatment for infectious diseases, „US Pharmacist” 2015, nr 40 (4), s. 20-25 [online], https://www.uspharmacist.com/article/probiotics-as-a-treatment-for-infectious-diseases, [dostęp:] 04.01.2021.
  4. C. de Simone, The unregulated probiotic market, „Clinical Gastroenterology and Hepatology” 2019, nr 5 (17), s. 809-817 [online], https://doi.org/10.1016/j.cgh.2018.01.018, [dostęp:] 04.01.2021.
  5. P. Mehar, Probiotics could be an alternative to antibiotics for treating respiratory illnesses, “theexplorist.com” [online], https://www.techexplorist.com/probiotics-alternative-antibiotics-treating-respiratory-illnesses/36595/, [dostęp:] 4.01.2021.
  6. How lung bacteria defend against pneumonia, “technologynetworks.com” [online], https://www.technologynetworks.com/immunology/news/how-lung-bacteria-defend-against-pneumonia-343763, [dostęp:] 04.01.2021.
  7. S. Yildiz, J. P. Pereira Bonifacio Lopes, M. Bergé, Respiratory tissue-associated commensal bacteria offer therapeutic potential against pneumococcal colonization, “elifesciences.org” [online], DOI: 10.7554/eLife.53581, [dostęp:] 04.01.2021.
  8. P. Wernicki, Bakterie mogą chronić płuca przed zapaleniem,  “naukawpolsce.pap.pl” [online], https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C85297%2Cbakterie-moga-chronic-pluca-przed-zapaleniem.html, [dostęp:] 04.01.2021.
  9. I. Krzymińska, P. Nowotnik, Wpływ probiotyków na infekcje wirusowe - artykuł przeglądowy, “probiotics.pl” [online], https://www.probiotics.pl/o-nas/blog/6026-wpływ-probiotyków-na-infekcje-wirusowe.html, [dostęp:] 4.01.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Mononukleoza – przyczyny, objawy, leczenie mononukleozy zakaźnej

    Mononukleoza jest infekcją wirusową przenoszoną głównie drogą kropelkową – poprzez kontakt ze śliną (dlatego też często jest nazywana "chorobą pocałunków"). Wywołana jest przez wirusa z rodziny Herpes – wirusa Epstein-Barr (EBV). Łatwo pomylić ją ze zwykłym przeziębieniem, objawami są bowiem głównie ból gardła i głowy, podwyższona temperatura ciała, ogólne zmęczenie. Powiększają się węzły chłonne i migdałki, czasami również wątroba oraz śledziona.  Jak wygląda diagnostyka i leczenie mononukleozy zakaźnej?

  • Trzeszczka – przyczyny, objawy, leczenie zapalenia i złamania trzeszczki

    Trzeszczka (łac. ossa sesamoidea) to mała, zaokrąglona kostka, która wraz ze ścięgnami i więzadłami tworzy tzw. aparat trzeszczkowy. Trzeszczki znajdują się w okolicy stawów palców dłoni i stóp. Do urazów tych struktur – zapalenia bądź złamania – dochodzi najczęściej u osób aktywnych fizycznie, sportowców oraz tancerzy, ale także np. podczas zeskoku z wysokości. Objawy zapalenia trzeszczki to ból narastający stopniowo, kłucie, obrzęk. Jak leczy się urazy trzeszczek?

  • Nowa grupa antybiotyków o szerokim spektrum działania

    Naukowcy z Instytutu Wistar odkryli nową klasę antybiotyków, które wykazują podwójne działanie – blokują niezbędny dla bakterii szlak metaboliczny oraz aktywują adaptacyjną odpowiedź immunologiczną organizmu. Odkrycie opublikowano niedawno w “Nature”.

  • Zaburzenia mikrobiomu mogą przyczynić się do rozwoju raka piersi

    Naukowcy z Johns Hopkins Kimmel Cancer Center i Bloomberg Kimmel Institute for Cancer Immunotherapy odkryli, że Bacteroides fragilis – drobnoustrój, który jest powszechnie związany z zapaleniem i rakiem okrężnicy, może mieć udział w rozwoju nowotworów piersi.

  • Odżywianie a zdrowie psychiczne – czy są ze sobą powiązane?

    Istnieje związek między tym, co jesz, a tym, jak się czujesz. Aktualne badania sugerują, że zdrowie psychiczne może zależeć od wyborów żywieniowych. Zdrowa dieta odgrywa znaczącą rolę w zapobieganiu i leczeniu chorób psychicznych.

  • Mukowiscydoza – przyczyny, objawy, leczenie, dziedziczenie

    Mukowiscydoza (łac. mucoviscidosis) jest ciężką, wieloukładową chorobą genetyczną, spowodowaną mutacją genu CFTR. Schorzenie ma postępujący przebieg, jest nieuleczalne. Objawy choroby dotyczą przede wszystkim dróg oddechowych oraz pokarmowych, cechą charakterystyczną osób chorych na mukowiscydozę jest także słony pot (wynikający z podwyższonego stężenia chloru i sodu), niedobór masy ciała, niedobór wzrostu. Jak przebiega leczenie mukowiscydozy?

  • Bakteryjne zapalenie gardła – przyczyny, objawy, leczenie. Jakie bakterie wywołują zapalenie gardła?

    Bakteryjne zapalenie gardła występuje zdecydowanie rzadziej niż infekcje o podłożu wirusowym. Infekcja gardła wywołana przez bakterie, w większości przez paciorkowce, ma przeważnie cięższy przebieg niż zakażenie wirusowe, objawia się wysoką gorączką, silnym bólem gardła, powiększeniem migdałków, dyskomfortem podczas przełykania pokarmów. Nie towarzyszą jej katar oraz kaszel. Leczenie bakteryjnego zapalenia gardła to antybiotykoterapia oraz stosowanie miejscowo działających preparatów przeciwbólowych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij