Bakterie jelitowe i ich rola w odbudowie odporności
Justyna Piekara

Bakterie jelitowe i ich rola w odbudowie odporności

Ostatnia dekada doprowadziła do lepszego zrozumienia molekularnych podstaw interakcji pomiędzy mechanizmami odpornościowymi i mikrobiomem jelit, wskazując na ich znaczenie dla rozwoju chorób o podłożu immunologicznym. Kolejne odkrycia mobilizują naukowców do pracy nad nowoczesnymi strategiami terapeutycznymi. W jaki sposób bakterie jelitowe mogą wspierać regenerację układu odpornościowego?

Interakcja układu odpornościowego i mikrobiomu

Układ odpornościowy i mikroflora jelitowa są w symbiozie – nieustannie współpracują, wzajemnie się wspierają i regulują. Znaczenie tej interakcji jest podkreślone przez fakt, że 70-80% komórek odpornościowych organizmu znajduje się w jelitach.

Mikrobiota jelitowa tworzy się u noworodków i utrzymuje przez całe życie człowieka. Zdrowie przewodu pokarmowego jest istotne, ponieważ odgrywa on kluczową rolę w obronie organizmu przed patogenami. 

Naukowcy starają dowiedzieć się, jak zmienia się mikrobiom jelit w różnych jednostkach chorobowych i jak układ odpornościowy organizmu współdziała z nim, aby zwalczyć problem zdrowotny. Niektóre mechanizmy odporności mikroflory jelitowej na inwazję patogenów nadal pozostają niejasne, potrzebne są więc dalsze badania. 

Aktualnie trwają prace nad weryfikacją funkcji i mechanizmów metabolitów mikroflory jelitowej, które mogą ułatwić opracowanie nowych strategii terapeutycznych do zwalczania chorób zakaźnych i lekoopornych patogenów. 

Obniżona odporność u pacjentów onkologicznych

Podczas chemioterapii i radioterapii dochodzi do niszczenia komórek nowotworowych, ale też degradacji zdrowych komórek organizmu pacjenta, w tym komórek odpornościowych. Terapia nowotworów przyczynia się też do zaburzenia równowagi mikroflory jelitowej. 

Pacjentom onkologicznym wstrzykuje się komórki macierzyste z krwi lub szpiku kostnego dawcy, co po pewnym czasie przywraca im zdolność wytwarzania własnych komórek i regeneracje organizmu. Zanim to nastąpi, rekonwalescenci muszą przyjmować antybiotyki. Trwa to przez kilka pierwszych tygodni po przeszczepie, ponieważ nadal są oni bardzo podatni na infekcje. 

Bakterie jelitowe pomagają przywrócić odporność

Naukowcy z Memorial Sloan Kettering Cancer Center w Nowym Jorku śledzili regenerację mikroflory jelitowej i układu odpornościowego u pacjentów, którzy zmagali się z nowotworem krwi. Obserwacji dokonywali już po przeszczepie szpiku kostnego u swoich podopiecznych. 

Zdaniem doktora Schlutera, adiunkta na Uniwersytecie w Nowym Jorku, równoległe obserwowanie regeneracji układu odpornościowego i mikrobioty stwarza wyjątkową okazję do przeprowadzenia analizy powiązań między nimi. Symulacje komputerowe przeprowadzone przez naukowców przewidywały, że wzbogacenie mikroflory bakteriami, które są sprzymierzeńcami przyspieszy regenerację układu odpornościowego pacjentów. 

Wykorzystując próbki krwi i kału od ponad 2000 pacjentów onkologicznych poddanych specjalistycznemu leczeniu w latach 2003–2019, naukowcy byli w stanie śledzić codzienne zmiany mikroflory jelitowej oraz liczbę komórek odpornościowych we krwi. Do analizy zgromadzonych danych uczeni posłużyli się sztuczną inteligencją i wykorzystali algorytm do identyfikacji wzorców. Odkryto m.in., że obecność pewnych typów bakterii jelitowych wpływa na liczbę komórek odpornościowych. Powiązano Rothia i Costridium z obniżoną ogólną liczbą komórek odpornościowych. Natomiast Faecalibacterium, Ruminococcus i Akkermansia była związana ze zwiększonym poziomem neutrofili we krwi.

Odkrycia naukowców otwierają drogę do ulepszenia potencjalnych interwencji ukierunkowanych na mikrobiotę, leczenia chorób zakaźnych, o podłożu immunologicznym i zapalnych. 

Poprzedni eksperyment zespołu badawczego z Nowego Jorku wykazał, że bardziej zróżnicowana pod względem bakterii mikroflora jelitowa wiąże się z większą szansą na przeżycie po przeszczepie komórek macierzystych.

Jak poprawić funkcję immunologiczną jelit?

Prawidłowe odżywianie owocuje już po kilku dniach. Zadbaj, aby w Twojej diecie znalazły się probiotyki. Naukowo dowiedziono, że mogą one regulować odpowiedź immunologiczną jelit. Suplementacja lub spożywanie większej ilości pokarmów z witaminą C i D oraz dostosowanie porcji błonnika i kwasów omega-3 pomogą zmniejszyć stan zapalny. Nie można zapomnieć również o właściwym nawodnieniu organizmu. Oprócz diety, innymi czynnikami, które modulują funkcje jelit są sen i aktywność fizyczna, ale także poziom stresu, który powinniśmy starać się minimalizować w trosce o zdrowie.

  1. J. Kingsland, Gut bacteria can help rebuild the immune system, ”medicalnewstoday.com” [online], https://www.medicalnewstoday.com/articles/gut-bacteria-can-help-rebuild-the-immune-system, [dostęp:] 15.12.2020.
  2. D. Zheng. T. Liwinski, E. Elinav, Interaction between microbiota and immunity in health and disease, „Cell Research” 2020, 30, s 492–506.
  3. Gut microbiota and immunity, “nutraingredients.com” [online], https://www.nutraingredients.com/News/Promotional-Features/Gut-microbiota-and-immunity, [dostęp:] 15.12.2020.
  4. H. Cheng, M. Ning, D. Chen, Interactions between the gut microbiota and the host innate immune response against pathogens, „frontiersin.org” [online], https://www. frontiersin.org/articles/10.3389/fimmu.2019.00607/full, [dostęp:] 15.12.2020.
  5. The importance of gut flora for your immune system, „paleoleap.com” [online], https: //paleoleap.com/importance-gut-flora-immune-system/, [dostęp:] 15.12.2020.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie zatok – jakie są wskazania do irygacji zatok przynosowych oraz w jaki sposób zrobić to w domu?

    Płukanie zatok posiada wiele zalet – może być bezpiecznie stosowane przez dzieci (od 4. roku życia), kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stanowi niefarmakologiczną metodę walki z katarem oraz zapaleniem zatok – pomaga zachować drożność przewodów nosowych i zatok oraz oczyścić z zakaźnej wydzieliny i innych zanieczyszczeń (patogenów czy alergenów). 

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Woda morska do nosa – jak działa? Kiedy warto stosować sól morską w sprayu?

    Preparaty wody morskiej do nosa przeznaczone są zarówno do codziennej higieny nosa, jak i w przypadku wystąpienia schorzeń układu oddechowego. Przeznaczone są dla dzieci (nawet od pierwszych dni życia), osób dorosłych, starszych oraz kobiet w ciąży i karmiących. Dostępne są w postaci roztworu izotonicznego lub hipertonicznego. Mają działanie nawilżające oraz oczyszczające.  

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

  • POChP – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to nieuleczalna, postępująca choroba układu oddechowego, której przyczyną jest palenie tytoniu (w 80-90% przypadków) lub narażenie na czynniki drażniące, np. pyły, chemikalia. W przebiegu POChP dochodzi do zwężenia oskrzeli (obturacji) i tym samym ograniczenia przepływu powietrza przez dolne drogi oddechowe. Objawy, które się wówczas pojawiają to duszności, mokry kaszel, świszczący oddech. W terapii przewlekłej obturacyjnej oskrzeli płuc stosuje się przede wszystkim leki rozszerzające oskrzela.

  • Heparyna – popularny lek antyzakrzepowy może pomóc przeciwdziałać COVID-19

    Według ustaleń badaczy pochodzących z Wielkiej Brytanii heparyna blokuje białko spike koronawirusa SARS-CoV-2, które po połączeniu się z odpowiednim receptorem na powierzchni komórki gospodarza, umożliwia jej zakażenie. Czy heparyna znajdzie zastosowanie w leczeniu COVID-19?

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca. 

  • Statyny – poprawiają efektywność leczenia pacjentek z najbardziej agresywnymi postaciami raka piersi

    Statyny to leki na obniżające poziom cholesterolu we krwi. Pomagają zapobiegać zawałom serca i udarom mózgu. Zespół badaczy z University of Texas MD Anderson Cancer Center w Houston oraz Baylor College of Medicine przeanalizował ich działanie na agresywne podtypy raka piersi. Naukowcy zaobserwowali istotną poprawę przeżywalności pacjentek z potrójnie ujemnym rakiem sutka, które poddały się terapii statynami.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij