Ciężka fizyczna praca wpływa na rozwój demencji, twierdzą naukowcy. Dlaczego tak się dzieje?

Nowe badanie przeprowadzone w Danii wykazało, że pracownicy fizyczni są narażeni na większe ryzyko demencji. Chociaż od lat zakładano związek między forsowną pracą fizyczną a tym schorzeniem, jest to pierwsze badanie, które jednoznacznie wykazało korelację. 

Demencja 

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) około 50 milionów ludzi na świecie cierpi na demencję, która wpływa negatywnie na pamięć, zdolności poznawcze, zachowanie i zdolność wykonywania codziennych czynności. Statystyki sugerują, że do roku 2050 liczba osób cierpiących na demencję wzrośnie trzykrotnie. 

Praca fizyczna a demencja

„Przedstawiciele organów ds. zdrowia powinni rozróżniać aktywność fizyczną w czasie wolnym od tej wykonywanej w pracy, ponieważ istnieją powody, aby sądzić, że te dwie formy ruchu mają odmienne skutki” – mówi Kirsten Nabe-Nielsen, która kierowała badaniami we współpracy z Duńskim Narodowym Centrum Badań Środowiska Pracy oraz Szpitalem Frederiksberg w Kopenhadze. 

Naukowcy z Uniwersytetu Kopenhaskiego zwracają uwagę na to, że praca fizyczna często wymaga utrzymywania statycznej i często niewygodnej pozycji, wykonywania powtarzalnych czynności oraz podnoszenia ciężkich przedmiotów. Ten rodzaj pracy może wiązać się z długotrwałym wysiłkiem, któremu może towarzyszyć przeciążenie organizmu. Długotrwała praca fizyczna i powtarzalność wykonywanych czynności może osłabiać wydolność układu krążenia i prowadzić do wielu problemów zdrowotnych, takich jak: wysokie ciśnienie krwi, zakrzepica, arytmia i niewydolności serca, a także może ograniczać dopływ krwi do mózgu, co wpływa na większe prawdopodobieństwo wystąpienia otępienia starczego w przyszłości. 

Aktywność fizyczna a demencja

Dla porównania aktywność fizyczna podejmowana rekreacyjnie, w czasie wolnym, może być intensywna, ale jest raczej krótkotrwała i charakteryzuje się większą dynamiką ruchu. Regularny ruch, taki jak chociażby ćwiczenia izometryczne, poprawia wydolność sercowo-naczyniową, wpływa to korzystnie na pracę mózgu i przyspiesza wzrost nerwów, co może powstrzymać rozwój demencji. 

W swojej analizie naukowcy wykorzystali dane z Copenhagen Male Study – badania prowadzanego w latach 1970-71, dotyczącego pracy i stylu życia mężczyzn w wieku średnim. Wśród 4721 Duńczyków, którzy brali udział w eksperymencie zidentyfikowano łącznie 697 przypadków demencji. Badanie wykazało, że wskaźnik częstości występowania tej przypadłości u mężczyzn, którzy kiedyś wykonywali ciężkie prace fizyczne, jest prawie półtora raza wyższy niż u osób, które wykonywały obowiązki zawodowe na siedząco. 

Sprawność fizyczna a demencja u kobiet

Podczas eksperymentu Amerykańskiej Akademii Neurologii mierzono wydolność sercowo-naczyniową kobiet, które poddano testowi wysiłkowemu. Wyniki badania opublikowanego w internetowym wydaniu „Neurology”. Okazało się, że kobiety w wieku średnim, o wysokiej sprawności fizycznej były prawie o 90% mniej narażone na rozwój demencji. Choroba rozwijała się średnio 11 lat później niż u pań, których poziom aktywności fizycznej był niski.

Naukowcy z Uniwersytetu w Göteborgu przeprowadzili podobne badanie. Obserwowali, jak 191 kobiet, których wiek wynosił średnio 50 lat, wypada w teście wysiłkowym na rowerze i sprawdzali ich wydolność sercowo-naczyniową. W sumie 40 kobiet spełniło kryteria wysokiego poziomu sprawności fizycznej. W średniej kategorii znalazły się łącznie 92 kobiety, a 59 kobiet należało do kategorii niskiej. W ciągu kolejnych 44 lat kobiety sześciokrotnie badano pod kątem demencji – w tym czasie 44 kobiety zachorowały. Sprawne fizycznie kobiety były o 88% mniej narażone na demencję niż kobiety o umiarkowanej sprawności fizycznej. 

„To badanie nie pokazuje przyczyn i skutków między wydolnością sercowo-naczyniową i demencją, ale jedynie istniejący związek. Potrzeba więcej badań, aby zobaczyć, czy poprawa sprawności fizycznej może mieć pozytywny wpływ na ryzyko wystąpienia choroby” – mówi Helena Hörder z Uniwersytetu w Göteborgu.