Terapia ręki – na czym polega? Cele, przebieg i efekty terapii ręki u dziecka
Magdalena Chrzęszczyk

Terapia ręki – na czym polega? Cele, przebieg i efekty terapii ręki u dziecka

Terapia ręki to zespół indywidualnie dobranych, skoordynowanych działań i ćwiczeń, umożliwiających usprawnienie mechanizmów odpowiedzialnych za kontrolowanie ruchów kończyny górnej. Celem terapii ręki, która jest skierowana przede wszystkim do dzieci, lecz także osób dorosłych, które utraciły sprawność, jest m.in.: poprawa koordynacji wzrokowo-ruchowej, stabilizacja mięśni ręki i obręczy barkowej, a także zwiększenie zdolności manipulacyjnych dłoni. Może ona stanowić jeden z elementów terapii SI. Jakie są wskazania do terapii ręki?

Terapia ręki – na czym polega?  

Ręka to bardzo skomplikowana część ciała, oprócz zadań związanych z trzymaniem, podnoszeniem czy przesuwaniem, odpowiedzialna jest za pisanie i kontrolę grafomotoryczną, precyzyjne ruchy i małą motorykę oraz za skomplikowane mechanizmy czuciowe. Można powiedzieć, że to jej sprawność determinuje poziom funkcjonowania człowieka i jego samodzielność. W naszym mózgu obszar odpowiedzialny za ruchy ręki oraz odbieranie, przetwarzanie i reagowanie na bodźce czuciowe jest bardzo duży. Dodatkowo cały system nerwowy kontrolujący ruch, a więc jego planowanie, rozpoczęcie, wykonanie, koordynowanie i zakończenie to niezwykle skomplikowana sieć, która, aby działała prawidłowo, musi na każdym poziomie być precyzyjna i odpowiednio przygotowana do realizacji swoich zadań. Daje to bardzo wyraźny obraz tego, jak istotna, precyzyjna i bardzo skomplikowana jest praca naszych rąk. 

Niestety z różnych przyczyn – często zdrowotnych – praca i umiejętności naszych rąk mogą zostać zahamowane, albo w ogóle rozwój funkcji ręki nie wykształci się. Ma to miejsce np. przy uszkodzeniach mózgu, przy nieprawidłowej budowie ręki, zaburzeniach integracji sensorycznej lub w wyniku złych nawyków, albo niepełnosprawności intelektualnej. W takim wypadku wskazana jest bardzo różnorodna stymulacja, którą jest właśnie terapia ręki. Ma ona za zadanie – przy zaangażowaniu całej kończyny górnej – naukę i doskonalenie różnych czynności i ruchów precyzyjnych. Przy takiej pracy nie można wykluczyć udziału tułowia, głowy i właściwie całego ciała, ważną rolę pełni również zdolność do czucia powierzchownego i głębokiego. To współpraca pomiędzy wszystkimi elementami przynosi największe efekty terapeutyczne, uczy stabilizacji całego ciała przy jednoczesnej swobodnej pracy całej kończyny.  

Należy podkreślić, że terapia ręki to wielodyscyplinarna współpraca fizjoterapeuty, logopedy, terapeuty integracji sensorycznej (terapia SI), pedagoga i psychologa. To nie tylko praca przy stoliku i na krzesełku, ale całość wszystkich form ruchu i umiejętności jakie składają się na funkcje ręki. 

Terapia ręki – wskazania   

Wskazaniem do terapii ręki, zarówno dla dzieci, jak i dla osób dorosłych, są sytuacje, podczas których występują: 

  • trudności w planowaniu ruchowym, 
  • problemy z koordynacją pracy obu rąk, 
  • problemy z nauką samoobsługi, jak ubieranie się, zapinanie guzików, 
  • nieadekwatne dostosowanie siły i szybkości ruchów do wykonywanej czynności,  
  • zaburzenia sprawności grafomotorycznej  – dziecko nie lubi lub nie umie wycinać, rysować, malować, ma niedokładne i niestaranne pismo, każda nowa forma zajęć z wykorzystaniem umiejętności rąk nie sprawia dziecku przyjemności,  
  • trudności w trzymaniu kredek czy ołówka, przedmioty wypadają z dłoni lub przebijają kartkę pod ich naciskiem, 
  • trudności z koncentracją, 
  • nieprawidłowa postawa ciała, 
  • niechęć do dotykania różnych faktur, 
  • zaburzenia koordynacji oko–ręka, 
  • zbyt wolne lub zbyt szybkie tempo wykonywania różnych czynności manualnych, co prowadzi do niestaranności, 
  • zaburzenia napięcia mięśniowego w obrębie obręczy barkowej lub całego ciała (wzmożone bądź obniżone napięcie mięśniowe). 

Terapia ręki – cele   

Cele terapii ręki są uzależnione od tego, czego pacjent oczekuje od terapii, co dla niego jest ważne, a także od jego możliwości, wieku oraz indywidualnych predyspozycji i systematyczności. Indywidualny program terapii ręki ma jednak kilka wspólnych celów, a są to: 

  • poprawa i usprawnienie precyzyjnych ruchów rąk, 
  • poprawa sprawności manualnej,  
  • ingerencja w sprawność grafomotoryczną, 
  • wzmocnienie koncentracji, 
  • poprawa umiejętności chwytu, 
  • rozwijanie umiejętności planowania ruchu, 
  • poprawa koordynacji oko–ręka, 
  • nauka przekraczania linii środka ciała, 
  • pobudzenie czucia powierzchownego i głębokiego, 
  • w przypadku problemów neurologicznych i ortopedycznych celem jest poprawa zakresu ruchomości w stawach oraz siły mięśniowej. 

Terapia ręki – przebieg 

Na czym polega terapia ręki? Jej przebieg jest uzależniony od wieku i umiejętności, a także od możliwości pacjenta. Zawsze powinien rozpocząć się od diagnozy, znalezienia przyczyny i opracowania celów oraz metod współpracy.  

Jeśli pacjentem jest dziecko, terapia ręki, jak i pomoce używane do niej, muszą być dla dziecka interesujące, najlepiej wplecione w zabawę i dające dużą motywacje i satysfakcję. Wówczas efekty będą najszybsze, a dziecko chętnie będzie brało udział w zajęciach i zadaniach domowych. To ważny aspekt, ponieważ taka terapia to często długotrwały proces, a dziecko musi być w nią mocno zaangażowane.  

Każda terapia jest indywidualna, składa się z ćwiczeń wzmacniających obręcz barkową, ćwiczeń manualnych i precyzyjnych ręki, stymulacji prioprioceptywnej. Ważnym elementem jest również usprawnienie motoryki dużej i wzmocnienie całego ciała. Dodatkowo terapeuta ręki pracuje nad poprawnym chwytem, dysocjacją palców, lepszym pismem czy większym skupieniem podczas pracy wykonywanej z zaangażowaniem rąk.  

Podobnie wygląda terapia ręki dla dorosłych, np. w chorobach reumatycznych, po urazach, złamaniach czy przy innych chorobach współistniejących. Różnicą jest to, że w takich przypadkach najczęściej mamy do czynienia z nauką umiejętności, które zostały już wykształcone wcześniej, a w konsekwencji jakiegoś zdarzenia pacjent je utracił. Terapia ręki odbywa się z terapeutą oraz w domu przy wykonywaniu odpowiednich ćwiczeń i ruchów. Ważne jest, aby terapia była funkcjonalna – by każdy ruch i umiejętność ruchowa ręki mogła się przydać pacjentowi w codziennym dniu.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • RSV — objawy, przebieg, leczenie zakażenia wirusem RS

    Wirus RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to wirus nabłonka oddechowego, który należy do rodziny paramyksowirusów (łac. Paramyxoviridae). Jest głównym czynnikiem etiologicznym odpowiedzialnym za rozwój ostrego zapalenia oskrzelików u najmłodszych dzieci.

  • Jelitówka u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie grypy żołądkowej u dziecka

    Jelitówka u dzieci to potoczna nazwa ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowego objawiającego się biegunką, wymiotami oraz bólami brzucha. Dziecko cierpiące na grypę jelitową musi uzupełniać elektrolity, aby zapobiec groźnemu odwodnieniu organizmu. W jaki sposób leczyć jelitówkę u dziecka?  

  • Podgłośniowe zapalenie krtani (krup wirusowy) u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i leczenie

    Krup wirusowy (podgłośniowe zapalenie krtani) to jedna z chorób górnych dróg oddechowych u dzieci, która jest przenoszona drogą kropelkową. Jej przebieg jest zwykle łagodny, lecz nasilające się objawy czy brak poprawy w leczeniu są podstawą do hospitalizacji. Co wywołuje podgłośniowe zapalenie krtani u dzieci i jakie symptomy mu towarzyszą? W jaki sposób leczy się krup wirusowy u dziecka?

  • Wizyta patronażowa pediatry – czym jest i jak przebiega?

    Wizyta patronażowa pediatry ma miejsce między 1. a. 4 tygodniem życia dziecka. W trakcie wizyty lekarz bada najważniejsze parametry noworodka, które służą do oceny, czy dziecko prawidłowo adaptuje się do życia pozałonowego. Co warto wiedzieć o wizycie patronażowej pediatry? 

  • USG bioderek – na czym polega i kiedy wykonać USG stawów biodrowych u niemowląt? Jaka jest jego cena?

    Badanie stawów biodrowych u niemowląt (badanie preluksacyjne) jest nieinwazyjną, bezbolesną, łatwo dostępną i szybką metodą obrazowej oceny jamy stawu biodrowego i okolicznych tkanek miękkich za pomocą ultradźwięków. Ma ono za zadanie wykrycie ewentualnego występowania dysplazji stawów biodrowych. Najczęściej zaleca jego wykonanie w okolicach 6. tygodniu życia dziecka (nie później niż po ukończeniu 12 tygodni). Dowiedz się, jak przebiega badanie USG bioderek u niemowląt.

  • Przeciwciała anty SARS-CoV-2 są przekazywane dziecku wraz z mlekiem matki

    Od dawna wiadomo, że mleko matki zawiera przeciwciała chroniące niemowlę przed licznymi infekcjami. Wyniki najnowszych badań dowiodły, że nie tylko kobiety, które przeszły infekcję COVID-19, ale także te, które zaszczepiły się przeciwko wirusowi SARS-CoV-2, przekazują przeciwciała swoim dzieciom podczas karmienia ich piersią.

  • Szczepionka przeciwko COVID-19 dla dzieci w wieku od 5 do 11 lat

    Szczepionka Pfizer/BioNTech jest obecnie zatwierdzona dla dzieci, które ukończyły 12. rok życia i starszych. Producent wydał oświadczenie, że produkt jest bezpieczny i generuje silną odpowiedź immunologiczną także u dzieci w wieku od 5 do 11 lat, o czym świadczą wyniki najnowszych badań klinicznych. Kiedy ruszą szczepienia dla kolejnej grupy wiekowej?

  • Chustonoszenie okiem fizjoterapeuty – jak prawidłowo nosić dziecko w chuście?

    Chustowanie to sposób noszenia niemowląt, który polega na zamotaniu dziecka w specjalnie do tego celu przeznaczoną chustę, za pomocą odpowiednich wiązań. Istnieje kilka rodzajów chusty, najczęściej polecane, zwłaszcza dla początkujących, są chusty długie, tkane splotem skośno-krzyżowym, wykonane z bawełny. Pozwalają ona bowiem uzyskać idealną pozycję dziecka (jest to tzw. pozycja żabki), odciążającą jego kręgosłup i zapewniającą właściwe ułożenie stawów biodrowych. Kiedy można rozpocząć chustonoszenie? Jak prawidłowo zamotać chustę? Jakie istnieją rodzaje wiązań chusty do noszenia dziecka?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij