Terapia ręki – na czym polega? Cele, przebieg i efekty terapii ręki u dziecka - portal DOZ.pl
Terapia ręki – na czym polega? Cele, przebieg i efekty terapii ręki u dziecka
Magdalena Chrzęszczyk

Terapia ręki – na czym polega? Cele, przebieg i efekty terapii ręki u dziecka

Terapia ręki to zespół indywidualnie dobranych, skoordynowanych działań i ćwiczeń, umożliwiających usprawnienie mechanizmów odpowiedzialnych za kontrolowanie ruchów kończyny górnej. Celem terapii ręki, która jest skierowana przede wszystkim do dzieci, lecz także osób dorosłych, które utraciły sprawność, jest m.in.: poprawa koordynacji wzrokowo-ruchowej, stabilizacja mięśni ręki i obręczy barkowej, a także zwiększenie zdolności manipulacyjnych dłoni. Może ona stanowić jeden z elementów terapii SI. Jakie są wskazania do terapii ręki?

Terapia ręki – na czym polega?  

Ręka to bardzo skomplikowana część ciała, oprócz zadań związanych z trzymaniem, podnoszeniem czy przesuwaniem, odpowiedzialna jest za pisanie i kontrolę grafomotoryczną, precyzyjne ruchy i małą motorykę oraz za skomplikowane mechanizmy czuciowe. Można powiedzieć, że to jej sprawność determinuje poziom funkcjonowania człowieka i jego samodzielność. W naszym mózgu obszar odpowiedzialny za ruchy ręki oraz odbieranie, przetwarzanie i reagowanie na bodźce czuciowe jest bardzo duży. Dodatkowo cały system nerwowy kontrolujący ruch, a więc jego planowanie, rozpoczęcie, wykonanie, koordynowanie i zakończenie to niezwykle skomplikowana sieć, która, aby działała prawidłowo, musi na każdym poziomie być precyzyjna i odpowiednio przygotowana do realizacji swoich zadań. Daje to bardzo wyraźny obraz tego, jak istotna, precyzyjna i bardzo skomplikowana jest praca naszych rąk. 

Niestety z różnych przyczyn – często zdrowotnych – praca i umiejętności naszych rąk mogą zostać zahamowane, albo w ogóle rozwój funkcji ręki nie wykształci się. Ma to miejsce np. przy uszkodzeniach mózgu, przy nieprawidłowej budowie ręki, zaburzeniach integracji sensorycznej lub w wyniku złych nawyków, albo niepełnosprawności intelektualnej. W takim wypadku wskazana jest bardzo różnorodna stymulacja, którą jest właśnie terapia ręki. Ma ona za zadanie – przy zaangażowaniu całej kończyny górnej – naukę i doskonalenie różnych czynności i ruchów precyzyjnych. Przy takiej pracy nie można wykluczyć udziału tułowia, głowy i właściwie całego ciała, ważną rolę pełni również zdolność do czucia powierzchownego i głębokiego. To współpraca pomiędzy wszystkimi elementami przynosi największe efekty terapeutyczne, uczy stabilizacji całego ciała przy jednoczesnej swobodnej pracy całej kończyny.  

Należy podkreślić, że terapia ręki to wielodyscyplinarna współpraca fizjoterapeuty, logopedy, terapeuty integracji sensorycznej (terapia SI), pedagoga i psychologa. To nie tylko praca przy stoliku i na krzesełku, ale całość wszystkich form ruchu i umiejętności jakie składają się na funkcje ręki. 

Terapia ręki – wskazania   

Wskazaniem do terapii ręki, zarówno dla dzieci, jak i dla osób dorosłych, są sytuacje, podczas których występują: 

  • trudności w planowaniu ruchowym, 
  • problemy z koordynacją pracy obu rąk, 
  • problemy z nauką samoobsługi, jak ubieranie się, zapinanie guzików, 
  • nieadekwatne dostosowanie siły i szybkości ruchów do wykonywanej czynności,  
  • zaburzenia sprawności grafomotorycznej  – dziecko nie lubi lub nie umie wycinać, rysować, malować, ma niedokładne i niestaranne pismo, każda nowa forma zajęć z wykorzystaniem umiejętności rąk nie sprawia dziecku przyjemności,  
  • trudności w trzymaniu kredek czy ołówka, przedmioty wypadają z dłoni lub przebijają kartkę pod ich naciskiem, 
  • trudności z koncentracją, 
  • nieprawidłowa postawa ciała, 
  • niechęć do dotykania różnych faktur, 
  • zaburzenia koordynacji oko–ręka, 
  • zbyt wolne lub zbyt szybkie tempo wykonywania różnych czynności manualnych, co prowadzi do niestaranności, 
  • zaburzenia napięcia mięśniowego w obrębie obręczy barkowej lub całego ciała (wzmożone bądź obniżone napięcie mięśniowe). 

Polecane dla Ciebie

Terapia ręki – cele   

Cele terapii ręki są uzależnione od tego, czego pacjent oczekuje od terapii, co dla niego jest ważne, a także od jego możliwości, wieku oraz indywidualnych predyspozycji i systematyczności. Indywidualny program terapii ręki ma jednak kilka wspólnych celów, a są to: 

  • poprawa i usprawnienie precyzyjnych ruchów rąk, 
  • poprawa sprawności manualnej,  
  • ingerencja w sprawność grafomotoryczną, 
  • wzmocnienie koncentracji, 
  • poprawa umiejętności chwytu, 
  • rozwijanie umiejętności planowania ruchu, 
  • poprawa koordynacji oko–ręka, 
  • nauka przekraczania linii środka ciała, 
  • pobudzenie czucia powierzchownego i głębokiego, 
  • w przypadku problemów neurologicznych i ortopedycznych celem jest poprawa zakresu ruchomości w stawach oraz siły mięśniowej. 

Terapia ręki – przebieg 

Na czym polega terapia ręki? Jej przebieg jest uzależniony od wieku i umiejętności, a także od możliwości pacjenta. Zawsze powinien rozpocząć się od diagnozy, znalezienia przyczyny i opracowania celów oraz metod współpracy.  

Jeśli pacjentem jest dziecko, terapia ręki, jak i pomoce używane do niej, muszą być dla dziecka interesujące, najlepiej wplecione w zabawę i dające dużą motywacje i satysfakcję. Wówczas efekty będą najszybsze, a dziecko chętnie będzie brało udział w zajęciach i zadaniach domowych. To ważny aspekt, ponieważ taka terapia to często długotrwały proces, a dziecko musi być w nią mocno zaangażowane.  

Każda terapia jest indywidualna, składa się z ćwiczeń wzmacniających obręcz barkową, ćwiczeń manualnych i precyzyjnych ręki, stymulacji prioprioceptywnej. Ważnym elementem jest również usprawnienie motoryki dużej i wzmocnienie całego ciała. Dodatkowo terapeuta ręki pracuje nad poprawnym chwytem, dysocjacją palców, lepszym pismem czy większym skupieniem podczas pracy wykonywanej z zaangażowaniem rąk.  

Podobnie wygląda terapia ręki dla dorosłych, np. w chorobach reumatycznych, po urazach, złamaniach czy przy innych chorobach współistniejących. Różnicą jest to, że w takich przypadkach najczęściej mamy do czynienia z nauką umiejętności, które zostały już wykształcone wcześniej, a w konsekwencji jakiegoś zdarzenia pacjent je utracił. Terapia ręki odbywa się z terapeutą oraz w domu przy wykonywaniu odpowiednich ćwiczeń i ruchów. Ważne jest, aby terapia była funkcjonalna – by każdy ruch i umiejętność ruchowa ręki mogła się przydać pacjentowi w codziennym dniu.  

  1. Bartkiewicz W., Giczewska A., Terapia ręki, aCentrum, Warszawa 2014. 
  2. Goddard Blythe S., Jak osiągać sukcesy w nauce? Uwaga, równowaga i koordynacja, PWN, Warszawa 2015. 
  3. Goddard Blythe S., Jak ocenić dojrzałość dziecka do nauki, PWN, Warszawa 2015. 
  4. Mikołajewska E., Terapia ręki. Diagnoza i terapia, Soyer, Warszawa 2016. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból głowy u dziecka – co go powoduje? Co podawać dzieciom, gdy boli je głowa?

    Małe dziecko nie jest w stanie dokładnie określić, co mu dolega, ale niemal przy każdym pogorszeniu samopoczucia zaczyna się skarżyć na ból głowy. I właśnie ból głowy u dziecka to sygnał, którego rodzice nie powinni lekceważyć, bowiem może być pierwszym objawem wielu dolegliwości. Sprawdźmy, co może powodować ból głowy u dzieci i co warto robić, by go złagodzić. 

  • ADHD – przyczyny, objawy, leczenie zespołu nadpobudliwości psychoruchowej

    ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) jest jednym z najczęstszych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci. Do objawów pozwalających rozpoznać ADHD należą: nadpobudliwość, zaburzenia koncentracji oraz impulsywność. Nieleczone ADHD prowadzi do rozwoju problemów emocjonalnych, trudności w funkcjonowaniu społecznym, obniżenia osiągnięć w nauce oraz problemów w kontaktach z rówieśnikami. Jak rozpoznać to zaburzenie i jak pomóc dziecku z ADHD?

  • Zapalenie piersi - przyczyny, objawy i leczenie

    Zapalenie piersi to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Podpowiadamy.

  • Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?

    Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 

  • Katar u dziecka – jak pomóc dziecku z katarem? Domowe sposoby na zatkany nos u dzieci

    Katar to częsta dolegliwość, która dotyka dzieci. Charakteryzuje się występowaniem wydzieliny w nosie oraz uczuciem niedrożności nosa. Do najczęstszych przyczyn nieżytu nosa u dzieci należą infekcje wirusowe oraz alergie. Przewlekły katar u dzieci może być objawem przerostu trzeciego migdałka lub chorób takich jak niedobory odporności czy mukowiscydoza. Podpowiadamy, co warto stosować na katar u dziecka. 

  • Laktacja – co musisz o niej wiedzieć? Sposoby na pobudzenie laktacji

    Laktacja to zarazem jeden z najpiękniejszych, jak i najtrudniejszych momentów w życiu każdej mamy. Pierwsze karmienie, odruch ssania noworodka oraz towarzysząca temu bliskość to niezwykłe przeżycie, zapamiętywane na lata. Pomimo ogromu radości wielu mamom w tych momentach towarzyszą również strach i obawa, czy uda się sprostać wyzwaniu karmienia piersią. Co robić, jeśli pojawią się komplikacje podczas laktacji? Jak sobie z nimi radzić? Podpowiadamy.

  • Wnętrostwo (niezstąpione jądro) – rodzaje, przyczyny, leczenie

    Wnętrostwo jest wadą rozwojową, która polega na braku jednego lub obu jąder w mosznie. Niezstąpione jądro może znajdować się np. w pachwinie lub brzuchu. Schorzenie może być groźne, ponieważ zwiększa ryzyko rozwoju nowotworów jądra. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów, diagnostyki i leczenia wnętrostwa.

  • Siatki centylowe – czym są? Jak interpretować wyniki?

    Siatki centylowe są normami rozwoju dziecka i służą do oceny ich prawidłowego wzrastania. Regularne pomiary oraz nanoszenie danych na siatki centylowe zgodne z płcią i wiekiem dziecka pozwalają wykryć nieprawidłowości w rozwoju dziecka i odpowiednio wcześnie wdrożyć diagnostykę i leczenie choroby podstawowej np. niedoboru hormonu wzrostu. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij