×
DOZ.PL Darmowa
aplikacja
DOZ.pl
Zainstaluj

Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?

Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 

W Polsce najczęściej dochodzi do ukąszeń przez komary, pluskwy, osy, pszczoły, pchły lub meszki. W przypadku nasilonych objawów skórnych po ukąszeniu przez owada można zastosować preparaty zawierające kortykosterydy, leki przeciwhistaminowe, mentol, alantoinę, dekspantenol czy nafazolinę.  

Ukąszenia owadów u dzieci – rodzaje    

 W polskich warunkach klimatycznych do ukąszeń przez owady najczęściej dochodzi przez: 

  • komary – zazwyczaj zmiany ułożone są asymetrycznie na całym ciele. Początkowo powstaje obrzęk i zaczerwienienie miejsca ukąszenia, którym towarzysz silny świąd. Objawy zanikają najczęściej w ciągu 48 godzin. 
  • osy i pszczoły – zmiana ma postać białej plamki z czerwoną obwódką. Należy dokładnie przyjrzeć się, czy w miejscu ukłucia nie pozostało żądło.

Po użądleniu przez pszczołę w skórze dziecka pozostaje żądło wraz z woreczkiem zawierającym jad, a sam owad gnie. Osy oraz trzmiele nie pozostawiają żądła, przez co mogą użądlić wielokrotnie. Osa oraz szerszeń, w przeciwieństwie do pszczoły, mogą zaatakować niesprowokowane. W przypadku obecności żądła w miejscu ukąszenia należy je jak najszybciej usunąć, uważając, by nie podrażnić znajdującego się na końcu żądła woreczka z jadem, gdyż może to spowodować przedostanie się do skóry kolejnej porcji jadu owada. Przez kilka dni w miejscu użądlenia może utrzymywać się obrzęk i stwardnienie skóry. 

  • pluskwy – ukąszenia charakteryzują się czerwonymi krostkami, podobnymi do ugryzień komara oraz zazwyczaj są ułożone liniowo. Pluskwy są aktywne głównie nocą, często bytują w materacach łóżek.  
  • pchły – zmiany najczęściej ułożone są asymetrycznie, zwykle na podudziach w okolicach kostek.  
  • meszki – często powstaje duży obrzęk, któremu towarzyszy ból i świąd. 

Zdarzają się także ukąszenia przez pająki, które objawami przypominają ukąszenia przez owady.  

Ukąszenia owadów u dzieci – objawy  

Po ukąszeniu przez owada wraz z jego śliną do skóry dziecka dostają się różne substancje, które odpowiedzialne są powstanie obrzęku, świądu, a nawet wywołanie wstrząsu anafilaktycznego u osoby uczulonej.  

W miejscu ukąszenia przez owada u dziecka zazwyczaj powstaje rumień i miejscowy obrzęk (tzw. bąbel), którym może towarzyszyć ból, pieczenie oraz świąd. Objawy zanikają najczęściej w ciągu 48 godzin od momentu ukąszenia. Bardzo rzadko u dziecka po ukąszeniu przez owada może wystąpić uogólniona pokrzywka skórna, obrzęk naczynioruchowy lub nawet wstrząs anafilaktyczny.  

Uczucie świądu powoduje rozdrapywanie przez dzieci miejsca ukąszenia, co może prowadzić do zakażenia bakteryjnego skóry i pozostawania blizny lub przebarwienia skóry.  

Zmiany skórne po ukąszeniu owadów zazwyczaj zanikają samoistnie, choć niekiedy mogą się być obecne nawet kilkanaście dni. W razie utrzymującego się wiele dni nasilonego obrzęku o średnicy powyżej 10 cm po ukąszeniu przez owady, zwłaszcza przez osę lub pszczołę, można podejrzewać uczulenie na jad owadów błonkoskrzydłych, co wymaga dalszej diagnostyki alergologicznej.  

W przypadku ukąszenia przez osę lub pszczołę w okolicę głowy, wargi, szyję, błony śluzowe jamy ustnej lub gardło należy obserwować, czy nie pojawiają się zagrażające życiu objawy takie jak trudności w oddychaniu lub mówieniu, nasilony obrzęk, niepokój, złe samopoczucie, świszczący oddech lub chrypka. Jeśli wystąpią, należy pilnie udać się do najbliższego Szpitalnego Oddziału Ratunkowego lub wezwać pogotowie ratunkowe.  

Co stosować u dzieci na ukąszenia owadów?  

W przypadku nasilonych objawów skórnych po ukąszeniu przez owada stosuje się leki zmniejszające stan zapalny oraz ograniczające dolegliwości bólowe i świąd. Do najczęściej stosowanych preparatów należą: 

  • leki przeciwhistaminowe – mogą być stosowane miejscowo na skórę lub doustnie,
  • kortykosteroidy – zazwyczaj maść z hydrokortyzonem. Należy pamiętać, aby zmienione miejsce smarować przez krótki okres cienką warstwą maści,
  • preparaty zawierające mentol, alantoinę, dekspantenol lub nafazolinę – stosowane miejscowo zmniejszają świąd i ograniczają obrzęk zapalny,
  • pomocne mogą być zimne okłady, smarowanie spirytusem kosmetycznym lub przyłożenie rozkrojonej cebuli.  
Jeśli w wyniku drapania miejsca ukąszenia dojdzie do nadkażenia bakteryjnego, można zastosować maść z antybiotykiem.  

Najpoważniejszym powikłaniem użądlenia przez owada u dziecka jest wstrząs anafilaktyczny. Rozwija się on u osób uczulonych, zazwyczaj po ukąszeniu w okolicę głowy lub szyi. Do objawów wstrząsu anafilaktycznego należą m.in. duszność, trudności z oddychaniem i mówieniem, spadek ciśnienia krwi, obrzęk warg i języka, pokrzywka skórna, wymioty, bóle brzucha oraz utrata przytomności.  

Dzieci uczulone na jad owadów błonkoskrzydłych (lub ich rodzice) powinny posiadać adrenalinę, którą podaje się w przednioboczną powierzchnię uda, jeśli występują objawy wstrząsu anafilaktycznego po użądleniu przez owada.  

Celem profilaktyki przed ukąszeniami przez owady zaleca się stosowanie repelentów, czyli środków odstraszających owady w formie płynów, aerozoli, żeli itp.  

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. A. Kaszuba, M. Kuchciak-Brancewicz, Leczenie i profilaktyka chorób skóry u dzieci, [w:] A. Kaszuba, M. Kuchciak-Brancewicz, Ilustrowana dermatologia dziecięca. Podstawowe problemy kliniczne w pytaniach i odpowiedziach, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2013. 
  2. S. Jabłońska, S. Majewski, Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2010.  
  3. S. J. Robertson, R. J. G. Rycroft, S. H. Wakelin, Dermatologia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2010. 

Podziel się: