Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?
Katarzyna Gmachowska

Ukąszenia owadów u dzieci – objawy i pierwsza pomoc. Co stosować na ugryzione miejsca?

Ukąszenia owadów, zwłaszcza w sezonie letnim, przysparzają sporo problemów, gdyż mogą wywoływać silny świąd, obrzęk w miejscu ukłucia lub nawet prowadzić do zagrażającego życiu wstrząsu anafilaktycznego u osób uczulonych na jad insektów. Jak postępować w przypadku ukąszeń owadów u dzieci? 

W Polsce najczęściej dochodzi do ukąszeń przez komary, pluskwy, osy, pszczoły, pchły lub meszki. W przypadku nasilonych objawów skórnych po ukąszeniu przez owada można zastosować preparaty zawierające kortykosterydy, leki przeciwhistaminowe, mentol, alantoinę, dekspantenol czy nafazolinę.  

Ukąszenia owadów u dzieci – rodzaje    

 W polskich warunkach klimatycznych do ukąszeń przez owady najczęściej dochodzi przez: 

  • komary – zazwyczaj zmiany ułożone są asymetrycznie na całym ciele. Początkowo powstaje obrzęk i zaczerwienienie miejsca ukąszenia, którym towarzysz silny świąd. Objawy zanikają najczęściej w ciągu 48 godzin. 
  • osy i pszczoły – zmiana ma postać białej plamki z czerwoną obwódką. Należy dokładnie przyjrzeć się, czy w miejscu ukłucia nie pozostało żądło.

Po użądleniu przez pszczołę w skórze dziecka pozostaje żądło wraz z woreczkiem zawierającym jad, a sam owad gnie. Osy oraz trzmiele nie pozostawiają żądła, przez co mogą użądlić wielokrotnie. Osa oraz szerszeń, w przeciwieństwie do pszczoły, mogą zaatakować niesprowokowane. W przypadku obecności żądła w miejscu ukąszenia należy je jak najszybciej usunąć, uważając, by nie podrażnić znajdującego się na końcu żądła woreczka z jadem, gdyż może to spowodować przedostanie się do skóry kolejnej porcji jadu owada. Przez kilka dni w miejscu użądlenia może utrzymywać się obrzęk i stwardnienie skóry. 

  • pluskwy – ukąszenia charakteryzują się czerwonymi krostkami, podobnymi do ugryzień komara oraz zazwyczaj są ułożone liniowo. Pluskwy są aktywne głównie nocą, często bytują w materacach łóżek.  
  • pchły – zmiany najczęściej ułożone są asymetrycznie, zwykle na podudziach w okolicach kostek.  
  • meszki – często powstaje duży obrzęk, któremu towarzyszy ból i świąd. 

Zdarzają się także ukąszenia przez pająki, które objawami przypominają ukąszenia przez owady.  

Ukąszenia owadów u dzieci – objawy  

Po ukąszeniu przez owada wraz z jego śliną do skóry dziecka dostają się różne substancje, które odpowiedzialne są powstanie obrzęku, świądu, a nawet wywołanie wstrząsu anafilaktycznego u osoby uczulonej.  

W miejscu ukąszenia przez owada u dziecka zazwyczaj powstaje rumień i miejscowy obrzęk (tzw. bąbel), którym może towarzyszyć ból, pieczenie oraz świąd. Objawy zanikają najczęściej w ciągu 48 godzin od momentu ukąszenia. Bardzo rzadko u dziecka po ukąszeniu przez owada może wystąpić uogólniona pokrzywka skórna, obrzęk naczynioruchowy lub nawet wstrząs anafilaktyczny.  

Uczucie świądu powoduje rozdrapywanie przez dzieci miejsca ukąszenia, co może prowadzić do zakażenia bakteryjnego skóry i pozostawania blizny lub przebarwienia skóry.  

Zmiany skórne po ukąszeniu owadów zazwyczaj zanikają samoistnie, choć niekiedy mogą się być obecne nawet kilkanaście dni. W razie utrzymującego się wiele dni nasilonego obrzęku o średnicy powyżej 10 cm po ukąszeniu przez owady, zwłaszcza przez osę lub pszczołę, można podejrzewać uczulenie na jad owadów błonkoskrzydłych, co wymaga dalszej diagnostyki alergologicznej.  

W przypadku ukąszenia przez osę lub pszczołę w okolicę głowy, wargi, szyję, błony śluzowe jamy ustnej lub gardło należy obserwować, czy nie pojawiają się zagrażające życiu objawy takie jak trudności w oddychaniu lub mówieniu, nasilony obrzęk, niepokój, złe samopoczucie, świszczący oddech lub chrypka. Jeśli wystąpią, należy pilnie udać się do najbliższego Szpitalnego Oddziału Ratunkowego lub wezwać pogotowie ratunkowe.  

Co stosować u dzieci na ukąszenia owadów?  

W przypadku nasilonych objawów skórnych po ukąszeniu przez owada stosuje się leki zmniejszające stan zapalny oraz ograniczające dolegliwości bólowe i świąd. Do najczęściej stosowanych preparatów należą: 

  • leki przeciwhistaminowe – mogą być stosowane miejscowo na skórę lub doustnie,
  • kortykosteroidy – zazwyczaj maść z hydrokortyzonem. Należy pamiętać, aby zmienione miejsce smarować przez krótki okres cienką warstwą maści,
  • preparaty zawierające mentol, alantoinę, dekspantenol lub nafazolinę – stosowane miejscowo zmniejszają świąd i ograniczają obrzęk zapalny,
  • pomocne mogą być zimne okłady, smarowanie spirytusem kosmetycznym lub przyłożenie rozkrojonej cebuli.  
Jeśli w wyniku drapania miejsca ukąszenia dojdzie do nadkażenia bakteryjnego, można zastosować maść z antybiotykiem.  

Najpoważniejszym powikłaniem użądlenia przez owada u dziecka jest wstrząs anafilaktyczny. Rozwija się on u osób uczulonych, zazwyczaj po ukąszeniu w okolicę głowy lub szyi. Do objawów wstrząsu anafilaktycznego należą m.in. duszność, trudności z oddychaniem i mówieniem, spadek ciśnienia krwi, obrzęk warg i języka, pokrzywka skórna, wymioty, bóle brzucha oraz utrata przytomności.  

Dzieci uczulone na jad owadów błonkoskrzydłych (lub ich rodzice) powinny posiadać adrenalinę, którą podaje się w przednioboczną powierzchnię uda, jeśli występują objawy wstrząsu anafilaktycznego po użądleniu przez owada.  

Celem profilaktyki przed ukąszeniami przez owady zaleca się stosowanie repelentów, czyli środków odstraszających owady w formie płynów, aerozoli, żeli itp.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zaburzenia SI – czym są zaburzenia integracji sensorycznej? Jak je rozpoznać i jak wygląda terapia SI?

    Zaburzenia SI pojawiają się w momencie, w którym układ nerwowy w sposób nieprawidłowy organizuje bodźce zmysłowe. Dysfunkcje w przetwarzaniu bodźców sensorycznych mogą obejmować systemy: czuciowy (dotyk oraz czucie głębokie), słuchowy, wzrokowy, węchowy, smakowy oraz zmysł równowagi. Zaburzenia integracji sensorycznej mogą objawiać się w rozmaity sposób, np. wzmożoną lub obniżoną wrażliwością na bodźce czy zmniejszonym bądź zwiększonym poziomem aktywności ruchowej. Jakie są przyczyny zaburzeń SI? Jak wygląda terapia SI?

  • Złamanie zielonej gałązki – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie złamania podkostnowego u dzieci

    Złamanie zielonej gałązki jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, dotyczy niemowląt, małych dzieci oraz nastolatków. Jest to złamanie zamknięte, podkostnowe – bez przerwania ciągłości okostnej. Kość przypomina wtedy ułamaną, młodą gałązkę drzewa, stąd nazwa tego urazu. Złamania typu zielona gałązka nie są skomplikowane, nie wymagają nastawiania ani operacji, a kość zazwyczaj szybko się zrasta. Jak wygląda leczenie i rehabilitacja złamania typu torus?

  • PIMS-TS – groźny dziecięcy zespół "pocovidowy". Jakie daje objawy?

    Przeważnie, jeżeli dochodzi zakażenia SARS-CoV-2 u dzieci, to infekcja ma bezobjawowy lub łagodny przebieg. Jednak u niektórych pacjentów po przebyciu zakażenia kronawirusem (także skąpoobjawowo), obserwuje się poważny stan i  liczne powikłania – jest to wieloukładowy zespół zapalny PIM-TS, nazywany "dziecięcym zespołem pocovidowym".

  • Jąkanie u dzieci – jakie są jego przyczyny? Jak pomóc dziecku, które się jąka?

    Jąkanie u dzieci jest zaburzeniem płynności mowy, które może być wywołane przez czynniki logopedyczne, psychologiczne, genetyczne lub społeczne. Objawi się ono m.in. powtarzaniem głosek, słów lub części zdań, co nieco utrudnia komunikację dziecka z otoczeniem. Na czym polega terapia jąkania u dzieci? O czym powinni pamiętać rodzice dzieci, które się jąkają? Podpowiadamy. 

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Stulejka u dziecka – jak rozpoznać stulejkę i jak wygląda jej leczenie?

    Stulejkę definiuje się jako niezdolność do odsunięcia napletka pokrywającego żołądź prącia. Jest to niewielka wada anatomiczna występująca najczęściej u chłopców (do 3.-4. roku życia stan ten dotyczy ok. 90% dzieci płci męskiej i jest on fizjologiczny). U starszych dzieci w przypadku stulejki zaleca się zabiegi polegające na delikatnym odsuwaniu napletka i stosowaniu maści sterydowej. Stulejka patologiczna, która wymaga interwencji chirurgicznej, powstaje przeważnie na skutek stanów zapalnych bądź urazów.

  • Dyspraksja (syndrom niezdarnego dziecka) – przyczyny i objawy dyspraksji rozwojowej

    Dyspraksja, nazywana również syndromem dziecka niezdarnego, to dysfunkcja percepcyjno-motoryczna przejawiająca się zaburzeniami koordynacji rozwojowej. Dzieci dyspraktyczne mają trudności z planowaniem i wykonywaniem czynności zarówno w zakresie motoryki małej (np. z rysowaniem, pisaniem, zapinaniem guzików), jak i w zakresie motoryki dużej (np. gra w piłkę, jazda na rowerze). Dyspraksja objawia się także opóźnionym rozwojem mowy, trudnościami ze skupieniem i z nauką czy zaburzeniami równowagi. Nie wpływa ona jednak na inteligencję. Aby pomóc dziecku, warto udać się do specjalistów, m.in. terapeuty SI, logopedy, pedagoga, aby dobrać odpowiednią terapię.

  • Kołdra obciążeniowa – działanie i wskazania do stosowania kołdry sensorycznej

    Kołdra obciążeniowa jest wykorzystywana w zaburzeniach propriocepcji, które pojawiają się m.in. u osób z autyzmem, ADHD czy zaburzeniami przetwarzania sensorycznego. Często jest także zalecana przy bezsenności, depresji, zespołach lękowych. Kołderka sensoryczna stymuluje czucie głębokie, "wyciszając" układ nerwowy. Jej stosowanie rozluźnia, relaksuje, poprawia jakość snu, redukuje napięcie. Wyjaśniamy, jak prawidłowo używać kołdrę obciążającą oraz jak dobrać jej wagę i rozmiar do potrzeb użytkownika. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij