Benzoesan potasu (E212) – czym jest? Właściwości, zastosowanie i szkodliwość
Joanna Orzeł

Benzoesan potasu (E212) – czym jest? Właściwości, zastosowanie i szkodliwość

Benzoesan potasu (E212) to konserwant hamujący rozwój drobnoustrojów w żywności czy kosmetykach. Często stosuje się go jako zamiennik benzoesanu sodu (E211). W jakich produktach można znaleźć E212 i czy jest on szkodliwy dla zdrowia? 

Produkty spożywcze, kosmetyki czy leki i suplementy diety mają określony termin przydatności do spożycia. Najczęściej podana na opakowaniu data określa czas, w którym istnieje wysokie prawdopodobieństwo rozwinięcia się w danym produkcie na tyle dużej populacji chorobotwórczych drobnoustrojów, która mogłaby przyczynić się do pogorszenia stanu zdrowotnego potencjalnego konsumenta. Przykładami takich drobnoustrojów są bakterie i grzyby (np. pleśnie). Substancje, które pomagają przedłużyć przydatność produktów nazywamy konserwantami. Zaliczamy do tej grupy różnorodne preparaty. Przykładami konserwantów używanych na co dzień w naszych domach są stosowane chociażby w trakcie produkcji marynat i kiszonek sól i ocet. Kolejna grupa to konserwanty o mniej popularnych nazwach, ale pochodzenia naturalnego, czyli organiczne kwasy: sorbowy (występuje na przykład w owocach jarzębiny) i benzoesowy (występuje na przykład w korze czereśni i malinach). Stosowane są również konserwanty syntetyczne takie jak sole wymienionych wcześniej kwasów organicznych, czyli benzoesany i sorbiniany. Najczęściej stosowane są sole sodowe i potasowe, spotkać możemy również pochodne zawierające wapń. 

Benzoesan potasu – co to takiego?  

Benzoesan potasu (ang. Potassium benzoate) z chemicznego punktu widzenia jest solą potasową kwasu benzoesowego. Podobnie jak inne sole potasowe wykazuje dobrą rozpuszczalność w wodzie. W postaci stałej jest to biała, krystaliczna substancja. Nie występuje naturalnie – jest otrzymywany w sposób sztuczny na drodze syntez chemicznych.  

W odpowiednich warunkach chemicznych benzoesan potasu przeciwdziała rozwojowi chorobotwórczych drobnoustrojów, dlatego też znalazł zastosowanie między innymi w przemyśle spożywczym. Znajdziemy go również w składzie niektórych kosmetyków. 

Benzoesan potasu – właściwości 

Benzoesan potasu jest solą kwasu benzoesowego (substancja organiczna o słabej rozpuszczalności w wodzie, posiadająca właściwości grzybo- i bakteriostatyczne). W odpowiednim otoczeniu chemicznym benzoesan potasu ulega przekształceniu (w nomenklaturze chemicznej nazywanym hydrolizą) do kwasu benzoesowego, co sprawia, że również przeciwdziała rozwojowi drobnoustrojów jakimi są bakterie i pleśnie. Największą wydajność chemicznego przekształcenia do kwasu benzoesowego obserwuje się w pH kwasowym (poniżej 5).  

Mechanizm, dzięki któremu w obecności kwasu benzoesowego i jego soli drobnoustroje nie mogą się namnażać, polega na wniknięciu tych substancji do wnętrza ich komórek i hamowaniu działania enzymów odpowiedzialnych za fermentację glukozy w tych chorobotwórczych organizmach.   

Benzoesan potasu (E212) – zastosowanie 

Jako dodatek do żywności sól potasowa kwasu benzoesowego zakodowana jest pod numerem E212. Znajdziemy go w składzie licznych produktów spożywczych takich jak aromatyzowane napoje bezalkoholowe, napary owocowe i ziołowe, piwa bezalkoholowe, niskocukrowe dżemy, galaretki, marmolady i podobne produkty niskokaloryczne lub bez dodatku cukru, kandyzowane owoce, oliwki, suszone przetwory mięsne, skorupiaki i mięczaki, wyroby cukiernicze, gotowe sosy, zupy i sałatki.

Stosowany jest także do utrwalania wielu produktów kosmetycznych, na przykład hydrolatów (preparaty otrzymywane poprzez destylację z parą wodną całych roślin lub ich części). 

Benzoesan potasu jest często stosowany jako zamiennik konserwantu jakim jest benzoesan sodu (E211). Taki zabieg ma na celu obniżenie w produkcie zawartości sodu, którego nadmiar przyczynia się do występowania nadciśnienia tętniczego i zaburzeń pracy serca. Podobnie stosuje się takie konserwanty jak sorbinian potasu (E202) czy chloran potasu.   

Benzoesan potasu (E212) – szkodliwość 

Benzoesan potasu jest uznawany za konserwant nie wywołujący skutków ubocznych. Charakterystyka jego metabolizmu w naszym organizmie sprawia, że nie jest on przez nas kumulowany.  

Podobnie jak każda substancja chemiczna może wywoływać reakcje alergiczne. Nie jest zalecane, aby spożywały go osoby uczulone na aspirynę. 

Dzienny limit spożycia benzoesanu potasu dla zdrowej osoby dorosłej, ustalony przez Światową Organizację Zdrowia (z ang. World Health Organization, WHO), wynosi 5 mg/kg (mg na każdy kg masy ciała). 

Podobnie jak w przypadku benzoesanu sodu, dla benzoesanu potasu istnieje ryzyko jego konwersji do substancji toksycznej jaką jest benzen. Sprzyjające warunki chemiczne dla takiej reakcji to obecność w tym samym produkcie E212 i witaminy C (kwas askorbinowy, E300), dlatego też powinniśmy być czujni czytając etykiety produktów przeznaczonych do spożycia.  
  1. J. D. Piper,  P. W. Piper, Benzoate and Sorbate Salts: A Systematic Review of the Potential Hazards of These Invaluable Preservatives and the Expanding Spectrum of Clinical Uses for Sodium Benzoate, "Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety", nr 16 (5) 2017. 
  2. N. Zengin i in., The evaluation of the genotoxicity of two food preservatives: Sodium benzoate and potassium benzoate, "Food and Chemical Toxicology",  nr  49 (4) 2011. 
  3. B. Krzysztofik i in., Metody zabezpieczenie i utrwalania surowców oraz produktów żywnościowych, Polskie Towarzystwo Inżynierii Rolniczej Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki, [online] http://wir.ptir.org/!monographs/2015/monografia_Krzysztofik_i_in_2015.pdf] [dostęp:] 03.06.2020. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Olej z czarnuszki – na odporność, alergie, astmę, skórę. Poznaj właściwości i zastosowanie czarnuszki siewnej

    Olej z czarnuszki w ok. 85 proc. składa się z nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), zawiera witaminę E, witaminę A oraz mikroelementy. Posiada wiele właściwości zdrowotnych, ma także zastosowanie w kosmetyce. Sprawdź, jak działa olej z czarnuszki siewnej, jakie ma właściwości lecznicze oraz w jaki sposób go stosować.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij