Benzoesan potasu (E212) – czym jest? Właściwości, zastosowanie i szkodliwość
Joanna Orzeł

Benzoesan potasu (E212) – czym jest? Właściwości, zastosowanie i szkodliwość

Benzoesan potasu (E212) to konserwant hamujący rozwój drobnoustrojów w żywności czy kosmetykach. Często stosuje się go jako zamiennik benzoesanu sodu (E211). W jakich produktach można znaleźć E212 i czy jest on szkodliwy dla zdrowia? 

Produkty spożywcze, kosmetyki czy leki i suplementy diety mają określony termin przydatności do spożycia. Najczęściej podana na opakowaniu data określa czas, w którym istnieje wysokie prawdopodobieństwo rozwinięcia się w danym produkcie na tyle dużej populacji chorobotwórczych drobnoustrojów, która mogłaby przyczynić się do pogorszenia stanu zdrowotnego potencjalnego konsumenta. Przykładami takich drobnoustrojów są bakterie i grzyby (np. pleśnie). Substancje, które pomagają przedłużyć przydatność produktów nazywamy konserwantami. Zaliczamy do tej grupy różnorodne preparaty. Przykładami konserwantów używanych na co dzień w naszych domach są stosowane chociażby w trakcie produkcji marynat i kiszonek sól i ocet. Kolejna grupa to konserwanty o mniej popularnych nazwach, ale pochodzenia naturalnego, czyli organiczne kwasy: sorbowy (występuje na przykład w owocach jarzębiny) i benzoesowy (występuje na przykład w korze czereśni i malinach). Stosowane są również konserwanty syntetyczne takie jak sole wymienionych wcześniej kwasów organicznych, czyli benzoesany i sorbiniany. Najczęściej stosowane są sole sodowe i potasowe, spotkać możemy również pochodne zawierające wapń. 

Benzoesan potasu – co to takiego?  

Benzoesan potasu (ang. Potassium benzoate) z chemicznego punktu widzenia jest solą potasową kwasu benzoesowego. Podobnie jak inne sole potasowe wykazuje dobrą rozpuszczalność w wodzie. W postaci stałej jest to biała, krystaliczna substancja. Nie występuje naturalnie – jest otrzymywany w sposób sztuczny na drodze syntez chemicznych.  

W odpowiednich warunkach chemicznych benzoesan potasu przeciwdziała rozwojowi chorobotwórczych drobnoustrojów, dlatego też znalazł zastosowanie między innymi w przemyśle spożywczym. Znajdziemy go również w składzie niektórych kosmetyków. 

Benzoesan potasu – właściwości 

Benzoesan potasu jest solą kwasu benzoesowego (substancja organiczna o słabej rozpuszczalności w wodzie, posiadająca właściwości grzybo- i bakteriostatyczne). W odpowiednim otoczeniu chemicznym benzoesan potasu ulega przekształceniu (w nomenklaturze chemicznej nazywanym hydrolizą) do kwasu benzoesowego, co sprawia, że również przeciwdziała rozwojowi drobnoustrojów jakimi są bakterie i pleśnie. Największą wydajność chemicznego przekształcenia do kwasu benzoesowego obserwuje się w pH kwasowym (poniżej 5).  

Mechanizm, dzięki któremu w obecności kwasu benzoesowego i jego soli drobnoustroje nie mogą się namnażać, polega na wniknięciu tych substancji do wnętrza ich komórek i hamowaniu działania enzymów odpowiedzialnych za fermentację glukozy w tych chorobotwórczych organizmach.   

Benzoesan potasu (E212) – zastosowanie 

Jako dodatek do żywności sól potasowa kwasu benzoesowego zakodowana jest pod numerem E212. Znajdziemy go w składzie licznych produktów spożywczych takich jak aromatyzowane napoje bezalkoholowe, napary owocowe i ziołowe, piwa bezalkoholowe, niskocukrowe dżemy, galaretki, marmolady i podobne produkty niskokaloryczne lub bez dodatku cukru, kandyzowane owoce, oliwki, suszone przetwory mięsne, skorupiaki i mięczaki, wyroby cukiernicze, gotowe sosy, zupy i sałatki.

Stosowany jest także do utrwalania wielu produktów kosmetycznych, na przykład hydrolatów (preparaty otrzymywane poprzez destylację z parą wodną całych roślin lub ich części). 

Benzoesan potasu jest często stosowany jako zamiennik konserwantu jakim jest benzoesan sodu (E211). Taki zabieg ma na celu obniżenie w produkcie zawartości sodu, którego nadmiar przyczynia się do występowania nadciśnienia tętniczego i zaburzeń pracy serca. Podobnie stosuje się takie konserwanty jak sorbinian potasu (E202) czy chloran potasu.   

Benzoesan potasu (E212) – szkodliwość 

Benzoesan potasu jest uznawany za konserwant nie wywołujący skutków ubocznych. Charakterystyka jego metabolizmu w naszym organizmie sprawia, że nie jest on przez nas kumulowany.  

Podobnie jak każda substancja chemiczna może wywoływać reakcje alergiczne. Nie jest zalecane, aby spożywały go osoby uczulone na aspirynę. 

Dzienny limit spożycia benzoesanu potasu dla zdrowej osoby dorosłej, ustalony przez Światową Organizację Zdrowia (z ang. World Health Organization, WHO), wynosi 5 mg/kg (mg na każdy kg masy ciała). 

Podobnie jak w przypadku benzoesanu sodu, dla benzoesanu potasu istnieje ryzyko jego konwersji do substancji toksycznej jaką jest benzen. Sprzyjające warunki chemiczne dla takiej reakcji to obecność w tym samym produkcie E212 i witaminy C (kwas askorbinowy, E300), dlatego też powinniśmy być czujni czytając etykiety produktów przeznaczonych do spożycia.  
  1. J. D. Piper,  P. W. Piper, Benzoate and Sorbate Salts: A Systematic Review of the Potential Hazards of These Invaluable Preservatives and the Expanding Spectrum of Clinical Uses for Sodium Benzoate, "Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety", nr 16 (5) 2017. 
  2. N. Zengin i in., The evaluation of the genotoxicity of two food preservatives: Sodium benzoate and potassium benzoate, "Food and Chemical Toxicology",  nr  49 (4) 2011. 
  3. B. Krzysztofik i in., Metody zabezpieczenie i utrwalania surowców oraz produktów żywnościowych, Polskie Towarzystwo Inżynierii Rolniczej Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki, [online] http://wir.ptir.org/!monographs/2015/monografia_Krzysztofik_i_in_2015.pdf] [dostęp:] 03.06.2020. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Po jakie zioła sięgać na odchudzanie?

    Zioła stosowane w procesie odchudzania stanowią doskonały suplement do dobrze zbilansowanej diety, która powinna być urozmaicona i opierać się na dużej ilość warzyw, owoców, zdrowych źródeł białek, tłuszczy i węglowodanów złożonych. Wszystkie te produkty w trakcie pozbywania się zbędnych kilogramów powinny być spożywane w określonej ilości, czyli mieścić się w założeniach tzw. diety redukcyjnej. Nie należy zapominać również o systematycznej aktywności fizycznej dostosowanej do fizjologii i stanu zdrowia osoby, która się odchudza. Które zioła na odchudzanie wybrać, czy pomagają one zmniejszyć łaknienie i ograniczają wchłanianie węglowodanów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.  

  • Omega-3 – właściwości, źródła, zapotrzebowanie na kwasy tłuszczowe omega-3

    Kwasy tłuszczowe omega-3 to rodzaj wielonienasyconych tłuszczów, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Do omega-3 zaliczane są: kwas linolenowy (ALA), kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA), które wspomagają pracę mózgu i serca, wpływają na odporność, wzmacniają kości. Jakie są najlepiej przyswajalne źródła kwasów omega-3?

  • „Spalacze tłuszczu” – Citrus aurantium. Suplementy z gorzką pomarańczą a odchudzanie

    Wiele badań naukowych nad preparatami pomagającymi spalać tłuszcz wykazało, że ekstrakt z gorzkiej pomarańczy jest skuteczny i pomaga szybciej spalić niechcianą tkankę tłuszczową. Swoje działanie zawdzięcza synefrynie, która odpowiada za „podkręcenie metabolizmu", wpływając na tempo procesu lipolizy. Pacjenci, którzy przyjmują suplementy z gorzkiej pomarańczy, zauważają, że ich apetyt jest mniejszy, waga maleje, a tkanka tłuszczowa ulega szybszej redukcji. Należy jednak pamiętać, że poprzez przyjmowanie samych spalaczy tłuszczu nie uda się osiągnąć celu w postaci idealnej sylwetki. Produkty te stanowią suplement do diety redukcyjnej, której powinna towarzyszyć także większa ilości aktywności fizycznej. Ile kosztuje suszony owoc gorzkiej pomarańczy, jaka jest zalecana dawka dzienna herbaty i kto nie powinien zażywać produktów zawierających ekstrakt z tej rośliny? Odpowiedzi na te pytanie znajdują się w niniejszym artykule.

  • Adaptogeny – Traganek błoniasty – właściwości lecznicze herbaty z korzenia Astragalus membranaceus

    Traganek błonisty jest adaptogenem. Wspomaga organizm w sytuacjach, kiedy jest on narażony na stres i w momentach obniżonej odporności. Ponadto spowalnia procesy starzenia, dzięki swoim silnym właściwością przeciwutleniającym. Osoby, które cierpią z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), tocznia rumieniowatego układowego lub zażywają leki immunosupresyjne nie powinny suplementować preparatów z Astragalus membranaceus, ponieważ traganek obniża skuteczność preparatów stosowanych w leczeniu tych chorób. Który preparat z adaptogenem wybrać, jaka jest zalecana dawka dzienna traganka błonistego i jak przygotować herbatę z korzenia Astragalus membranaceus? Odpowiedzi na te pytania znajdują się niniejszym artykule.

  • Flawonoidy – czym są? Rodzaje, źródła i właściwości flawonoidów

    Flawonoidy to fitozwiązki, czyli substancje naturalnie występujące w roślinach, o niezwykle bogatym działaniu prozdrowotnym. Ich wpływ na organizm jest tak korzystny, że wyizolowana w 1930 roku jako pierwsza z tej grupy rutyna uznana została za nowo odkrytą witaminę – nazwano ją witaminą P. Do teraz, po latach badań i po tysiącach kolejnych odkrytych związków z tej grupy, zdarza się usłyszeć tę nazwę jako zbiorcze określenie flawonoidów. Co to za substancje i jakie mają dokładnie właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

  • Waporyzacja – na czym polega? Jak wypada w porównaniu z tradycyjnym paleniem?

    Waporyzacja to termin znany od dawna, oznaczający zjawisko fizyczne – wydzielanie pary wodnej. Odparowywanie substancji aktywnych z ziół jest natomiast czymś nowym, lecz stało się już światowym trendem. Dowiedz się, na czym polega i czym różni się od palenia? Jakich korzyści może dostarczać inhalacja bezdymna z wykorzystaniem waporyzatora?

  • Skorzonera – co to za warzywo? Wartości odżywcze, właściwości i zastosowanie wężymordu

    Skorzonera, zwana inaczej wężymordem, to roślina mało popularna w Polsce. Warto jednak wiedzieć, że to warzywo może stanowić ciekawy i wartościowy element naszej diety. Czym dokładnie jest skorzonera? Jakimi właściwościami się wyróżnia? Kto może włączyć ją do swojej diety? Podpowiadamy. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij