Benzoesan sodu (E211 ) – co to za konserwant? Właściwości, zastosowanie i szkodliwość E211
Joanna Orzeł

Benzoesan sodu (E211 ) – co to za konserwant? Właściwości, zastosowanie i szkodliwość E211

Benzoesan sodu (Sodium benzoate) wykorzystuje się jako konserwant w żywności, produktach kosmetycznych oraz lekach. Oznacza się go symbolem E211. Jakie ma właściwości i czy jest szkodliwy? O czym warto pamiętać przy zakupie produktów spożywczych zawierających E211?   

E211 (benzoesan sodu) – czym jest i jakie są jego właściwości? 

Benzoesan sodu (łac. Natrium Benzoicum, Natrii Benzoas,; INCI: Sodium benzoate) to sól sodowa kwasu benzoesowego. Jest to biała, krystaliczna substancja, która charakteryzuje się bardzo dobrą rozpuszczalnością w wodzie. W odpowiednich warunkach chemicznych przekształca się w kwas benzoesowy, który wykazuje właściwości bakterio- i grzybostatyczne. Obydwie substancje są stosowane jako konserwanty. Kwas benzoesowy, mimo swoich właściwości, jest stosowany zdecydowanie rzadziej niż benzoesan sodu, ponieważ jest bardzo słabo rozpuszczalny w wodzie. W produktach E211 często łączony jest z sorbinianem potasu (E202)

Dobra rozpuszczalność w wodzie benzoesanu sodu sprawia, że znajduje on szerokie zastosowanie jako konserwant żywności, kosmetyków, leków oraz jako czynnik antykorozyjny (np. w płynach chłodniczych stosowanych w układach technicznych). Trwają również badania nad zastosowaniem tej substancji w terapii różnych schorzeń. 

W przypadku gdy benzoesan sodu jest składnikiem takich produktów jak żywność, napoje, pasta do zębów, płyny do płukania jamy ustnej, inne kosmetyki czy leki, jego użycie jest ściśle regulowane przez przepisy prawne. Jako dodatek do żywności został zakodowany pod symbolem E211. Substancja czynna, której prekursorem jest benzoesan sodu, czyli kwas benzoesowy, posiada symbol E210.

Mechanizm działania tego konserwantu polega na wniknięciu w struktury komórkowe drobnoustrojów obecnych w produktach uniemożliwiając im dalszy rozwój oraz namnażanie.  

Gdzie można znaleźć benzoesan sodu, czyli E211? 

Benzoesan sodu jest substancją, która nie występuje naturalnie, jednak kwas benzoesowy, który powstaje w produktach zawierających w składzie E211, jest obecny w naturze w wielu rodzajach żywności. Znajdziemy go w jagodach, żurawinie, jabłkach, owocach morza, nabiale (mleko, jogurty, sery) czy przyprawach takich jak cynamon, anyż, gałka muszkatołowa.  

Badania wykazały, że zawartość tej substancji w produktach naturalnych jest śladowa (oznaczono go w różnych próbkach naturalnych w ilościach od 0,1 do 100 mg/kg). 

Benzoesan sodu używany jest najczęściej w żywności (np. keczup, marynaty), sokach owocowych czy napojach, które naturalnie charakteryzują się pH kwasowym. Powodem takiego zastosowania jest fakt, że w pH z zakresu 2,5-4,5 jest najwydajniej konwertowany do kwasu benzoesowego, dzięki czemu wykazuje najsilniejsze właściwości konserwujące.  

Zawartość E211 w produktach przetworzonych jest zdecydowanie wyższa niż w produktach pochodzenia naturalnego (dopuszczalne zawartości zależą od rodzaju żywności lub napoju i wynoszą od dziesiątych części do nawet kilku gramów na kilogram lub litr wybranego produktu).  

Ponadto benzoesan sodu jest składnikiem konserwującym używanym podczas produkcji leków i kosmetyków. W niektórych preparatach ze względu na właściwości wykrztuśne jest również zaliczany do składników aktywnych, dlatego znajdziemy go np. w syropach na kaszel.   

Szkodliwość E211 – czy benzoesan sodu jest bezpieczny dla zdrowia?  

Benzoesan sodu po spożyciu jest absorbowany przez nasz organizm z przewodu pokarmowego, a następnie metabolizowany w wątrobie do kwasu hipurowego i wydalany z moczem. Według badań proces ten trwa około 6 godzin. Ze względu na stosunkowo krótki czas, w jakim E211 jest metabolizowany w organizmie ludzkim, jego akumulacja i ewentualne skutki uboczne nie są problemem.

Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (z ang. World Health Organization, WHO) dla zdrowej osoby dorosłej dzienny limit spożycia benzoesanu sodu wynosi 5 mg/kg (mg na każdy kg masy ciała). Jest to stosunkowo wysoki poziom w porównaniu z zawartością tej substancji w żywności. Stosowany zewnętrznie również jest dla nas bezpieczny, ponieważ nie wywołuje podrażnień skóry.  

Benzoesan sodu – jak każda substancja – może wywoływać działania niepożądane: nasilenie objawów alergii, astmy czy podrażnienie przewodu pokarmowego. Z tego powodu osoby cierpiące na wrzody żołądka, zespół jelita wrażliwego lub inne schorzenia przewodu pokarmowego, astmatycy i alergicy powinni uważać na żywność zawierającą ten konserwant. Ze względu na chemiczne podobieństwo E211 do kwasu acetylosalicylowego (aspiryna) osoby uczulone na tę substancję chemiczną również powinny zachować wzmożoną czujność. 

Kolejnym ważnym aspektem jest łączenie benzoesanu sodu z witaminą C (kwas askorbinowy). W wyniku reakcji chemicznej pomiędzy tymi substancjami powstaje niezwykle toksyczna substancja jaką jest benzen. Dlatego też nie powinno się spożywać produktów spożywczych, które w składzie zawierają benzoesan sodu (o kodzie E211) i witaminę C (o kodzie E300). 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Po jakie zioła sięgać na odchudzanie?

    Zioła stosowane w procesie odchudzania stanowią doskonały suplement do dobrze zbilansowanej diety, która powinna być urozmaicona i opierać się na dużej ilość warzyw, owoców, zdrowych źródeł białek, tłuszczy i węglowodanów złożonych. Wszystkie te produkty w trakcie pozbywania się zbędnych kilogramów powinny być spożywane w określonej ilości, czyli mieścić się w założeniach tzw. diety redukcyjnej. Nie należy zapominać również o systematycznej aktywności fizycznej dostosowanej do fizjologii i stanu zdrowia osoby, która się odchudza. Które zioła na odchudzanie wybrać, czy pomagają one zmniejszyć łaknienie i ograniczają wchłanianie węglowodanów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.  

  • Adaptogeny – Traganek błoniasty – właściwości lecznicze herbaty z korzenia Astragalus membranaceus

    Traganek błonisty jest adaptogenem. Wspomaga organizm w sytuacjach, kiedy jest on narażony na stres i w momentach obniżonej odporności. Ponadto spowalnia procesy starzenia, dzięki swoim silnym właściwością przeciwutleniającym. Osoby, które cierpią z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), tocznia rumieniowatego układowego lub zażywają leki immunosupresyjne nie powinny suplementować preparatów z Astragalus membranaceus, ponieważ traganek obniża skuteczność preparatów stosowanych w leczeniu tych chorób. Który preparat z adaptogenem wybrać, jaka jest zalecana dawka dzienna traganka błonistego i jak przygotować herbatę z korzenia Astragalus membranaceus? Odpowiedzi na te pytania znajdują się niniejszym artykule.

  • Flawonoidy – czym są? Rodzaje, źródła i właściwości flawonoidów

    Flawonoidy to fitozwiązki, czyli substancje naturalnie występujące w roślinach, o niezwykle bogatym działaniu prozdrowotnym. Ich wpływ na organizm jest tak korzystny, że wyizolowana w 1930 roku jako pierwsza z tej grupy rutyna uznana została za nowo odkrytą witaminę – nazwano ją witaminą P. Do teraz, po latach badań i po tysiącach kolejnych odkrytych związków z tej grupy, zdarza się usłyszeć tę nazwę jako zbiorcze określenie flawonoidów. Co to za substancje i jakie mają dokładnie właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

  • Waporyzacja – na czym polega? Jak wypada w porównaniu z tradycyjnym paleniem?

    Waporyzacja to termin znany od dawna, oznaczający zjawisko fizyczne – wydzielanie pary wodnej. Odparowywanie substancji aktywnych z ziół jest natomiast czymś nowym, lecz stało się już światowym trendem. Dowiedz się, na czym polega i czym różni się od palenia? Jakich korzyści może dostarczać inhalacja bezdymna z wykorzystaniem waporyzatora?

  • Skorzonera – co to za warzywo? Wartości odżywcze, właściwości i zastosowanie wężymordu

    Skorzonera, zwana inaczej wężymordem, to roślina mało popularna w Polsce. Warto jednak wiedzieć, że to warzywo może stanowić ciekawy i wartościowy element naszej diety. Czym dokładnie jest skorzonera? Jakimi właściwościami się wyróżnia? Kto może włączyć ją do swojej diety? Podpowiadamy. 

  • Seler naciowy – wartości odżywcze i właściwości. Dlaczego warto go jeść?

    Seler naciowy to warzywo popularne wśród osób odchudzających się i dbających o zdrowy styl życia, jednak wciąż niedocenione. Łodygi selera naciowego stanowią bogate źródło witamin i składników mineralnych, dostarczają błonnika i należą do produktów o niskim IG. Co jeszcze warto wiedzieć o selerze naciowym? 

  • Kwercetyna – właściwości prozdrowotne. Jakie są naturalne źródła kwercetyny? Kiedy warto ją suplementować?

    Kwercetyna należy do grupy bioaktywnych związków roślinnych o działaniu antyoksydacyjnym, zwanych flawonoidami. Jest to naturalny barwnik roślinny występujący w wielu owocach i warzywach, znajduje się np. w liściach zielonej herbaty, cebuli, brokułach, jabłkach, jagodach, winogronach. Kwercetyna posiada cenne właściwości przeciwzapalne i przeciwnowotworowe, wpływa również korzystnie na układ sercowo-naczyniowy oraz na metabolizm. 

  • Zeaksantyna – w jakich produktach można ją znaleźć? Zeaksantyna a zdrowie oczu

    Zeaksantyna to substancja niezbędna dla zdrowia oczu. Na czym polega jej korzystny wpływ na zmysł wzroku? Jak możemy uzupełnić jej poziom, by cieszyć się tymi dobrodziejstwami? Poznajmy właściwości zeaksantyny i sposoby na dostarczenie jej organizmowi. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij