Regeneracja zamiast przeszczepu wątroby
Katarzyna Szulik

Regeneracja zamiast przeszczepu wątroby

Wątroba jest jednym z organów zdolnych do samodzielnej regeneracji uszkodzeń, jednak gdy ich skala jest zbyt duża, na przykład w wyniku marskości wątroby, jedynym sposobem na uratowanie życia pacjenta jest przeszczep całego organu lub jego części. W świetle nieustannych problemów z pozyskaniem narządów lekarze pracują nad alternatywnymi metodami regeneracji. Najnowszą z nich może być komórka odkryta przez naukowców z Wielkiej Brytanii.

Mowa o nowym typie komórki, znanej jako HHyp (hepatobiliary hybrid progenitor), która formuje się na etapie płodowym, jednak w organizmach dorosłych utrzymuje się jedynie w niewielkich ilościach. Naukowcy z King’s College London, którzy odkryli komórkę, sugerują, że można jej przypisać właściwości komórek macierzystych, ponieważ mogą one przekształcać się w dwa podstawowe typy komórek będące budulcem wątroby.

Specjalistyczne komórki macierzyste

Tak postawioną tezę zweryfikowano w badaniu na myszach. Wówczas okazało się, że w ich organizmach HHyP zachowują się jak komórki macierzyste wątroby, zdolne do jej regeneracji po ciężkim uszkodzeniu. Jeśli podobne efekty zostaną uzyskane w badaniu klinicznym na ludziach, możemy mieć do czynienia z szansą na stworzenie zupełnie nowej terapii dla osób cierpiących na poważne schorzenia wątroby. Zniesienie konieczności przeszczepu to nie tylko ułatwienie z punktu widzenia pozyskiwania organów, ale także minimalizacja ryzyka odrzucenia narządu, co również jest poważnym czynnikiem ryzyka przy każdej operacji tego rodzaju.

Przeszczep wątroby jest konieczny w razie wystąpienia poważnych schorzeń wątroby niemożliwych do wyleczenia metodami nieoperacyjnymi. Do najczęstszych wskazań do przeszczepu należą marskość wątroby, jej nowotwory oraz wirusowe zapalenie wątroby, najczęściej typu C. Poza nimi, przeszczep wątroby może być konieczny między innymi w przypadku ostrej niewydolności wątroby czy poważnego zatrucia o ostrym przebiegu (na przykład trującymi grzybami).

Wciąż brakuje dawców

Przeszczep wątroby jest ogromnie trudną operacją z uwagi na fakt, że jedną z najczęstszych przyczyn jej uszkodzenia jest choroba alkoholowa. Organizm pacjenta nadużywającego alkoholu jest osłabiony, nawet biorąc pod uwagę, że by do operacji mogło dojść, należy odstawić alkohol na co najmniej pół roku przed planowanym zabiegiem. Zarówno w Polsce, jak i w większości krajów, dominują przeszczepy organu od dawców zmarłych. W przypadku wątroby możliwy jest także przeszczep części organu od spokrewnionego dawcy żywego, aczkolwiek taka możliwość najczęściej jest dostępna tylko w przypadku dzieci.

Jak pokazują badania naukowców z Uniwersytetu w Pittsburghu, powinno się dążyć do zwiększenia dawstwa altruistycznego (tj. od osób żywych i niespokrewnionych z biorcą), ponieważ w przypadku wątroby przynosi ono duże korzyści zdrowotne.

Takie wnioski płyną z badania, w którym naukowcy przeanalizowali efekty 245 przeszczepów wątroby od dawców żywych i niemal 600 od martwych na przestrzeni ostatnich 10 lat. Badaczy interesował stan zdrowia osób po przeszczepie w dwa lata po jego przeprowadzeniu oraz rokowania dotyczące długości życia. Jak się okazało, u osób po przeszczepie od żywego dawcy szanse na trzyletnie przeżycie były o 5% wyższe niż u tych, których organ pochodził od zmarłego dawcy. W ich wypadku o kilka dni skracał się także okres hospitalizacji tuż po operacji, a konieczność przeprowadzenia śródoperacyjnej transfuzji krwi malała o jedną trzecią w stosunku do biorców organów od osób zmarłych. Nie bez znaczenia jest również fakt, że przeszczepy od żywych dawców generują znacznie niższe koszty, o około jedną trzecią w stosunku do operacji tego typu przeprowadzanych najczęściej.

W Polsce przeszczepy od żywych dawców stanowią bardzo niewielki procent ogółu, przy czym w tej kategorii mieszczą się także przeszczepy nerek, do których dochodzi nieco częściej.

Zgodnie z danymi Poltransplantu, w roku 2018 ogółem przeprowadzono zaledwie 23 przeszczepy wątroby od żywych dawców, podczas gdy od zmarłych pobrano niemal 300 organów.

To i tak kropla w morzu potrzeb, biorąc pod uwagę, że tylko w roku 2018 średnio 130 osób oczekiwało na przeszczep w każdym miesiącu. Z kolei do czerwca 2019 roku w Polsce dokonano 155 przeszczepów wątroby od dawców zmarłych oraz 11 od żywych.

  1. A. Humar, S. Ganesh, D. Jorgensen i in., Adult Living Donor Versus Deceased Donor Liver Transplant (LDLT Versus DDLT) at a Single Center, Annals of Surgery, 2019.
  2. Liver transplants could be redundant with discovery of new liver cell, Kings College London News Centre [online], https://www.kcl.ac.uk/news/liver-transplants-could-be-redundant-with-discovery-of-new-liver-cell, [dostęp] 29.07.2019.
  3. A. Mokrowiecka, Przeszczep wątroby, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/watroba/74668,przeszczep-watroby, [dostęp] 29.07.2019.
  4. M. Segal, D. Kent, D. J. Wesche i in., Single cell analysis of human foetal liver capturesthe transcriptional profile of hepatobiliary hybridprogenitors, „Nature Communications”, nr 10 2019.
  5. Statystyka 2018, „poltransplant.org.pl” [online], http://www.poltransplant.org.pl/statystyka_2018.html, [dostęp] 29.07.2019 r.
  6. Statystyka 2019, „poltransplant.org.pl” [online], http://www.poltransplant.org.pl/statystyka_2019.html, [dostęp] 29.07.2019 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są: amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

    Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Wazelina – jak działa?

    Wazelina od lat cieszy się popularnością wśród ludzi w każdym wieku ze względu na jej uniwersalne zastosowanie. W poniższym artykule omawiamy wszystkie zalety i właściwości wazeliny, a także sprawdzamy, czy jej stosowanie jest bezpieczne.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij