Łupież – skąd się to bierze? 
Anna Rutkowska

Łupież – skąd się to bierze? 

Jest jedną z najczęściej występujących u ludzi dolegliwości. O łupieżu napisano i powiedziano już chyba wszystko – jak się go pozbyć, jak zapobiegać jego występowaniu, jakie szampony działają na niego najskuteczniej. Mimo wszystko łupież wciąż dopada wielu z nas. Dlaczego?

Łupież – problem globalny

Według naukowców przypadłość ta dotyka niemal połowę populacji (nie licząc dzieci) i dotyczy wszystkich ras oraz płci. Jest problemem nie tylko estetycznym, ale też nieprzyjemnym, ponieważ powoduje swędzenie, a drapanie może prowadzić do podrażnień skóry. Wiadomo też, że problem z reguły nasila się w okresie zimowym.

Nieleczony łupież może prowadzić do stanów zapalnych, grzybicy czy wypadania włosów, a także zaostrzyć łysienie androgenne czy telogenowe. Białe płatki sypiące się z głowy powinny więc martwić nie tylko osoby noszące ciemne ubrania – na tle których łupież jest doskonale widoczny – ale wszystkich, których ta przypadłość dotknęła.

Dlaczego mamy łupież? 

Łupież nie zawsze jest tą samą jednostką chorobową. Wyróżnia się kilka jego rodzajów, w zależności od przyczyny powstawania.

Pierwszym typem jest łupież zwykły – in. suchy. Jego przyczyną jest przesuszenie skóry, które może być spowodowane przez rozmaite jednostki chorobowe, zaburzenia hormonalne (np. przy problemach z tarczycą), jak również nadużywanie kosmetyków czy zbyt częste mycie, które zwykle nasila problem suchej skóry. Często zdarza się też, że drogeryjne kosmetyki podrażniają skórę głowy, zwłaszcza jeśli zawierają:

  • SLS (Sodium Lauryl Sulfate) – dzięki niemu szampon dobrze się pieni, ale pozbawia skórę warstwy lipidowej;
  • PEG (glikole polietylenowe) i PPG (glikole polipropylenowe) – również wykazują niepożądane działanie na warstwę lipidową;
  • lanolina – może być przyczyną alergii i podrażnień.

Podobnie może działać nadmierna ekspozycja na słońce, która wysusza nie tylko odsłoniętą skórę, ale również tę na głowie.

Łupież zwykły to raczej drobne, białe, suche płatki, przypominające częściej cząstki mąki niż duże łuski. Jeśli towarzyszy mu swędzenie, wynika ono właśnie z przesuszenia skóry, a nie samej obecności łupieżu.

Drugi najczęstszy typ łupieżu to łupież tłusty, wiązany z łojotokowym zapaleniem skóry – niektórzy specjaliści uważają, że łupież jest jego łagodną odmianą, inni traktują oba schorzenia jako odrębne jednostki chorobowe.

Publikacje naukowe wskazują na różne przyczyny łojotokowego zapalenia skóry. Często mówi się, że ma on związek z naturalnym występowaniem w ludzkiej skórze drożdżaków z rodzaju Malassezia globosa, a także z tak zwanymi korneocytami, czyli martwymi komórkami zrogowaciałego naskórka. W przypadku nasilonej kolonizacji korneocytów przez drożdżaki może dojść do zwiększonego uwalniania mediatorów prozapalnych skutkujących łojotokowym zapaleniem skóry.

Za przyczyny występowania łojotokowego zapalenia skóry uważa się też czynniki immunologiczne, zaburzenia funkcji wydzielniczych gruczołów łojowych oraz nieprawidłowy skład produkowanego łoju; podkreśla się również wpływ nieodpowiedniej diety oraz higieny osobistej, zanieczyszczenie środowiska, brak ekspozycji na światło słoneczne oraz stres. Do wystąpienia lub nasilenia objawów ŁZS może także dojść w przebiegu różnych chorób przewlekłych, na przykład w schorzeniach neurologicznych (chorobie Parkinsona), zaburzeniach psychicznych (depresji), alkoholizmie, chorobach nowotworowych przewodu pokarmowego i układu oddechowego czy infekcjach wirusem HIV.

Łupież tłusty objawia się zwykle większymi tłustymi łuskami, mającymi często żółtawą barwę. W nasilonej postaci powoduje powstawanie żółtawych strupów i – przede wszystkim – silne swędzenie. Nieodparta potrzeba drapania się po chorej skórze może niestety jeszcze bardziej pogłębić stany zapalne i podrażnienie skóry.

Medycyna wyróżnia jeszcze kilka innych rodzajów łupieżu. Należą do nich:

  • łupież biały, występujący najczęściej u dzieci, głównie na kończynach i twarzy;
  • łupież pstry – za jego przyczynę również odpowiedzialne są grzyby; przybiera postać różowych, beżowych, żółtawych, a nawet białych plam występujących na całym ciele, przez co często bywa mylony z bielactwem;
  • łupież różowy – również dotyka przede wszystkim dzieci i młodzież, objawia się powstawaniem różowych plamek na ciele i kończynach; zwykle przechodzi samoistnie.

Łupież a higiena

Pojawienie się łupieżu tłustego mylnie wiązano kiedyś z – mówiąc wprost – brudem. Jednak nie ma dowodów na to, że łupież może być spowodowany zbyt rzadkim myciem głowy. Jeśli już – u osób, które nie przyjaźnią się z wodą, szamponem i grzebieniem, nieusuwany na bieżąco łupież będzie po prostu bardziej widoczny. Co więcej, nieleczony problem może się po prostu nasilać. W tym sensie osoby niedbające o higienę mogą być bardziej narażone na rozwój choroby, ponieważ rzadziej decydują się na sięgnięcie po odpowiedni specyfik.

Ale złe są wszelkie skrajności – zbyt częste sięganie po kosmetyki do pielęgnacji głowy, używanie wielu różnych preparatów, żeli, pianek, kosmetyków do stylizacji i innych tego rodzaju wynalazków dawkowanych w ilościach hurtowych może być jeszcze gorsze dla skóry niż parę leniwych dni, kiedy nie chce nam się myć głowy. Na niektórych poradnikowych anglojęzycznych stronach powstało nawet specjalne określenie na ten kolejny (choć nieuznany oficjalnie przez naukowy świat) rodzaj łupieżu – tzw. product buildup. Można to przetłumaczyć jako „nawarstwienie kosmetyków”, gdyż chodzi tu o sytuację, gdy w wyniku stosowania zbyt dużej ich liczby, włosy stają się przesuszone, pozbawione połysku, a kręcone dodatkowo puszą się i łamią. Co gorsza, nie reagują nawet na kolejne odżywki czy inne specyfiki, które mają je nawilżyć i poprawić ich stan. Osoby dotknięte problemem zwykle starają się go rozwiązać przez kupno następnych szamponów, maseczek czy balsamów. Efekt? Włosy wyglądają jeszcze gorzej, w dodatku mogą pojawiać się na nich płatki przypominające łupież lub po prostu drobinki brudu.

Jak leczyć łupież?

Nie ma uniwersalnej metody leczenia łupieżu. Jeśli jest on spowodowany przesuszeniem lub nadmiarem higieny, często wystarczy zmienić łazienkowe nawyki – kupić delikatny organiczny szampon, który nie będzie zawierał wymienionych powyżej składników będących przyczyną podrażnień. Warto pamiętać też o właściwym nawodnieniu organizmu.

Jeśli mimo to łupież nie ustąpi, można sięgnąć po specjalistyczne szampony przeciwłupieżowe. W przypadku łupieżu tłustego pomocne będą te zawierające substancje przeciwdrożdżakowe (ketokonazol, siarczek selenu, kwas salicylowy, cyklopiroksolamina) lub – w ostateczności, jeśli nie pomogło nic innego – sterydy, ale te można stosować wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Lecznicze szampony stosuje się zwykle nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Jeśli włosy wymagają częstszego mycia – a zwykle tak jest – należy używać zwykłego, nieleczniczego szamponu.

Jeśli i to wszystko nie pomoże, nie pozostaje nam nic innego niż wizyta u dermatologa, który może poszerzyć leczenie o przeciwgrzybicze leki doustne.

Źródła:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18489295/
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2887514/

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie gardła – jak i czym płukać gardło?

    Płukanie gardła jest jednym z domowych sposobów na łagodzenie nieprzyjemnych objawów infekcji gardła, ale także innych dolegliwości. Płukanki pomagają uśmierzyć ból, zmniejszyć opuchliznę i obrzęk gardła, a także nawilżyć suchą i podrażnioną śluzówkę. Jak i czym płukać gardło? O czym warto pamiętać, stosują płukanki na gardło? 

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego raz w roku należy wykonywać morfologię?

    Jedną z metod wczesnego wykrywania wielu poważnych chorób jest regularne wykonywanie morfologii krwi. Wynik tego prostego testu może stanowić punkt wyjścia do dalszej diagnostyki, która determinuje przebieg leczenia. W przypadku nowotworów im wcześniej zostanie postawiona właściwa diagnoza, tym skuteczniej będzie można leczyć pacjenta.

  • Choroby nerek – przyczyny, (nie)typowe objawy, leczenie

    Choroby nerek to jedne z bardziej niejednoznacznych chorób. Dając niespecyficzne objawy, utrudniają przypisanie im właśnie do dysfunkcji nerek. Bo dlaczego ból w okolicy lędźwiowej w połączeniu z osłabieniem należy łączyć z dysfunkcją nerek? Jakie są przyczyny i objawy chorych nerek, które badania należy wykonać, aby sprawdzić, czy nerki dobrze funkcjonują i dlaczego można normalnie funkcjonować, mając tylko jedną nerkę? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Selektywne zaburzenie odżywiania – przyczyny, objawy i leczenie wybiórczego jedzenia

    Wielu rodziców czy opiekunów dzieci uważa, że zakres jedzonych przez nie produktów jest zbyt mały i że są one strasznie wybredne. Taką osobę często określa się słowem „fusyt”, co zgodnie z definicją oznacza człowieka wybrednego, który nie wszystko jada, często krzywi się na jedzenie i odmawia konsumpcji oraz ma specyficzne przyzwyczajenia żywieniowe. Większość osób ma jakieś produkty, których nie lubi, a zazwyczaj w młodości ilość rzeczy, których dziecko nie chce jeść jest jeszcze większa. Kiedy należy się martwić taką sytuacją? Kiedy jest to tylko dziecięca wybiórczość, a kiedy poważny problem? 

  • Zapalenie ucha – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie ucha może dotyczyć wszystkich części, z których składa się narządu słuchu: ucha zewnętrznego, środkowego oraz wewnętrznego. Schorzenie najczęściej dotyka najmłodszych pacjentów, jednak z zapaleniem ucha mogą się zmagać także dorośli. Objawy, które powinny zaniepokoić to ból ucha, pogorszenie słuchu, wyciek surowiczy lub ropny, zaburzenia równowagi, zawroty głowy, szumy uszne.

  • Ból nerki w ciąży – przyczyny, leczenie, domowe sposoby

    Ból nerek w czasie ciąży, tak jak każdy inne zaburzenie fizjologiczne, nie powinien być bagatelizowany. Kobiety ciężarne, które odczuwają m.in. kłujący ostry ból w okolicy dołu pleców i mają gorączkę, koniecznie powinny skonsultować swój stan z lekarzem. Leczenie nerek z użyciem antybiotyków lub leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, powinno odbywać się zawsze pod kontrolą lekarza i mieć miejsce jedynie w uzasadnionych przypadkach. Warto dodać, że nie istnieją domowe sposoby na ból nerki, które zupełnie wyeliminowały dolegliwość, niemniej istnieją takie, które mogą pomóc osłabić dolegliwości. Jakie to sposoby i jak wygląda leczenie ciężarnych z chorobą nerek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kim są tzw. non-responders? Dlaczego niektóre osoby nie reagują na szczepienia?

    Szczepienia pobudzają układ odpornościowy do wytwarzania ochrony immunologicznej, która naśladuje naturalną odpowiedź na potencjalną infekcję. Dlaczego niektóre osoby nie reagują na szczepionki w taki sposób, jaki można by się tego spodziewać? Czy można przewidzieć, u kogo szczepionka nie zadziała?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij