Dogoterapia i felinoterapia – w zgodzie z naturą w drodze po zdrowie
Katarzyna Wawryniuk

Dogoterapia i felinoterapia – w zgodzie z naturą w drodze po zdrowie

W pracy natłok obowiązków, termin goni za terminem, znów sprzeczka z bliską osobą, no i ta plama na koszuli podczas ważnego obiadu – stres dnia codziennego, który w zbyt dużej dawce może działać na każdego destrukcyjnie. Ale kiedy człowiek wraca do domu, uchyla drzwi a tam... zimny nos chce przyspieszyć proces otwierania drzwi, słychać też charakterystyczne zeskoczenie z kuchennego blatu i mruczenie kota. Świat nabiera lepszych barw.

„Jesteś lekiem na całe zło” - tak chciałoby się zaśpiewać, głaszcząc mruczącego kota, czy przytulając się do boku ukochanego psa. Wcale nie są to słowa na wyrost. O pozytywnym wpływie obcowania ze zwierzętami na nasze zdrowie wiemy już od dawna. Trudno się więc dziwić, że w ostatnim czasie taką popularnością cieszą się wszelkie formy pracy terapeutycznej, gdzie głównymi terapeutami są psy, koty, konie, alpaki, kozy, owce czy ptaki.

Animaloterapia – naturalne wsparcie w chorobie

Obserwując rozwój historii animaloterapii, wydawać by się mogło, że tego typu praca z różnymi schorzeniami u ludzi, zarówno tymi psychicznymi czy somatycznymi, wykształciła się zupełnie naturalnie. Przecież jako ludzie żyjemy w bezpośrednim kontakcie ze zwierzętami, od zawsze są one naszymi nieodłącznymi towarzyszami.

Pierwsze doniesienia o wykorzystaniu zwierząt do poprawy stanu psychicznego ludzi pochodzą już z XIII wieku. Jednak jako pierwsze celowe włączenie psów do terapii datuje się na rok 1942, kiedy to amerykański Czerwony Krzyż pomagał w ten sposób żołnierzom w walce z wojenną traumą.

Zaleceniem terapeutycznym była po prostu praca przy tych zwierzętach – działało to odprężająco, otwierało strapionych dramatycznymi doświadczeniami ludzi, dawało namiastkę normalności. Czworonogi pomagają nie tylko w powrocie do zdrowia, ale również do prawidłowego życia w społeczeństwie. Niejednokrotnie słyszymy o procesie resocjalizacji więźniów przy pomocy futrzastych terapeutów. Jako pierwsi tego typu praktykę rozpoczęli Carsonowie – małżeństwo z USA, którzy zaobserwowali zbawienny w ich opinii wpływ psów nie tylko na zdrowie psychiczne, ale również kształtowanie odpowiednich postaw u ludzi, co pozwalało na powrót do społeczeństwa i prawidłowego funkcjonowania. 

Początki dogo- i felinoterapii

Początkowo dogoterapia i felinoterapia budziły wiele kontrowersji. Spierano się niemal o wszystko, począwszy od nazewnictwa, przez metodykę, po dobrostan zwierząt. Powstało wiele stowarzyszeń oraz fundacji, które działają w tym obszarze, ustalając standardy pracy terapeutycznej ze zwierzętami, wszystko w celu udoskonalenia jej przebiegu w zgodzie z założeniami leczniczymi i szacunkiem do psów lub kotów. Warto wiedzieć, że dogoterapię i felinoterapię można podzielić na dwie podstawowe formy:

1.    AAA (animal-assisted activity) – aktywność z udziałem zwierząt
-    nie musi być prowadzona przez terapeutę, może to być przeszkolony wolontariusz,
-    zwierzę nie jest głównym elementem terapii,
-    polega na spotkaniach ze zwierzętami w domach, szpitalach, szkołach – zajęcia jednorazowe, nieregularne,
-    pozwala na kształtowanie odpowiednich postaw, otwiera, poprawia komunikację, pozytywnie wpływa na nastrój, edukuje.

2.    AAT (animal-assisted therapy) – terapia przy udziale zwierząt
-    prowadzona przez wykwalifikowanego terapeutę,
-    praca ze zwierzęciem, powiązana jest z osiągnięciem konkretnego celu terapeutycznego,
-    niezbędna jest dokumentacja i ewaluacja obranego programu terapeutycznego,
-    zajęcia odbywają się regularnie,
-    wpływa na poprawę zdrowia fizycznego, psychicznego i społecznego.

Wg WHO nie ma jedynej, prawidłowej definicji zdrowia. Najbezpieczniej wydaje się przyjąć to, że zdrowiem jest swoisty stan równowagi organizmu w trzech podstawowych sferach:
-    fizycznej (stan ciała),
-    psychicznej (zdolność do odczuwania oraz odczytywania emocji, jak również możliwości logicznego myślenia),
-    społecznej (zdolność do nawiązania i podtrzymania prawidłowych relacji z ludźmi).

Terapeutyczny team – doktor pies i profesor kot

Korzystny wpływ na zdrowie ma nie tylko samo obcowanie z psem lub kotem poprzez głaskanie, słuchanie mruczenia, przytulanie. Warto zawsze pamiętać, że aktywność fizyczna przy psie (rzadziej przy kocie) doskonale oddziałuje na zdrowie człowieka. W takim przypadku nie „leczy” samo zwierzę, lecz ruch i aktywność, do której czworonóg motywuje swojego „pacjenta”. Do tego typu terapii dostęp ma każdy, kto posiada psa lub kota. Stąd nieraz słyszy się od osób starszych, że dzięki psu widzą sens w wychodzeniu z domu czy utrzymywaniu kontaktów z sąsiadami (bo przecież o czymś trzeba rozmawiać podczas spacerów z psem). Właśnie w przypadku seniorów jest to ogromnie ważne, by nie tracili motywacji do aktywności, aby nie pozostawali sami w domu i nie popadali w różnorodne choroby związane z wiekiem oraz siedzącym trybem życia.

Zdrowie fizyczne

Zdrowie psychiczne

Zdrowie społeczne

Układ nerwowy

  • stymulacja receptorów dotyku, wzroku, słuchu
  • poprawa przewodnictwa nerwowego

Układ krwionośny

  • poprawa wydolności serca
  • usprawniony przepływ krwi
  • regulacja tętna

Układ oddechowy

  • zwiększenie wydolności płuc

Układ odpornościowy

  • usprawniony przepływ limfy
  • nabycie odporności na drobnoustroje

Układ hormonalny

- wyrzut hormonów szczęścia (serotoniny, oksytocyny)

 

Aparat ruchu

  • aktywacja różnorodnych partii mięśniowych
  • poprawa ruchomości stawów

Emocje

Podczas kontaktu z psem lub kotem w organizmie pacjenta dochodzi do wyrzutu różnorodnych hormonów i stymulacji układu nerwowego, stymulowany systemem nagrody jest również ludzki mózg, w efekcie daje to początkowo uczcie ulgi, potem radości, szczęścia, spełnienia. W terapii depresji, nerwic, to właśnie to, o co zabiega terapeuta - poprawa nastroju pacjenta i utrzymanie tego stanu przez określony czas.

 

Stymulacja i rozwój zdolności poznawczych

Nie wchodząc w zawiłe meandry ludzkiej psychiki, bardzo upraszczając, można stwierdzić, że pies lub kot oraz kontakt z tymi zwierzętami stanowi dla pacjenta stymulację, w wyniku której rozwijają się takie elementy jak percepcja, umiejętność skupienia uwagi i selekcji bodźców środowiskowych, jak również pamięć oraz umiejętność logicznego myślenia.

Komunikacja

Kontakt ze zwierzęciem powoduje u pacjenta potrzebę wyrażenia się słownie lub w sposób niewerbalny, co może prowadzić do dalszego rozwoju zdolności komunikowania się z otoczeniem.

 

Samodzielność

W wyniku terapii kształtują się umiejętności zarówno motoryczne jak i psychologiczne, które dają pacjentowi poczucie samodzielności przynajmniej w niektórych sytuacjach, podczas wykonywania określonych zadań – działa to ogromnie motywująco, tworzy oraz wzmacnia też relacje międzyludzkie.

 

 

Tabela: Pozytywny wpływ dogoterapii i felinoterapii na zdrowie człowieka.

Koty leczą na swój sposób

Mruczenie kota leczy. Dowiedziono, że drgania oraz częstotliwość fal dźwiękowych emitowanych przez kota podczas mruczenia reguluje tętno pacjenta, stymuluje układ odpornościowy, przyspiesza zrastanie się kości. Koty mają też tendencje do swoistego „diagnozowania” miejsc objętych chorobą – kładą się tam, gdzie jest ognisko chorobowe. Najbardziej znanym przykładem jest Oskar. Kot ten zamieszkiwał oddział demencyjny w Steere House Nursing and Rehabilitation Center w Providence, tam też codziennie dokonywał swojego „obchodu”, wybierał sobie jedną osobę, kładł się zazwyczaj w okolicy chorego narządu pacjenta i zasypiał. W ten sposób zawsze towarzyszył w ostatnich chwilach pacjentów. Jedni się go bali, drudzy twierdzili że dzięki temu zwierzęciu wiele osób nie umierało samotnie. 

Mimo że zwierzęta w terapii mają bardzo pozytywny wpływ na ludzi, należy zachować dalece idącą rozwagę oraz dbałość o komfort i bezpieczeństwo zarówno pacjenta jak i terapeuty, bez względu na to, czy ma dwie czy cztery nogi.

Artykuł opracowany we współpracy z www.maxandmrau.pl 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wakacyjna apteczka. Co musi się w niej znaleźć?

    Planując wakacyjny wyjazd, uwzględnijmy możliwość wystąpienia różnych niespodziewanych okoliczności, w tym sytuacje wymagające pomocy medycznej — od drobnych skaleczeń i zadrapań po konieczność podania leków. Ważne jest to, abyśmy zadbali o dodatkowe ubezpieczenie medyczne oraz apteczkę pierwszej pomocy, szczególnie jeśli w podróży uczestniczą dzieci.

  • Dziecko w samochodzie w upał

    Wraz z nadejściem letnich upałów media zasypują nas informacjami o dzieciach i zwierzętach pozostawianych w rozgrzanych do czerwoności samochodach. Roztargnienie lub brak wyobraźni często prowadzą do tragedii, ponieważ nawet godzina spędzona w takich warunkach może grozić śmiercią dziecka. Najnowsze badanie potwierdzają, że ryzyko jest równie duże także w pojeździe pozostawionym w cieniu.

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Odwodnienie u niemowląt i dzieci – przyczyny, objawy i zasady postępowania

    Odwodnienie u dzieci może pojawić się na skutek tzw. jelitówki, przewlekłych wymiotów, gorączki lub upałów przy niedostatecznej podaży płynów. Odwodnione dziecko odczuwa wzmożone pragnienie, jest apatyczne, senne, płacze bez łez, a także oddaje zmniejszoną ilość moczu. Co robić w przypadku wystąpienia odwodnienia u dziecka? W jaki sposób nawadniać dziecko?

  • Zioła na menopauzę – jakie złagodzą objawy klimakterium?

    Około 50. roku życia kobiety wygasa czynność hormonalna jajników, następuje spadek poziomu estrogenów i zanika miesiączka. Rozpoczyna się szczególny okres życia kobiety, jakim jest okres menopauzy, inaczej nazywany klimakterium lub przekwitaniem. Niedobór estrogenów powoduje występowanie wielu uciążliwych objawów. By menopauza była nieco przyjemniejszym okresem w życiu, wiele kobiet sięga po zioła pozwalające na łagodzenie objawów klimakterium. Które zioła warto wybrać i jak bezpiecznie je stosować? 

  • Dieta w menopauzie – jak powinna wyglądać? Co jeść, a czego unikać? Jak schudnąć podczas menopauzy?

    Czy dieta podczas menopauzy (klimakterium) odgrywa ważną rolę? Okazuje się, że tak. W tym okresie warto zmienić swoje dotychczasowe menu. W jadłospisie przy menopauzie powinny zagościć produkty bogate w fitohormony (fitoestrogeny), witaminy z grupy B, witaminę K, selen, magnez, wapń oraz tryptofan. Dlaczego?  

  • Zaburzenia odżywiania – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

    Zaburzenia odżywiania mogą prowadzić do poważnych niedoborów pokarmowych, chorób i groźnych powikłań, dlatego nie należy ich bagatelizować. Jakie zaburzenia odżywiania występują najczęściej? Jak je rozpoznać i leczyć? W jaki sposób pomóc osobie, która ma przejawia problemy z odżywianiem? 

  • Trening siłowy – zasady i efekty ćwiczeń siłowych. Wskazówki dla osób początkujących

    Trening siłowy to rodzaj treningu beztlenowego, który polega na wykonywaniu kilku ćwiczeń w seriach.  Ćwiczenia siłowe mają głównie na celu rozrost tkanki mięśniowej. Ten rodzaj treningów powoduje przyspieszenie procesów związanych z przemianą materii, co z kolei przekłada się również na wzrost dziennego zapotrzebowania kalorycznego.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij