Zatrucie ciążowe i stan przedrzucawkowy w ciąży – jak rozpoznać, objawy
Anna Posmykiewicz

Zatrucie ciążowe i stan przedrzucawkowy w ciąży – jak rozpoznać, objawy

Zatrucie ciążowe inaczej określane jest mianem gestozy. Jest to zespół objawów chorobowych występujący w drugiej połowie ciąży wyrażający się nadciśnieniem tętniczym, białkomoczem oraz obrzękami. Jak do tej pory do końca nie ustalono przyczyny rozwoju zatrucia ciążowego, bierze się pod uwagę predyspozycje genetyczne kobiety ciężarnej oraz zły stan odżywienia organizmu.

Kiedy lekarz ginekolog wysuwa podejrzenie zatrucia ciążowego? Jakie są objawy zatrucia ciążowego?

Ginekolog zaczyna podejrzewać u swojej pacjentki gestozę w sytuacji, kiedy pojawiają się u niej obrzęki, rośnie ciśnienie tętnicze krwi oraz w badaniu moczu zostaje stwierdzony białkomocz.

Jakie wartości ciśnienia tętniczego krwi świadczą o zatruciu ciążowym?

W klinice położniczej za wykładnik gestozy przyjęto wartości ciśnienia tętniczego równe lub przekraczające wartość 140/90 mmHg. Wartości ciśnienia tętniczego powinny zostać potwierdzone dwoma niezależnymi do siebie pomiarami w odstępie sześciogodzinnym lub dłuższym. Ponadto, dla lekarza ginekologa wykładnikiem zatrucia ciążowego jest również wzrost wartości ciśnienia skurczowego o 30 mmHg lub więcej oraz ciśnienia rozkurczowego o 15 mmHg lub więcej. Należy też pamiętać o tym, że o zagrożeniu zarówno dla matki, jak i dla płodu, nie decyduje tylko bezwzględna wartość ciśnienia tętniczego, ale również szybkość i gwałtowność jego narastania. Jeśli bowiem ciśnienie tętnicze będzie narastało bardzo szybko, może to doprowadzić do przedwczesnego oddzielania się łożyska. 

Kolejnym objawem zatrucia ciążowego są obrzęki. Są one wczesnym objawem gestozy. Czy wszystkie obrzęki, które powstają u kobiety w okresie ciąży, należy traktować jako objaw zatrucia ciążowego? Oczywiście, że nie. Jako wykładnik gestozy traktuje się obrzęki uogólnione, które są obecne także rano po nocnym wypoczynku i takie, które oprócz kończyn dolnych obejmują również twarz, kończyny górne oraz powłoki brzuszne. Należy pamiętać też o tym, że obrzęki w przebiegu zatrucia ciążowego nie podlegają prawom hydrostatycznym. 

Jeszcze jednym objawem zatrucia ciążowego, który jest objawem późnym, jest białkomocz. Białkomocz można stwierdzić na podstawie badania ogólnego moczu. Dlatego też niesłychanie istotną sprawą jest regularne wykonywanie tego badania, bowiem w czasie wizyty kontrolnej lekarz ginekolog po zapoznaniu się z wynikami będzie mógł stwierdzić czy na pewno w organizmie kobiety ciężarnej nerki pracują prawidłowo i czy nie dzieje się nic niepokojącego. 

Czy zatrucie ciążowe ma wpływ na poszczególne narządy w organizmie kobiety ciężarnej?

Oczywiście, że tak. Zmiany narządowe dotyczą nerek, wątroby, ale także serca, mózgu czy też narządu wzroku. W ciężkiej gestozie pacjentka może zgłaszać zaburzenia widzenia pod postacią niedowidzenia połowiczego, ponadto czasami też ciężarne zgłaszają zacieranie się konturów obrazów, widzenie przedmiotów w rozmiarach powiększonych lub pomniejszonych, ubytki w polu widzenia czy też pojawianie się przed oczami mroczków lub widzenie przez mgłę. W badaniach laboratoryjnych można natomiast stwierdzić podwyższony poziom mocznika i kreatyniny oraz wzrost wykładników laboratoryjnych  świadczących o uszkodzeniu wątroby

Zatrucie ciążowe może przebiegać w postaci łagodnej, ale również może ono przybrać postać ciężką. W przypadku ciężkiego zatrucia ciążowego u pacjentki lekarz ginekolog stwierdza stan przedrzucawkowy, czyli właśnie obecność białkomoczu, uogólnionych obrzęków oraz nadciśnienia tętniczego.Czasami jednak zdarza się, że zatrucie ciążowe przybiera jeszcze bardziej ciężką postać. Wtedy też mówi się o rzucawce.

Jakie są zatem objawy rzucawki?

W przebiegu rzucawki obecne są te same objawy co w stanie przedrzucawkowym oraz dodatkowo dołączają się do nich napady drgawek toniczno-klonicznych oraz utrata świadomości przez pacjentkę.

Jeśli poszczególne napady drgawek występują w bardzo krótkich odstępach czasu od siebie lub też jeśli w ogóle nie ma miedzy nimi przerw, mówi się wtedy o stanie rzucawkowym.

Lekarz ginekolog musi zawsze różnicować napad drgawek w przebiegu rzucawki lub stanu przedrzucawkowego z innymi jednostkami chorobowymi, w przebiegu których może dojść do powstania drgawek. Drgawki mogą bowiem też być obecne w przebiegu padaczki, tężyczki, hipoglikemii czy też guza mózgu. 

W jaki sposób leczy się stan przedrzucawkowy oraz rzucawkę?

Przede wszystkim kobieta, u której stwierdzono stan przedrzucawkowy, musi znajdować się pod stałą opieką swojego lekarza ginekologa. Musi regularnie stawiać się na wizyty kontrolne, systematycznie wykonywać wszystkie zlecone przez lekarza badania laboratoryjne, a jeśli lekarz uzna to za konieczne, musi poddać się hospitalizacji.

W stanie przedrzucawkowym  zaleca się przede wszystkim dietę bezsolną lub z naprawdę niewielką ilością soli, bowiem sól zatrzymuje wodę w tkankach i doprowadza do  powstania obrzęków oraz wzrostu ciśnienia tętniczego krwi.

Ponadto zalecane jest też leżenie w pozycji na boku, taki odpoczynek powinien trwać co najmniej 18 godzin. Celem obniżenia ciśnienia  tętniczego  pacjentkom zalecana jest metyldopa, diazoksyd oraz siarczan magnezu. Pomimo iż lekki stan przedrzucawkowy  może być leczony w warunkach domowych, to jednak ze względu na duże niebezpieczeństwo zarówno dla matki, jak i dla dziecka, lekarz ginekolog zawsze decyduje się na hospitalizacje pacjentki po to, aby znajdowała się ona pod stałą, dwudziestoczterogodzinną, specjalistyczną opieką. W sytuacji, kiedy u ciężarnej pacjentki dojdzie do rozwoju rzucawki, wymaga ona natychmiastowej fachowej pomocy, bowiem jest to stan zagrażający życiu zarówno jej, jak i dziecka. 

Jak zatem wygląda postępowanie w przypadku rzucawki? 

Przede wszystkim kobietę ciężarną należy ułożyć w pozycji na plecach lub ewentualnie na boku i zabezpieczyć ją przed urazami mechanicznymi i drażniącymi bodźcami zewnętrznymi. Następnie należy udrożnić jej drogi oddechowe i w miarę potrzeby odessać zalegającą wydzielinę z górnej części dróg oddechowych. Następnie należy podać kobiecie leki przeciwdrgawkowe, w dalszym etapie leczenia podaje się leki nasilające diurezę, do których zalicza się furosemid oraz mannitol, ponadto podawane są również glikokortykosteroidy. Czasami zachodzi też potrzeba przetoczenia chorej osocza oraz albumin. 

W okresie ciąży zawsze należy regularnie odwiedzać swojego lekarza ginekologa i stosować się do wszystkich jego zaleceń oraz regularnie wykonywać wszystkie badania laboratoryjne. Dzięki temu, jeśli lekarz stwierdzi coś niepokojącego, od razu będzie można włączyć właściwe leczenie i uchronić od poważnych następstw zdrowotnych. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • Sączenie wód płodowych – przyczyny, objawy i postępowanie w przypadku wycieku wód płodowych

    Wody płodowe zapewniają odpowiednie środowisko do prawidłowego rozwoju płodu. Płyn owodniowy umożliwia swobodne ruchy dziecka oraz amortyzuje i zabezpiecza go przed bodźcami zewnętrznymi (m.in. hasałem, zmianami temperatury czy urazami mechanicznymi). Dlatego wyciek wód płodowych jest stanem, który zagraża życiu płodu – wówczas, niezależnie od etapu ciąży, kobieta powinna jak najszybciej zgłosić się do szpitala. Co może spowodować przedwczesne pęknięcie błon płodowych?

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

  • Szanse i metody na zajście w ciążę po chemio- i radioterapii

    Podczas tegorocznego zjazdu Europejskiego Towarzystwa Reprodukcji i Embriolgii odbywającego się online zaprezentowano najbardziej kompleksowy, jak dotąd, raport dotyczący skuteczności w zachowywaniu płodności u kobiet chorych na nowotwór. Jak wiadomo, chemio- i radioterapia często wiążą się z utratą płodności, dlatego coraz więcej kobiet decyduje się na pobranie i przechowanie jajeczek i embrionów jeszcze przed rozpoczęciem leczenia z myślą o wykorzystaniu ich po powrocie do zdrowia. 

  • Nadwaga w ciąży może negatywnie wpłynąć na rozwój mózgu dziecka

    Zwiększenie masy ciała w ciąży jest naturalnym zjawiskiem, jednak gdy waga zaczyna przyrastać w nadmiarze, może to oznaczać problemy nie tylko dla matki, ale również dla dziecka. Naukowcy z NYU School of Medicine postanowili przyjrzeć się ewentualnym konsekwencjom zdrowotnym nadmiernej wagi matki dla stanu zdrowia dziecka i odkryli, że może ona zaburzać rozwój jego mózgu i to już w drugim trymestrze ciąży. 

  • Chłopiec czy dziewczynka? To geny mężczyzny wpływają na płeć dziecka

    Oczekujesz dziecka? Zapewne najczęstszym pytaniem, które pada ze strony znajomych oraz rodziny jest to, jakiej płci będzie maluch. Wyniki pewnego eksperymentu sugerują, że tendencja do posiadania większej liczby synów lub córek jest dziedziczna.

  • Fizjoterapia w ciąży – wskazania i przeciwwskazania do zabiegów fizjoterapeutycznych w ciąży

    Fizjoterapia w ciąży pomaga zapobiegać i łagodzić stany związane ze zmianami, które zachodzą w ciele przyszłej mamy przez dziewięć kolejnych miesięcy. Są to np. bóle bioder, bóle kręgosłupa czy rozstęp mięśnia prostego brzucha, a także nietrzymanie moczu oraz bolesne stosunki seksualne. Nie wszystkie metody wykorzystywane w fizjoterapii można jednak stosować u ciężarnych. Jakie zabiegi są wskazane, a jakich należy unikać w ciąży?

  • Melisa, mięta, rumianek, pokrzywa, szałwia w ciąży – jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a które są w ciąży zakazane?

    Zioła w ciąży należy stosować rozsądnie, pamiętając o tym, iż w tym okresie należy zachować szczególną ostrość podczas przyjmowania leków, nawet preparatów naturalnych. Leczenie oraz samoleczenie w okresie ciąży jest ograniczone, w każdej sytuacji należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.  Jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a jakie są w ciąży zakazane?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij