Badania kobiet w ciąży
Roland Wilk

Badania kobiet w ciąży

Każda kobieta w ciąży musi kontrolować swój stan zdrowia oraz rozwijającego się płodu. W zależności od tygodnia ciąży, lekarz ginekolog wykonuje szereg badań kontrolnych.

Każda kobieta będąc w ciąży musi wiedzieć, że powinna kontrolować swój stan zdrowia, a przede wszystkim to, czy płód rozwija się prawidłowo. Dlatego oprócz wizyt u swojego lekarza ginekologa, powinna zgłosić się na badanie USG, a w razie potrzeby wykonać inne dodatkowe badania.

Każda kobieta powinna co najmniej raz w roku badać się u lekarza ginekologa. Jeszcze przed planowaniem ciąży kobieta powinna się przebadać wybierając ten najlepszy czas w życiu (najlepszy lub chociaż zadawalający stan swojego zdrowia) na założenie rodziny. Ażeby kontrola lekarska przebiegała sprawnie w tym przecież tak ważnym i kluczowym momencie życia dla matki i jej jeszcze nienarodzonego dziecka, powinna wiedzieć, w którym momencie ciąży powinna zgłosić się do swojego ginekologa.  

  • I wizyta u ginekologa powinna mieć miejsce ok. 7 tygodnia ciąży; w okresie od połowy 5 tygodnia ciąży do połowy 10 tygodnia ciąży należy wykonać I badanie USG;
  • II wizyta u ginekologa powinna mieć miejsce ok. 10 tygodnia ciąży;
  • III wizyta ok. 14 tygodnia ciąży;
  • IV wizyta ok. 18 tygodnia ciąży; w okresie od 17 tygodnia ciąży do 21 tygodnia ciąży włącznie (wyczuwalne ruchy płodu);
  • V wizyta ok. 26 tygodnia ciąży;
  • VI wizyta ok. 29 tygodnia ciąży;
  • VII wizyta pod koniec 30 tygodnia ciąży;
  • VIII wizyta ok. 34 tygodnia ciąży;
  • IX wizyta ok. 35 tygodnia ciąży;
  • X wizyta ok. 36 tygodnia ciąży; w 37 tygodniu ciąży III badanie USG;
  • XI wizyta u ginekologa w 38 tygodniu ciąży;
  • XII wizyta u ginekologa w 40 tygodniu ciąży.

Najbardziej rozpowszechnioną metodą obrazowania płodu w trakcie życia wewnątrzmacicznego jest ultrasonografia diagnostyczna. Jest ona wykorzystywana do rutynowej oceny rozwoju płodu, a także rozpoznania wad rozwojowych. Metoda ta jest użyteczna od 4-5 tygodnia ciąży, służyć może także do wczesnego rozpoznawania ciąży ekotopowej. Na podstawie dotychczasowej wiedzy i faktów naukowych nie stwierdzono dotychczas szkodliwego działania rutynowego badania USG tak dla matki, jak i dla płodu. Wynika z tego, że z dotychczas poznanych metod obrazowania, metoda USG jest jedną z najmniej inwazyjnych.

Do najważniejszych celów badania USG między 5, a 10 tygodniem ciąży (I trymestr) zaliczyć należy:

  • Ocenę wieku ciążowego;
  • Uwidocznienie i lokalizację jaja płodowego;
  • Ocenę rozwoju wczesnej ciąży;
  • Ocenę liczby zarodków, kosmówki i owodni;
  • Uwidocznienie czynności serca płodu.

Badanie ultrasonograficzne pomiędzy 17, a 21 tygodniem ciąży (II trymestr), podobnie jak to między 5, a 10 tygodniem ciąży powinno być przeprowadzone u wszystkich ciężarnych. Na tym etapie możliwa jest diagnostyka obrazowa większości narządów wewnętrznych płodu oraz dokonanie jego biometrii.

Poza tym badanie to umożliwia również:

  • Określenie ciąż wysokiego ryzyka (do 90%);
  • Diagnostykę wad rozwojowych płodu (nawet do 90%);
  • Uzyskanie informacji dla ciężarnej o stanie płodu;

Wykonanie tego badania później niż po 21-22 tygodniu ciąży często już uniemożliwia prawidłowe leczenie, a wykonanie przed 21-22 tygodniem ciąży, umożliwia jej zakończenie w przypadku ciężkich i nieodwracalnych wad/uszkodzeń płodu.

Badania USG po 30- tym tygodniu ciąży wnoszą nowe informacje potrzebne do oceny wzrastania płodu, masy płodu oraz określenia terminu porodu. Od 13 tygodnia ciąży można już obrazować płeć dziecka.

Ultrasonografia dopplerowska w położnictwie zaproponowana została w połowie lat 70-tych ubiegłego stulecia. Opierając się głównie na analizie prędkości przepływu fali krwi pozwala nieinwazyjnie monitorować krążenie płodowe, płodowo-łożyskowe oraz maciczno-łożyskowe. 10 lat po tym wprowadzono metodę zwaną collor doppler, która znacznie zwiększyła możliwości diagnostyczne dokładnego lokalizowania i uwidaczniania naczyń. Metoda ta pozwala na uwidocznienie i ocenę przepływu tętnicy pępowinowej, tętnicy macicznej, krążenia mózgowego płodu i innych naczyń płodowych, żył pępowinowych, przewodu żylnego i żyły wielkiej mózgu, znajduje również zastosowanie w ocenie krążenia w ciąży wielopłodowej oraz echokardiografii płodowej.

Badaniami, które wnoszą wiele informacji na temat stanu płodu są badania czynności serca płodu w trakcie ciąży i porodu. Prawidłowe krążenie krwi jest jednym z najbardziej istotnych elementów zapewniających płodowi właściwy rozwój wewnątrzmaciczny i pozamaciczny. Współcześnie stosowanymi metodami oceny czynności serca płodu są:

  • Osłuchiwanie – umożliwia ono ocenę liczby uderzeń serca płodu w ciągu minuty, ocenę nieregularności i zaburzeń serca płodu;
  • Monitorowanie elektroniczne – kardiotokografia, polegająca na rejestracji i graficznej prezentacji zmian czynności serca płodu, skurczów macicy i aktywności ruchowej płodu. Metoda ta znajduje zastosowanie w prognozowaniu stanu płodu w trakcie ciąży i porodu. Urządzenie diagnostyczne stosowane do tego celu nazywa się kardiotokografem. Składa się on z dwóch głowic. Obie głowice mocowane są do skóry brzucha ciężarnej.

Bardzo ważna jest biochemiczna ocena rozwoju ciąży, utrzymanie prawidłowego rozwoju ciąży zagwarantowane jest przez prawidłowe funkcjonowanie układu hormonalnego kobiety, narządów wydzielania wewnętrznego płodu, łożyska i macicy. Oznaczenie pewnych markerów jajnikowych, macicznych, płodowych pozwala monitorować rozwój ciąży.

Na przykład zastosowanie oznaczeń gonadotropiny kosmówkowej umożliwia:

  • Rozpoznanie wczesnej ciąży;
  • Diagnostykę ciąży ektopowej;
  • Przewidywanie poronienia samoistnego;
  • Diagnostykę ciąży wielopłodowej;
  • Diagnostykę prenatalną wad płodu (w teście potrójnym wraz z alfa fetoproteiną i estriolem).

Jeżeli chodzi o estrogeny to znajdują one zastosowanie w diagnostyce wewnątrzmacicznego zagrożenia płodu w takich stanach jak: pierwotna niewydolność łożyska, nadciśnienie, stan przedrzucawkowy, ciąża przenoszona, przedwczesne oddzielenie łożyska.

W przypadku alfa-fetoproteiny:

  • W I trymestrze ciąży oznaczenia mogą służyć do przewidywania poronienia zagrażającego;
  • W II trymestrze ciąży oznaczenie tego markera dotyczy następujących patologii, w których występuje wzrost jego stężenia: bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa, przepuklina oponowa, wodogłowie, cukrzyca i nadciśnienie, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania płodu w przebiegu nadciśnienia, zaburzenia drożności jelit, ciąża obumarła.

Dodatkowymi badaniami niezbędnymi w ciąży są:

  • grupa krwi, Rh, morfologia, WR (wykrywający kiłę), HbsAg, przeciwciała przeciwróżyczkowe, przeciwciała przeciw Toxoplasma gondii (pierwotniak, który wywołuje toksoplazmozę), a także sprawdzenie czy nie jest zakażona wirusem cytomegali,
  • badanie moczu,
  • pomiar ciśnienia tętniczego,
  • ważenie kobiety,
  • Badanie immunohematologiczne w diagnostyce choroby hemolitycznej noworodków.

W diagnostyce płynu owodniowego wykorzystuje się amniopunkcję, którą wykonuje się pod kontrola USG, wprowadzając igłę do jamy owodni przez powłoki brzuszne i ścianę macicy. Wskazaniami do amniopunkcji są: diagnostyka prenatalna, diagnostyka stanu dojrzałości płodu, diagnostyka konfliktu serologicznego.

Jeżeli chodzi o badania wewnętrzne to mówimy o wziernikowaniu, które pozwala na ocenę długości i szerokości pochwy, długości i stopnia rozwarcia części pochwowej szyjki macicy, ocenę odpływania płynu owodniowego i ewentualnego krwawienia, a także o amnioskopii, którą wykonuje się w ciąży donoszonej lub na początku porodu przy zachowanych błonach płodowych. Ocenia się zabarwienie i ilość płynu owodniowego oraz stan błon płodowych. Jasny, mleczny płyn najczęściej świadczy o dobrym stanie płodu, zielony wskazuje na obecność w nim smółki, co może wskazywać na niedotlenienie, żółto-pomarańczowy świadczy o konflikcie serologicznym, brunatny płyn owodniowy występuje w wewnątrzmacicznym obumarciu płodu. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Kalendarz badań w ciąży – tydzień po tygodniu

    Dzięki przestrzeganiu harmonogramu wpisanego w ciążowy kalendarz badań, który składa się zarówno z testów obowiązkowych, jak i zalecanych, ginekolog prowadzący ma dostęp do kompleksowej historii ciąży, sprawując stałą kontrolę nad mamą i jej dzieckiem. Kalendarz badań w ciąży został przygotowany na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia i według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników. Składa się z wielu etapów, które są ograniczane przez ramy czasowe kolejnych tygodni ciąży, a także z wielu badań – fizykalnych, obrazowych i laboratoryjnych. Które badania należy wykonać, będąc w ciąży i dlaczego skrupulatność w ich wykonywaniu jest tak bardzo istotna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Test PAPP-A – wskazania do wykonania testu podwójnego, wyniki, cena

    Test PAPPA to nieinwazyjne badanie prenatalne, dzięki któremu można ocenić ryzyko wystąpienia wad genetycznych u płodu (zespołu Downa, zespołu Edwardsa, zespołu Pataua). Badanie składa się z pobrania krwi matki (oznacza się białko PAPPA oraz wolną podjednostkę beta–hCG, stąd test PAPP-A nazywany jest testem podwójnym) oraz USG genetycznego płodu. Należy go wykonać przed 14. tygodniem ciąży – między 11. a 13. (13 tygodni + 6 dni).

  • Ciąża a szczepionka przeciwko COVID-19

    Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić przeciwko COVID-19? Co powinna wiedzieć przyszła mama zanim podejmie decyzję o takim szczepieniu? Czy karmienie piersią jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia?

  • Witaminy dla kobiet w ciąży – jakie witaminy powinny suplementować ciężarne?

    Okres ciąży jest czasem zwiększonego zapotrzebowania na pewne składniki odżywcze, kobiety ciężarne powinny szczególnie pamiętać o zaopatrzeniu organizmu w niezbędne składniki budulcowe, energetyczne, mikroelementy, a także witaminy. Jakie witaminy i minerały warto zażywać, gdy planujemy zajście w ciążę? Jakie suplementy powinna przyjmować kobieta ciężarna?

  • Jaka ilość kawy w ciąży jest bezpieczna? Jak kofeina wpływa na masą urodzeniową noworodka?

    Nowe badanie National Institutes of Health (NIH) sugeruje, że kofeina może przyczyniać się do tego, że dziecko będzie miało mniejszą masę urodzeniową. Czy przyszłe mamy całkowicie powinny zrezygnować z kawy?  

  • Leki w ciąży – klasyfikacje leków stosowanych u kobiet ciężarnych

    Ciąża to czas szczególnego dbania o zdrowie przez przyszłą mamę. Przewlekłe choroby, infekcje oraz przemiany zachodzące w organizmie kobiety ciężarnej często wiążą się z koniecznością przyjmowania leków. Ich działanie wpływa nie tylko na organizm matki, bowiem przenikając przez łożysko, docierają również do płodu. Zatem, które z nich są bezpieczne zarówno dla przyszłej mamy, jak i dziecka?

  • Zapalenie pęcherza w ciąży – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby na zakażenie dróg moczowych u ciężarnych

    Kobieta ciężarna jest szczególnie podatna na zakażenia dróg moczowo-płciowych, co związane jest z licznymi zmianami zachodzącymi w jej organizmie. O infekcji mogą świadczyć nieprzyjemne dolegliwości lub zdiagnozowany podczas rutynowych badań kontrolnych bezobjawowy bakteriomocz. Zapalenia pęcherza w ciąży nie należy lekceważyć, bowiem zwiększa on ryzyko przedwczesnego porodu oraz urodzenia dziecka z niską masą ciała.

  • Zgaga w ciąży – dlaczego się pojawia i co jeść, aby złagodzić nieprzyjemne dolegliwości z nią związane?

    Zgaga stanowi częstą dolegliwość u kobiet w ciąży. Ponieważ przyszła mama zwykle dysponuje ograniczoną możliwością farmakologicznego radzenia sobie z trudnościami odmiennego stanu, warto znać domowe sposoby, które poprawią samopoczucie w zakresie wybranych. Zgaga w ciąży – co jeść, a czego unikać? Jak powinna wyglądać dieta, która złagodzi pieczenie oraz kwaśne odbijanie. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij