Badania kobiet w ciąży
Roland Wilk

Badania kobiet w ciąży

Każda kobieta w ciąży musi kontrolować swój stan zdrowia oraz rozwijającego się płodu. W zależności od tygodnia ciąży, lekarz ginekolog wykonuje szereg badań kontrolnych.

Każda kobieta będąc w ciąży musi wiedzieć, że powinna kontrolować swój stan zdrowia, a przede wszystkim to, czy płód rozwija się prawidłowo. Dlatego oprócz wizyt u swojego lekarza ginekologa, powinna zgłosić się na badanie USG, a w razie potrzeby wykonać inne dodatkowe badania.

Każda kobieta powinna co najmniej raz w roku badać się u lekarza ginekologa. Jeszcze przed planowaniem ciąży kobieta powinna się przebadać wybierając ten najlepszy czas w życiu (najlepszy lub chociaż zadawalający stan swojego zdrowia) na założenie rodziny. Ażeby kontrola lekarska przebiegała sprawnie w tym przecież tak ważnym i kluczowym momencie życia dla matki i jej jeszcze nienarodzonego dziecka, powinna wiedzieć, w którym momencie ciąży powinna zgłosić się do swojego ginekologa.  

  • I wizyta u ginekologa powinna mieć miejsce ok. 7 tygodnia ciąży; w okresie od połowy 5 tygodnia ciąży do połowy 10 tygodnia ciąży należy wykonać I badanie USG;
  • II wizyta u ginekologa powinna mieć miejsce ok. 10 tygodnia ciąży;
  • III wizyta ok. 14 tygodnia ciąży;
  • IV wizyta ok. 18 tygodnia ciąży; w okresie od 17 tygodnia ciąży do 21 tygodnia ciąży włącznie (wyczuwalne ruchy płodu);
  • V wizyta ok. 26 tygodnia ciąży;
  • VI wizyta ok. 29 tygodnia ciąży;
  • VII wizyta pod koniec 30 tygodnia ciąży;
  • VIII wizyta ok. 34 tygodnia ciąży;
  • IX wizyta ok. 35 tygodnia ciąży;
  • X wizyta ok. 36 tygodnia ciąży; w 37 tygodniu ciąży III badanie USG;
  • XI wizyta u ginekologa w 38 tygodniu ciąży;
  • XII wizyta u ginekologa w 40 tygodniu ciąży.

Najbardziej rozpowszechnioną metodą obrazowania płodu w trakcie życia wewnątrzmacicznego jest ultrasonografia diagnostyczna. Jest ona wykorzystywana do rutynowej oceny rozwoju płodu, a także rozpoznania wad rozwojowych. Metoda ta jest użyteczna od 4-5 tygodnia ciąży, służyć może także do wczesnego rozpoznawania ciąży ekotopowej. Na podstawie dotychczasowej wiedzy i faktów naukowych nie stwierdzono dotychczas szkodliwego działania rutynowego badania USG tak dla matki, jak i dla płodu. Wynika z tego, że z dotychczas poznanych metod obrazowania, metoda USG jest jedną z najmniej inwazyjnych.

Do najważniejszych celów badania USG między 5, a 10 tygodniem ciąży (I trymestr) zaliczyć należy:

  • Ocenę wieku ciążowego;
  • Uwidocznienie i lokalizację jaja płodowego;
  • Ocenę rozwoju wczesnej ciąży;
  • Ocenę liczby zarodków, kosmówki i owodni;
  • Uwidocznienie czynności serca płodu.

Badanie ultrasonograficzne pomiędzy 17, a 21 tygodniem ciąży (II trymestr), podobnie jak to między 5, a 10 tygodniem ciąży powinno być przeprowadzone u wszystkich ciężarnych. Na tym etapie możliwa jest diagnostyka obrazowa większości narządów wewnętrznych płodu oraz dokonanie jego biometrii.

Poza tym badanie to umożliwia również:

  • Określenie ciąż wysokiego ryzyka (do 90%);
  • Diagnostykę wad rozwojowych płodu (nawet do 90%);
  • Uzyskanie informacji dla ciężarnej o stanie płodu;

Wykonanie tego badania później niż po 21-22 tygodniu ciąży często już uniemożliwia prawidłowe leczenie, a wykonanie przed 21-22 tygodniem ciąży, umożliwia jej zakończenie w przypadku ciężkich i nieodwracalnych wad/uszkodzeń płodu.

Badania USG po 30- tym tygodniu ciąży wnoszą nowe informacje potrzebne do oceny wzrastania płodu, masy płodu oraz określenia terminu porodu. Od 13 tygodnia ciąży można już obrazować płeć dziecka.

Ultrasonografia dopplerowska w położnictwie zaproponowana została w połowie lat 70-tych ubiegłego stulecia. Opierając się głównie na analizie prędkości przepływu fali krwi pozwala nieinwazyjnie monitorować krążenie płodowe, płodowo-łożyskowe oraz maciczno-łożyskowe. 10 lat po tym wprowadzono metodę zwaną collor doppler, która znacznie zwiększyła możliwości diagnostyczne dokładnego lokalizowania i uwidaczniania naczyń. Metoda ta pozwala na uwidocznienie i ocenę przepływu tętnicy pępowinowej, tętnicy macicznej, krążenia mózgowego płodu i innych naczyń płodowych, żył pępowinowych, przewodu żylnego i żyły wielkiej mózgu, znajduje również zastosowanie w ocenie krążenia w ciąży wielopłodowej oraz echokardiografii płodowej.

Badaniami, które wnoszą wiele informacji na temat stanu płodu są badania czynności serca płodu w trakcie ciąży i porodu. Prawidłowe krążenie krwi jest jednym z najbardziej istotnych elementów zapewniających płodowi właściwy rozwój wewnątrzmaciczny i pozamaciczny. Współcześnie stosowanymi metodami oceny czynności serca płodu są:

  • Osłuchiwanie – umożliwia ono ocenę liczby uderzeń serca płodu w ciągu minuty, ocenę nieregularności i zaburzeń serca płodu;
  • Monitorowanie elektroniczne – kardiotokografia, polegająca na rejestracji i graficznej prezentacji zmian czynności serca płodu, skurczów macicy i aktywności ruchowej płodu. Metoda ta znajduje zastosowanie w prognozowaniu stanu płodu w trakcie ciąży i porodu. Urządzenie diagnostyczne stosowane do tego celu nazywa się kardiotokografem. Składa się on z dwóch głowic. Obie głowice mocowane są do skóry brzucha ciężarnej.

Bardzo ważna jest biochemiczna ocena rozwoju ciąży, utrzymanie prawidłowego rozwoju ciąży zagwarantowane jest przez prawidłowe funkcjonowanie układu hormonalnego kobiety, narządów wydzielania wewnętrznego płodu, łożyska i macicy. Oznaczenie pewnych markerów jajnikowych, macicznych, płodowych pozwala monitorować rozwój ciąży.

Na przykład zastosowanie oznaczeń gonadotropiny kosmówkowej umożliwia:

  • Rozpoznanie wczesnej ciąży;
  • Diagnostykę ciąży ektopowej;
  • Przewidywanie poronienia samoistnego;
  • Diagnostykę ciąży wielopłodowej;
  • Diagnostykę prenatalną wad płodu (w teście potrójnym wraz z alfa fetoproteiną i estriolem).

Jeżeli chodzi o estrogeny to znajdują one zastosowanie w diagnostyce wewnątrzmacicznego zagrożenia płodu w takich stanach jak: pierwotna niewydolność łożyska, nadciśnienie, stan przedrzucawkowy, ciąża przenoszona, przedwczesne oddzielenie łożyska.

W przypadku alfa-fetoproteiny:

  • W I trymestrze ciąży oznaczenia mogą służyć do przewidywania poronienia zagrażającego;
  • W II trymestrze ciąży oznaczenie tego markera dotyczy następujących patologii, w których występuje wzrost jego stężenia: bezmózgowie, rozszczep kręgosłupa, przepuklina oponowa, wodogłowie, cukrzyca i nadciśnienie, wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania płodu w przebiegu nadciśnienia, zaburzenia drożności jelit, ciąża obumarła.

Dodatkowymi badaniami niezbędnymi w ciąży są:

  • grupa krwi, Rh, morfologia, WR (wykrywający kiłę), HbsAg, przeciwciała przeciwróżyczkowe, przeciwciała przeciw Toxoplasma gondii (pierwotniak, który wywołuje toksoplazmozę), a także sprawdzenie czy nie jest zakażona wirusem cytomegali,
  • badanie moczu,
  • pomiar ciśnienia tętniczego,
  • ważenie kobiety,
  • Badanie immunohematologiczne w diagnostyce choroby hemolitycznej noworodków.

W diagnostyce płynu owodniowego wykorzystuje się amniopunkcję, którą wykonuje się pod kontrola USG, wprowadzając igłę do jamy owodni przez powłoki brzuszne i ścianę macicy. Wskazaniami do amniopunkcji są: diagnostyka prenatalna, diagnostyka stanu dojrzałości płodu, diagnostyka konfliktu serologicznego.

Jeżeli chodzi o badania wewnętrzne to mówimy o wziernikowaniu, które pozwala na ocenę długości i szerokości pochwy, długości i stopnia rozwarcia części pochwowej szyjki macicy, ocenę odpływania płynu owodniowego i ewentualnego krwawienia, a także o amnioskopii, którą wykonuje się w ciąży donoszonej lub na początku porodu przy zachowanych błonach płodowych. Ocenia się zabarwienie i ilość płynu owodniowego oraz stan błon płodowych. Jasny, mleczny płyn najczęściej świadczy o dobrym stanie płodu, zielony wskazuje na obecność w nim smółki, co może wskazywać na niedotlenienie, żółto-pomarańczowy świadczy o konflikcie serologicznym, brunatny płyn owodniowy występuje w wewnątrzmacicznym obumarciu płodu. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Święta w ciąży – co może jeść ciężarna, a czego musi unikać?

    Kobieta w ciąży powinna jeść nie za dwoje, a dla dwojga, musi starać się tak komponować swoją dietę, aby dostarczała ona maluszkowi wszystkich niezbędnych składników. Znalezienie balansu między smakiem i zdrowiem może być szczególnie trudne w święta, gdy stół wręcz ugina się pod ciężarem aromatycznych potraw. 

  • COVID-19 a ciąża: nikłe szanse na zarażenie dziecka koronawirusem podczas porodu

    Rozłąka z dzieckiem tuż po porodzie to traumatyczne przeżyci dla każdej matki, do którego w wielu wypadkach zmusiła pandemia. W trosce o zminimalizowanie ryzyka zakażenia, matki chore na COVID-19 rodzą przez cięcie cesarskie i są izolowane od dziecka tuż po porodzie, bez możliwości kontaktu i naturalnego karmienia do chwili stwierdzenia, że niebezpieczeństwo związane z chorobą minęło. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że te środki ostrożności są zbyt drastyczne, ponieważ ryzyko transmisji wirusa z matki na dziecko jest znikome. 

  • Szanse i metody na zajście w ciążę po chemio- i radioterapii

    Podczas tegorocznego zjazdu Europejskiego Towarzystwa Reprodukcji i Embriolgii odbywającego się online zaprezentowano najbardziej kompleksowy, jak dotąd, raport dotyczący skuteczności w zachowywaniu płodności u kobiet chorych na nowotwór. Jak wiadomo, chemio- i radioterapia często wiążą się z utratą płodności, dlatego coraz więcej kobiet decyduje się na pobranie i przechowanie jajeczek i embrionów jeszcze przed rozpoczęciem leczenia z myślą o wykorzystaniu ich po powrocie do zdrowia. 

  • Nadwaga w ciąży może negatywnie wpłynąć na rozwój mózgu dziecka

    Zwiększenie masy ciała w ciąży jest naturalnym zjawiskiem, jednak gdy waga zaczyna przyrastać w nadmiarze, może to oznaczać problemy nie tylko dla matki, ale również dla dziecka. Naukowcy z NYU School of Medicine postanowili przyjrzeć się ewentualnym konsekwencjom zdrowotnym nadmiernej wagi matki dla stanu zdrowia dziecka i odkryli, że może ona zaburzać rozwój jego mózgu i to już w drugim trymestrze ciąży. 

  • Chłopiec czy dziewczynka? To geny mężczyzny wpływają na płeć dziecka

    Oczekujesz dziecka? Zapewne najczęstszym pytaniem, które pada ze strony znajomych oraz rodziny jest to, jakiej płci będzie maluch. Wyniki pewnego eksperymentu sugerują, że tendencja do posiadania większej liczby synów lub córek jest dziedziczna.

  • Fizjoterapia w ciąży – wskazania i przeciwwskazania do zabiegów fizjoterapeutycznych w ciąży

    Fizjoterapia w ciąży pomaga zapobiegać i łagodzić stany związane ze zmianami, które zachodzą w ciele przyszłej mamy przez dziewięć kolejnych miesięcy. Są to np. bóle bioder, bóle kręgosłupa czy rozstęp mięśnia prostego brzucha, a także nietrzymanie moczu oraz bolesne stosunki seksualne. Nie wszystkie metody wykorzystywane w fizjoterapii można jednak stosować u ciężarnych. Jakie zabiegi są wskazane, a jakich należy unikać w ciąży?

  • Melisa, mięta, rumianek, pokrzywa, szałwia w ciąży – jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a które są w ciąży zakazane?

    Zioła w ciąży należy stosować rozsądnie, pamiętając o tym, iż w tym okresie należy zachować szczególną ostrość podczas przyjmowania leków, nawet preparatów naturalnych. Leczenie oraz samoleczenie w okresie ciąży jest ograniczone, w każdej sytuacji należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.  Jakie zioła są bezpieczne dla ciężarnych, a jakie są w ciąży zakazane?

  • Ciąża a szczepionka przeciwko COVID-19

    Czy kobiety w ciąży mogą się zaszczepić przeciwko COVID-19? Co powinna wiedzieć przyszła mama zanim podejmie decyzję o takim szczepieniu? Czy karmienie piersią jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepienia?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij