Stosowanie antykoncepcji hormonalnej a choroby serca

Antykoncepcja hormonalna jest jedną z wysoce skutecznych i najczęściej stosowanych metod zapobiegania ciąży. Z roku na rok, na całym świecie, rośnie liczba stosujących ją kobiet, dlatego istotne jest monitorowanie jej wpływu na organizm kobiety (m.in. układ sercowo-naczyniowy), a także ocena ryzyka wystąpienia działań niepożądanych związanych z jej stosowaniem.

Hormonalne preparaty antykoncepcyjne zawierają estrogeny (w różnych dawkach) oraz gestageny (różne w zależności od preparatu). Kombinacja tych dwóch składników (ich rodzaju i dawki) umożliwia optymalne dopasowanie preparatu do indywidualnych potrzeb kobiety. Dobór odpowiedniego hormonalnego środka antykoncepcyjnego powinien uwzględniać m.in. choroby współistniejące (w tym choroby układu sercowo- naczyniowego) oraz czynniki ryzyka ich wystąpienia,  gdyż ma to ogromny wpływ na bezpieczeństwo stosowanej antykoncepcji

Wady serca

U kobiet z wadami serca bezpieczeństwo stosowania antykoncepcji hormonalnej jest ściśle uzależnione od rodzaju, stopnia zaawansowania wady, jej następstw hemodynamicznych, a zwłaszcza od ryzyka zakrzepowo-zatorowego.

Nadciśnienie tętnicze

Antykoncepcja hormonalna może prowadzić do niewielkiego podwyższenia wartości ciśnienia tętniczego krwi - zarówno skurczowego jak i rozkurczowego. Szczególnie narażone są osoby z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego (do której należą osoby z udokumentowanymi predyspozycjami rodzinnymi, tendencją do retencji wody, z otyłością). Za jego rozwój odpowiedzialna jest najprawdopodobniej składowa estrogenowa preparatów antykoncepcyjnych. Przy stosowaniu środków o niskiej zawartości estrogenu ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego spada praktycznie do poziomu nieistotnego klinicznie.

Choroby naczyń

U kobiet poniżej 35 roku życia stwierdzono niewielką zapadalność na choroby z tej grupy. Przede wszystkim należy podkreślić, że większość kobiet u których stwierdzono choroby naczyń, była obciążona innymi czynnikami ryzyka - w tym przede wszystkim paleniem papierosów. Wpływ antykoncepcji hormonalnej na naczynia krwionośne (zarówno żylne jak i tętnicze) i częstość związanych z nimi chorób wynika przede wszystkim z wpływu ich składników na czynniki układu krzepnięcia i gospodarkę lipidową organizmu. To właśnie estrogeny indukują zmiany poziomów czynników krzepnięcia, które mogą sprzyjać zakrzepom. Do najważniejszych z nich należą: obniżanie poziomu antytrombiny, podwyższanie stężeń fibrynogenu, zwiększanie zdolności agregacji (zlepiania) płytek krwi oraz wzrostu stężenia witaminy K. Wszystkie te zmiany mogą tłumaczyć zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepicy żylnej.

Gospodarka lipidowa

Zawarte w środkach antykoncepcyjnych estrogeny mogą powodować wzrost trójglicerydów, natomiast gestageny wzrost LDL i obniżenie HDL. Zmiany te świadczą o możliwości wystąpienia niekorzystnego wpływu antykoncepcji hormonalnej na profil lipidowy, który sam w sobie lub w połączeniu z innymi czynnikami ryzyka (m. in. paleniem papierosów, źle kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, otyłością, cukrzycą) może zwiększyć ryzyko wystąpienia zawału serca.

Gospodarka węglowodanowa

U kobiet stosujących starsze preparaty antykoncepcyjne (zawierające wysokie dawki hormonów) obserwowano we krwi nieznacznie podwyższony poziom zarówno insuliny jak i glukozy. Mogło to (w trakcie stosowania farmakologicznej antykoncepcji) przyczyniać się do ujawnienia cukrzycy. Obecnie stosowane środki zawierają niskie dawki estrogenów i gestagenów przez co ryzyko to znacznie maleje. 

Aby zminimalizować ryzyko związane ze stosowaniem doustnej antykoncepcji hormonalnej, dobór odpowiedniego preparatu antykoncepcyjnego powinien uwzględniać choroby współistniejące oraz obecne już czynniki ryzyka ich wystąpienia.

Podziel się: