Wstydliwy problem: wszawica
Katarzyna Jankowska

Wstydliwy problem: wszawica

Wszawicą nazywa się występowanie zmian skórnych wywoływanych przez wesz ludzką (Pediculus humanus) lub wesz łonową (Pediculus pubis). Pasożyty bytują najczęściej w obrębie owłosionej skóry głowy, brwi, rzęs, dołu pachowego i wzgórka łonowego, ale mogą także występować poza człowiekiem – w szwach ubrania. Wbrew funkcjonującemu w społeczeństwie przekonaniu – wszawicą może zarazić się każdy – bez względu na status społeczny czy dbałość o higienę osobistą. Do zakażenia pasożytem dochodzi zwykle drogą bezpośredniego kontaktu, ale również za pośrednictwem przedmiotów osobistego użytku (szczotek do włosów, grzebieni, czapek lub innych nakryć głowy, ręczników i poduszek).

Wszawicę wywołują  niewielkich rozmiarów stawonogi – wszy ludzkie (w obrębie jednego gatunku wyróżnia się dwie odmiany: wesz głowową i wesz odzieżową) oraz wszy łonowe.

Jak rozpoznać wszawicę?

W  przypadku wszawicy głowowej zmiany chorobowe obejmują najczęściej włosy skóry głowy i  karku, a także owłosienie za uszami. Widoczne są przyczepione do łodygi włosa gnidy, czyli jaja pasożytów w postaci małych, białoszarych kuleczek lub wszy. Wesz głowowa żywi się krwią swojego gospodarza, a w miejscu ukłucia przez pasożyta sączy się płyn surowiczy, który może zlepiać włosy. Dominującym objawem jest silny świąd skóry głowy i związane z nim liczne wydrapania. Zdarza się, że w przebiegu choroby dochodzi do powikłań – wtórnego zakażenia bakteryjnego, a także do powiększania się węzłów chłonnych.

Wszawica odzieżowa charakteryzuje się bytowaniem pasożyta w szwach ubrania. Podobnie jak w przypadku wszawicy głowowej – wesz odzieżowa również żywi się krwią swojego gospodarza.  Choć jej kontakt ze skórą jest krótki, ogranicza się wyłącznie do odżywiania, może przenosić groźne choroby np. dur epidemiologiczny. Do zakażenia dochodzi najczęściej w miejscach dużych skupisk ludzkich (np. noclegownie), a zmiany chorobowe w postaci grudek, pokrzywki i wydrapań (nierzadko nadkażonych) są najbardziej widoczne są w miejscach przylegania ubrania.

Najczęstszą lokalizacją występowania pasożytów w przypadku wszawicy łonowej jest owłosiona okolica wzgórka łonowego, ale także dołu pachowego, rzęs czy brwi.  Na włosach można zaobserwować gnidy lub wszy, które są nieco mniejsze w porównaniu do wesz głowowych i odzieżowych. Dojrzały osobnik jest koloru jasnoszarego, ale niekiedy można go dostrzec dopiero po mechanicznym usunięciu włosa. Pasożyty te, choć również żywią się krwią swojego gospodarza, nie są nosicielami poważnych chorób zakaźnych wirusowych i bakteryjnych. Wesz łonowa drażni skórę, a w miejscu ukłucia widoczne są charakterystyczne niebieskie plamki. Do zakażenia dochodzi zwykle na drodze bezpośredniego kontaktu – w czasie stosunku płciowego – dlatego ten rodzaj wszawicy diagnozowany jest najczęściej u osób dorosłych, choć może zdarzyć się także zakażenie poprzez wspólne korzystanie z przedmiotów użytku osobistego, takich jak pościel czy bielizna. Wszawica łonowa może współwystępować z innymi schorzeniami przenoszonymi drogą płciową.

Wykrywanie i zwalczanie wszawicy

Wszawica głowowa i odzieżowa

Wesz głowowa i gnidy najczęściej lokalizują się w obrębie owłosionej skóry głowy i za uszami, natomiast wesz odzieżowa bytuje najczęściej w szwach i fałdach ubrania oraz bielizny.

Obecnie na rynku aptecznym dostępnych jest wiele środków przeciwwszawiczych w postaci lotionów, szamponów, pianek czy aerozoli. W leczeniu wszawicy głowowej stosuje się preparaty na bazie permetryny, dimetikonu, cyklometikonu lub mieszaniny związków roślinnych i  kwasu octowego. W przypadku wszawicy odzieżowej bardzo ważna jest dezynfekcja i zmiana ubrania. W leczeniu stosuje się preparaty z kortykosteroidami, leki przeciwhistaminowe lub – w razie konieczności – antybiotyki. Przy wyborze odpowiedniego preparatu, należy kierować się przede wszystkim wiekiem pacjenta – niektórych składników nie należy bowiem stosować u małych dzieci, a także u kobiet ciężarnych i karmiących piersią.

Po zakończonym leczeniu należy regularnie sprawdzać, czy na włosach nie pojawiły się ponownie gnidy lub wszy – w razie utrzymywania się zmian chorobowych, kurację należy powtórzyć.

Wszawica łonowa

W celu zlokalizowania wszy łonowej należy przeszukać owłosione okolice wzgórka łonowego, genitaliów i innych części ciała. Przy silnym zakażeniu także okolice brwi, rzęs i brody.

Skutecznym lekiem w przypadku wszawicy łonowej jest permetryna dostępna w postaci szamponu lub kremu oraz preparaty z dimetikonem i cyklometikonem, które charakteryzują się szybkością działania (10-15 minut). W trakcie kuracji należy pamiętać o częstej zmianie bielizny i pościeli, a także praniu w wysokiej temperaturze. Ułatwieniem może okazać się także depilacja okolic intymnych.

W przypadku wszawicy łonowej należy pamiętać, że leczeniu powinni zostać poddani wszyscy domownicy i partnerzy seksualni. Ponadto w trakcie kuracji przeciwwszawiczej należy unikać kontaktów seksualnych aż do czasu całkowitego wyeliminowania problemu.

Polecane dla Ciebie


Do podstawowych zasad profilaktyki wszawicy należą:

– unikanie kontaktu z osobami zakażonymi
– przestrzeganie podstawowych zasad higieny
– regularny przegląd włosów – zwłaszcza u dzieci w okresie przedszkolnym i wczesnoszkolnym
– korzystanie wyłącznie z własnych przedmiotów osobistego użytku i utrzymanie ich w czystości

Piśmiennictwo:

  1. Kadłubowski R., Kurnatowska A., Zarys parazytologii lekarskiej, Wydanie VII, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, s. 309-312.
  2. Górkiewicz-Petkow A., Choroby pasożytnicze skóry [w:] Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H., Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, s. 27-30.
  3. http://wsse.waw.pl/aktualnosci-i-komunikaty/aktualnosci/wszawica, dostęp. 30.09.2016

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Foliany – właściwości i źródła folacyny i kwasu foliowego

    Foliany, czyli folacyna i kwas foliowy stanowią szeroką grupę związków, będącymi pochodnymi pteryny, które różnią się stopniem utlenienia i charakteryzują się aktywnością biologiczną kwasu foliowego. Kwas foliowy nie ma toksycznego charakteru, niemniej jego zbyt duże dawki mogą utrudniać rozpoznanie niedokrwistości wywołanej niedoborem witaminy B12. Jakie są objawy niedoboru folianów, co stanowi najlepsze źródła tych związków w pożywieniu oraz jaka jest zalecana dawka dzienna folianów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • MSM – co to jest siarka organiczna? Skuteczność, wskazania, przeciwwskazania

    Siarka organiczna MSM wpływa korzystnie na stawy, mięśnie i kości. Badania nad tym pierwiastkiem pokazują, że jednoczesna suplementacja MSM i chondroityny, glukozaminy lub kwasu bosweliowego może zwiększyć skuteczność terapii wspomagającej leczenie stanów zapalnych stawów. Jak dawkować MSM, jakie są przeciwwskazania do suplementacji siarki i czym się kierować wybierając preparat z siarką organiczną?

  • Ubichinol – co to jest? Wskazania do stosowania koenzymu Q10, dawkownie, efekty

    Ubichinol to aktywna forma koenzymu Q10, przez niektórych określana mianem „super paliwa" dla organizmu. Jest związkiem chemicznym z grupy chinonów, który wpływa na funkcjonalność komórek, dbając o ich prawidłowy rozwój. Aby uzupełnić niedobory koenzymu Q10, warto wybierać suplementy zawierające jego aktywną postać, która uważana jest za łatwiej przyswajalną niż postać utleniona – ubichinon. Kiedy stosować ubichinol, jak dawkować koenzym Q10 i na jakie efekty można liczyć, zażywając go regularnie?

  • Chlorella – jakie ma właściwości? Czy warto ją stosować i jak dawkować?

    Chlorella jest zieloną algą, która należy do grupy zielenic. Zawiera więcej kwasu foliowego i żelaza niż inne pokarmy roślinne. Suplementacja chlorelli może wpływać korzystnie na obniżenie czynników predysponujących do chorób sercowo-naczyniowych i metabolicznych, stanowić element uzupełniający niedobory białka, a także być stosowana podczas detoksu organizmu. Jak dawkować chlorellę, czy można ją stosować w ciąży lub podawać ją dzieciom, a także jakie mogą być skutki uboczne suplementacji tego produktu typu superfood?

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij