Czym jest afazja?
Anna Posmykiewicz

Czym jest afazja?

Afazja jest zaburzeniem mowy, które powstaje na skutek uszkodzenia ośrodków mowy w korze mózgowej. W tej sytuacji dochodzi do niemożności wyrażania myśli słowami lub też do niemożności rozumienia mowy.

Jakie rodzaje afazji można wyróżnić?

Pierwszym rodzajem afazji jest afazja ruchowa, czyli inaczej nazywana motoryczną lub ekspresyjną. Powstaje ona w wyniku uszkodzenia przednich odcinków pola afazji w korze mózgowej (zwłaszcza dotyczy ona tzw. ośrodka Broca zlokalizowanego w tylnej części zakrętu czołowego dolnego). Ten rodzaj afazji charakteryzuje się zaburzeniem "nadawania mowy", a więc całkowitą utratą zdolności mówienia lub też znacznym upośledzeniem tej czynności. W tym drugim przypadku chorzy są w stanie wypowiadać pojedyncze, najprostsze wyrazy. Niekiedy zdarza się, że cała czynność mowy sprowadza się do jednego słowa lub nawet tylko jednej sylaby. W przypadkach lżejszych pacjenci posługują się nawet dłuższymi zdaniami, ale robią to z trudem, zniekształcając przy tym słowa (parafazja) i naruszając mowę gramatyczną (agramatyzm). Bardzo znamienne jest powtarzanie i stałe wtrącanie stereotypowych frazesów, np." Tak jest" itp. Pacjenci zwykle zdają sobie sprawę ze swych trudności w mówieniu i za wszelką cenę próbują je przezwyciężyć. Rozumienie mowy przez tych chorych jest zachowane.
Innym rodzajem afazji jest afazja czuciowa, czyli odbiorcza, jeszcze inaczej nazywana sensoryczną lub recepcyjną. Powstaje ona na skutek uszkodzenia tylnych odcinków pola afazji, a zwłaszcza ośrodka słuchowego mowy (ośrodek Wernickiego). W tych przypadkach następuje upośledzenie odbioru, czyli rozumienia mowy. W lżejszych przypadkach zjawisko to dotyczy bardziej złożonych zdań, pytań czy poleceń, zaś w cięższych – także proste pytania wymagają powtórzeń lub dalszych uproszczeń. W daleko posuniętej afazji czuciowej rozumienie mowy jest całkowicie zniesione. U pacjentów z afazją czuciową często dochodzi też do zakłócenia ekspresji mowy. Chorzy ci mówią dużo, niepowstrzymanie, lecz ich mowa jest zniekształcona przez parafazje. W skrajnych przypadkach płynna mowa chorego jest całkowicie niezrozumiała, z czego pacjent w ogóle nie zdaje sobie sprawy.
Kolejną formą afazji jest afazja mieszana globalna, inaczej nazywana całkowitą. Jest to połączenie zaburzeń afatycznych czuciowych i ruchowych. 
Inną formą afazji, zdecydowanie rzadszą, jest afazja amnestyczna, inaczej określana jako nominalna lub anomia. Cechuje się ona trudnością w nazywaniu pokazywanych przedmiotów. Choć pacjent zdaje sobie sprawę, z jakim przedmiotem ma do czynienia i do czego ten przedmiot służy, to jednak "zapomina" jego nazwę. Jeśli choremu powie się niewłaściwą nazwę tego przedmiotu, natychmiast to zauważy, natomiast nazwę właściwą – od razu potwierdzi. W przypadku tej afazji mowa spontaniczna także nie jest do końca sprawna. Chorzy unikają precyzyjnych nazw i często posługują się opisami.
Inne postacie afazji (między innymi afazja skrzyżowana, przewodzenia, transkortykalna czy podkorowa) są jeszcze rzadsze.

Jakie są możliwe przyczyny powstawania afazji?

Zdecydowanie najczęstszą przyczyną powstawania afazji są udary mózgu. Bardzo często afazja przybiera wtedy ciężką postać, jej ciężkość i częstość w przypadku udarów narasta z wiekiem pacjenta, jak również jest ona nieco częstsza u kobiet. Ponadto, innymi przyczynami afazji może być obecność guzów mózgu lub też stan po urazie mózgu. Zdarza się, że do powstania afazji dochodzi na skutek infekcji lub zatruć. Przewlekła afazja jest charakterystyczna też dla choroby Alzheimera i innych procesów zwyrodnieniowych mózgu. Do przemijającej afazji może natomiast dojść w przebiegu migreny, napadów padaczki częściowej oraz przemijających ataków niedokrwiennych TIA.

Jak stawia się rozpoznanie afazji?

Rozpoznanie afazji jest stawiane na podstawie badania mowy, które powinno obejmować śledzenie mowy spontanicznej (brak słów, parafazje, agramatyzmy, niemożność mówienia). Należy też ocenić zdolność nazywania przez pacjenta pokazywanych przedmiotów, jak również powtarzanie słów, zgłosek czy całych zdań. Poza tym trzeba też sprawdzić rozumienie mowy przez pacjenta (pokazywanie nazywanych przedmiotów, spełnianie poleceń, odpowiedzi na pytania), jak również zdolność czytania, pisania czy też liczenia.

Jak wygląda leczenie afazji?

Leczenie afazji jest związane z leczeniem choroby podstawowej, która doprowadziła do jej powstania. Ponadto afazja wymaga też bardzo cierpliwego postępowania logopedycznego. Należy zdawać sobie sprawę z tego, że niestety zdarza się, że pomimo długiej pracy z pacjentem i wielogodzinnych ćwiczeń, chory nie odzyska w pełni sprawności mowy, która w większym lub mniejszym stopniu może zostać upośledzona. Należy pamiętać też o tym, że w czasie wykonywania z pacjentem ćwiczeń w domu nie można się na niego denerwować, należy być bardzo spokojnym i cierpliwym, co powoduje, że pacjent, który także może być już zniechęcony i zdenerwowany, będzie znacznie chętniej wykonywał wszystkie polecenia i ćwiczenia.

Jakie jest rokowanie w przebiegu afazji?

Rokowanie oczywiście uzależnione jest od rodzaju choroby, która doprowadziła do powstania afazji. Jeśli chodzi o udary mózgowe, to afazja ustępuje w tych przypadkach całkowicie lub w naprawdę znacznym stopniu w około 60%, z tego w połowie nawet już po kilku tygodniach, u pozostałych chorych zaś w ciągu kilku miesiącu, wyjątkową poprawę obserwuje się jeszcze po roku, a nawet dwóch. Jeśli chodzi o inne przyczyny afazji, zwłaszcza procesy zwyrodnieniowe mózgu, to niestety zdarza się, że nie można uzyskać żadnej poprawy, nawet pomimo wytrwałych i wielogodzinnych ćwiczeń.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie EKG – co to jest i jak wygląda elektrokardiografia?

    EKG (elektrokardiografia) to zabieg diagnostyczny, który wykonywany jest w celu wykrycia ewentualnych zaburzeń pracy serca. EKG jest badaniem bezbolesnym i nieinwazyjnym, może zostać wykonane zarówno u dziecka, nawet u niemowlęcia, jak i u człowieka dorosłego. Kiedy wykonuje się badanie EKG? Jak ono przebiega?

  • Autyzm dziecięcy – objawy, przyczyny, terapia przy zaburzeniach autystycznych

    Autyzm dziecięcy (łac. autismus infantum) jest złożonym zaburzeniem rozwoju i funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, które charakteryzuje się zakłóceniami zdolności komunikowania uczuć i budowania relacji międzyosobowych. Typowe dla autyzmu dziecięcego jest też zubożenie i stereotypowość zachowań oraz trudności z integracją wrażeń zmysłowych.

  • Zapalenie piersi - przyczyny, objawy i leczenie

    Każda kobieta po urodzeniu dziecka stara się karmić je piersią. Mleko matki zawiera m.in. cenne przeciwciała, aminokwasy, enzymy i czynniki wzrostu. Zwykle w czasie karmienia nie pojawiają się żadne problemy zdrowotne, jednak raz na jakiś czas dochodzi do sytuacji, w której rozwija się zapalenie piersi. Jest to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

  • Wyprawka dla noworodka - lista najpotrzebniejszych rzeczy do domu i szpitala

    Oczekiwanie na narodziny dziecka są dla obojga rodziców ogromnym przeżyciem. Czekają oni, kiedy w końcu będą mogli wziąć na ręce i przytulić maluszka, planują, jakie imię otrzyma maleństwo, jak również zastanawiają się, co będzie im potrzebne, kiedy dziecko już się urodzi. Wyprawka dla noworodka jest bowiem bardzo istotną sprawą, w jej skład powinny bowiem wchodzić przedmioty, które będą pomagały nowo upieczonym rodzicom w zajmowaniu się maleństwem i w jego codziennej pielęgnacji.

  • RSV — objawy, przebieg, leczenie zakażenia wirusem RSV

    Wirus RSV (Respiratory Syncytial Virus) to wirus nabłonka oddechowego, który należy do rodziny paramyksowirusów (łac. Paramyxoviridae). Jest głównym czynnikiem etiologicznym odpowiedzialnym za rozwój ostrego zapalenia oskrzelików u najmłodszych dzieci.

  • Paracetamol czy ibuprofen — który lek na gorączkę wybrać dla dziecka i jak go prawidłowo dawkować?

    Gorączka u dzieci bardzo często przysparza ogromnego problemu rodzicom. Część z nich boi się dawać dzieciom leki przeciwgorączkowe, nie wiedząc dokładnie, w jaki sposób należy je dawkować i jakie odstępy czasu należy zachować pomiędzy poszczególnymi dawkami leków. Który lek w walce z infekcją podawać dzieciom, jaka jest bezpieczna dawka ibuprofenu lub paracetamolu, która można podać maluchowi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Kaszel krtaniowy – objawy i leczenie szczekającego kaszlu u dzieci i dorosłych

    Kaszel krtaniowy, nazywany też kaszlem szczekającym, to charakterystyczny, uporczywy rodzaj kaszlu towarzyszący najczęściej zapaleniu krtani. Częściej pojawia się u dzieci niż u dorosłych, zazwyczaj w nocy oraz rano. Bywa, że towarzyszą mu duszności oraz świst wdechowy. Sprawdź, jakie są przyczyny kaszlu krtaniowego i jak wygląda leczenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij